Την ώρα που η Ουάσιγκτον αναζητεί διέξοδο από έναν πόλεμο που έχει ήδη αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, Ισραήλ και Λίβανος ανακοίνωσαν την ανανέωση της μεταξύ τους εκεχειρίας. Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε ύστερα από συνομιλίες στην αμερικανική πρωτεύουσα, φιλοδοξεί να απομακρύνει ένα από τα βασικά εμπόδια στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. Ωστόσο, η επιτυχία της εξαρτάται από έναν παράγοντα που δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις: τη Χεζμπολάχ.
Η κοινή ανακοίνωση Ισραήλ, Λιβάνου και Ηνωμένων Πολιτειών προβλέπει πλήρη παύση των επιθέσεων της Χεζμπολάχ και απομάκρυνση των μαχητών της από τον νότιο Λίβανο, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ειδικών «πιλοτικών ζωνών» στις οποίες αποκλειστική ευθύνη ασφαλείας θα έχει ο λιβανικός στρατός, ενώ θα απαγορεύεται η παρουσία οποιουδήποτε ένοπλου μη κρατικού φορέα.
Η συμφωνία αποτελεί ουσιαστικά μια προσπάθεια να επανέλθει στη ζωή η εκεχειρία που είχε τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο, αλλά στην πράξη υπονομεύθηκε από συνεχείς αμοιβαίες επιθέσεις. Η κλιμάκωση είχε ξεκινήσει τον Μάρτιο, όταν μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν, η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ άρχισε να εκτοξεύει πυραύλους προς το Ισραήλ.
Για την Τεχεράνη, το λιβανικό μέτωπο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρύτερης διαπραγμάτευσης. Η ιρανική ηγεσία έχει επανειλημμένα ζητήσει να συμπεριληφθεί ο Λίβανος σε οποιαδήποτε συνολική συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Ο παράγοντας Χεζμπολάχ
Παρά τις δεσμεύσεις των κυβερνήσεων Ισραήλ και Λιβάνου, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: θα συμμορφωθεί η Χεζμπολάχ;
Η οργάνωση δεν αποτελεί μέρος της λιβανικής κυβέρνησης, ούτε δεσμεύεται θεσμικά από τη συμφωνία. Ταυτόχρονα, διαθέτει σημαντική στρατιωτική ισχύ και βαθιά πολιτική επιρροή στο εσωτερικό του Λιβάνου.
Το κοινό ανακοινωθέν υπογραμμίζει ότι το μέλλον των σχέσεων Ισραήλ και Λιβάνου πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από τις δύο κυρίαρχες κυβερνήσεις και απορρίπτει κάθε προσπάθεια κρατικών ή μη κρατικών δρώντων να κρατούν τη χώρα «όμηρο» των δικών τους επιδιώξεων.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να συνεχίσουν τις απευθείας διαπραγματεύσεις με στόχο μια ευρύτερη και πιο μόνιμη συμφωνία ασφαλείας, ενώ νέα συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις 22 Ιουνίου.
Πύραυλοι στον Κόλπο, αβεβαιότητα στις αγορές
Η ανακοίνωση της εκεχειρίας συνέπεσε με μία από τις πιο σοβαρές επιθέσεις του Ιράν εναντίον χωρών του Κόλπου από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή η αμερικανοϊρανική κατάπαυση πυρός στις αρχές Απριλίου.
Σύμφωνα με τις αρχές του Κουβέιτ, ιρανικοί πύραυλοι και drones έπληξαν το μοναδικό διεθνές αεροδρόμιο της χώρας, προκαλώντας τον θάνατο ενός Ινδού εργαζομένου και τον τραυματισμό δεκάδων ανθρώπων. Εικόνες που κυκλοφόρησαν στα μέσα ενημέρωσης έδειξαν σοβαρές ζημιές σε τερματικό σταθμό, με τμήματα της οροφής να έχουν καταρρεύσει.
Η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι στόχευσε το αεροδρόμιο, υποστηρίζοντας ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από αποτυχημένες αναχαιτίσεις αμερικανικών συστημάτων Patriot. Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό, αποδίδοντας την επίθεση σε ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις και κατά του Μπαχρέιν, καθώς και εναντίον εμπορικών πλοίων στα γύρω ύδατα. Οι επιθέσεις αυτές, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, δεν πέτυχαν τους στόχους τους.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, από την πλευρά τους, δήλωσαν ότι στόχευσαν το αρχηγείο του Πέμπτου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν και αμερικανικό πλοίο στην περιοχή.
Η διπλωματία ψάχνει χώρο ανάμεσα στους βομβαρδισμούς
Παρά τη νέα εκεχειρία στον Λίβανο, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν σταματήσει. Λιβανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ισραηλινά πλήγματα κοντά στην πόλη Τύρος στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον έξι ανθρώπους.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επανέλαβε τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι ο πόλεμος με το Ιράν «έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί», παρότι τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δείχνουν πως η ένταση παραμένει υψηλή σε πολλά μέτωπα.
Σε ξεχωριστές δηλώσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε έντονη τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ εξέφρασε την επιθυμία να συναντηθεί κάποια στιγμή με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, καθώς παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της επαναλειτουργίας των θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η νέα εκεχειρία προσφέρει μια ανάσα στη διπλωματία. Δεν προσφέρει, όμως, ακόμη τη βεβαιότητα ότι η περιοχή έχει απομακρυνθεί από τον κίνδυνο μιας νέας γενικευμένης ανάφλεξης.
