Αντιμέτωπο με την πρώτη σημαντική δικαστική προθεσμία βρίσκεται το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (DOJ), μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομους τους δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βάσει του νόμου International Emergency Economic Powers Act (IEEPA).
Το DOJ έχει προθεσμία έως σήμερα, Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, να απαντήσει σε αίτημα ενάγοντος για επίσπευση της διαδικασίας επιστροφής των δασμών μέσω του Δικαστηρίου για το Διεθνές Εμπόριο (CIT), του αρμόδιου ομοσπονδιακού δικαστηρίου για εμπορικές υποθέσεις.
Σύμφωνα με δικηγόρους εμπορικού δικαίου, περισσότερες από 2.000 αγωγές έχουν κατατεθεί από εταιρείες που ζητούν επιστροφές δασμών. Το CIT είχε «παγώσει» τις υποθέσεις από τον Δεκέμβριο, εν αναμονή της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Μετά την ετυμηγορία, μία από τις ενάγουσες εταιρείες, η V.O.S., υπέβαλε αίτημα ώστε η υπόθεσή της να επιστρέψει άμεσα στο CIT, για να προχωρήσει η διαδικασία επιστροφής χρημάτων. Ομοσπονδιακό δικαστήριο ζήτησε από το Υπουργείο να τοποθετηθεί έως τις 27 Φεβρουαρίου. Μέχρι το απόγευμα της Πέμπτης (ώρα ΗΠΑ) δεν είχε κατατεθεί σχετική απάντηση.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έδωσε στο ομοσπονδιακό σύστημα 32 ημέρες για τα επόμενα βήματα μετά την απόφασή του.
Παρότι η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά μικρές επιχειρήσεις, οι ενάγοντες τονίζουν ότι μπορεί να αποτελέσει «οδικό χάρτη» για τις υπόλοιπες υποθέσεις, επιταχύνοντας τις επιστροφές και για άλλες εταιρείες που έχουν προσφύγει ή πρόκειται να προσφύγουν.
Ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου 300.000 εισαγωγείς έχουν πληρώσει τους συγκεκριμένους δασμούς, με τις πιθανές επιστροφές να αγγίζουν έως και τα 175 δισ. δολάρια. Μεταξύ των εταιρειών που προσέφυγαν μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι και η FedEx.
Η στάση που θα τηρήσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης ενδέχεται να αποκαλύψει τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για τη διαχείριση των επιστροφών. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει χρόνια, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανέφερε πως ενδεχόμενες αποζημιώσεις θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε «εταιρική ευημερία».
Οι ενάγοντες ζητούν από το δικαστήριο να υποχρεώσει την κυβέρνηση να εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες διοικητικές πράξεις, ώστε να εφαρμοστεί η ακύρωση των δασμών και να καταβληθούν γρήγορα οι επιστροφές, με τόκους.
Όπως επισημαίνουν νομικοί, το δικαίωμα επιστροφής δεν αμφισβητείται. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όσοι πλήρωσαν τους δασμούς IEEPA δικαιούνται επιστροφή. Το μόνο ερώτημα είναι η διαδικασία με την οποία θα γίνει», ανέφερε ο δικηγόρος Πράτικ Α. Σαχ.
Η σημερινή απάντηση ενδέχεται να σηματοδοτήσει την αρχή μιας μακράς και σύνθετης μάχης για τα δισεκατομμύρια των επιστροφών.