Το παράδοξο της κινεζικής οικονομίας γίνεται όλο και πιο σύνθετο. Από τη μία πλευρά, ο πόλεμος στο Ιράν και η εκρηκτική ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης ωθούν το κόστος παραγωγής σε υψηλά πολλών ετών. Από την άλλη, η υποτονική εγχώρια κατανάλωση εμποδίζει τις επιχειρήσεις να μετακυλίσουν αυτές τις αυξήσεις στους καταναλωτές, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους και αναδεικνύοντας τις αδυναμίες της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.
Οι τιμές χονδρικής στην Κίνα κατέγραψαν τον Μάιο τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο από τον Ιούλιο του 2022, καθώς η αύξηση του κόστους πρώτων υλών και ενέργειας επιτάχυνε τις πληθωριστικές πιέσεις στην παραγωγή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας, ο δείκτης τιμών παραγωγού αυξήθηκε κατά 3,9% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τόσο το 2,8% του Απριλίου, όσο και τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων που ανέμεναν άνοδο 3,8%. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την ανατροπή της μακροχρόνιας αποπληθωριστικής τάσης που χαρακτήριζε τη βιομηχανία τα τελευταία χρόνια.
Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο του κόστους έπαιξαν οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων μετά την κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν. Οι περιορισμοί στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχουν διαταράξει σημαντικά τις ροές πετρελαίου, φυσικού αερίου και πρώτων υλών, αυξάνοντας το κόστος για τη βιομηχανία.
Οι τιμές αγοράς καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας για τις κινεζικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 10% σε ετήσια βάση τον Μάιο, έναντι 4,4% τον Απρίλιο. Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι αυξήσεις στα μη σιδηρούχα μέταλλα και στα σχετικά βιομηχανικά υλικά, όπου οι τιμές εκτοξεύθηκαν κατά 22%.
Η Κίνα κατάφερε πάντως να περιορίσει μέρος των επιπτώσεων αξιοποιώντας τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και το εκτεταμένο δίκτυο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Παράλληλα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, μείωσε τις εισαγωγές αργού σχεδόν κατά 20% από την έναρξη της σύγκρουσης, συμβάλλοντας στη συγκράτηση της διεθνούς ανόδου των τιμών.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέο κύκλο ζήτησης
Πέρα από την ενέργεια, σημαντικός παράγοντας αύξησης των τιμών αποδείχθηκε και η αδιάκοπη επέκταση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Η αυξανόμενη ανάγκη για υπολογιστική ισχύ ενίσχυσε τη ζήτηση για ημιαγωγούς, εξοπλισμό κέντρων δεδομένων, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και βιομηχανικά μέταλλα.
Η επικεφαλής στατιστικός της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, Ντονγκ Λιτζουάν, σημείωσε ότι η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, η διεύρυνση της χρήσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και η αυξανόμενη ζήτηση για υπολογιστικούς πόρους οδήγησαν σε ανατιμήσεις σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών κλάδων.
Η εξόρυξη μη σιδηρούχων μετάλλων κατέγραψε ετήσια άνοδο τιμών 36,5%, ενώ η μεταλλουργική επεξεργασία αυξήθηκε κατά 24%.
Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον και σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης των πληθωριστικών πιέσεων στη βιομηχανική παραγωγή.
Η κατανάλωση ο αδύναμος κρίκος
Παρά την έντονη άνοδο του κόστους παραγωγής, ο πληθωρισμός στην κατανάλωση παραμένει υποτονικός. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 1,2% τον Μάιο σε ετήσια βάση, χαμηλότερα από τις προβλέψεις των αναλυτών που ανέμεναν άνοδο 1,3%. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές μάλιστα υποχώρησαν κατά 0,1% σε σχέση με τον Απρίλιο.
Εξαιρουμένων των ευμετάβλητων τιμών τροφίμων και ενέργειας, ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 1,1%, έναντι 1,2% τον προηγούμενο μήνα. Οι τιμές των τροφίμων υποχώρησαν κατά 1,7% σε ετήσια βάση, αντισταθμίζοντας μέρος των αυξήσεων στην ενέργεια, όπου η βενζίνη καταγράφηκε ακριβότερη κατά 23,5%.
Οι οικονομολόγοι αποδίδουν αυτή την εικόνα στην επίμονη αδυναμία της εγχώριας ζήτησης. Τα κινεζικά νοικοκυριά εξακολουθούν να αποταμιεύουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους, ενώ η κρίση στην αγορά ακινήτων και η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας συνεχίζουν να επηρεάζουν την καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Οι επιχειρήσεις παγιδεύονται
Η κατάσταση δημιουργεί μια δύσκολη εξίσωση για τη βιομηχανία. Οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν αυξημένο κόστος παραγωγής, χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη διαπραγματευτική δύναμη για να μεταφέρουν τις ανατιμήσεις στους καταναλωτές. Η ασθενής ζήτηση και η υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα λειτουργούν ως φρένο στις τελικές τιμές.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα κινεζικά εργοστάσια βρίσκονται σήμερα «στριμωγμένα και από τις δύο πλευρές»: πληρώνουν ακριβότερα για πρώτες ύλες και ενέργεια, αλλά δυσκολεύονται να αυξήσουν τις τιμές των προϊόντων τους.
Εάν η εσωτερική κατανάλωση δεν ανακάμψει ουσιαστικά, η πίεση στα περιθώρια κέρδους αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες.
Παρά τα προβλήματα αυτά, οι εξαγωγές συνέχισαν να στηρίζουν την οικονομία. Τον Μάιο αυξήθηκαν κατά 19,4% σε ετήσια βάση, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο των τελευταίων τριών μηνών, χάρη κυρίως στη διεθνή ζήτηση για προϊόντα που σχετίζονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την τεχνητή νοημοσύνη.
Τα πρόσφατα αποτελέσματα ομίλων πολυτελών ειδών, όπως οι Ralph Lauren και LVMH, δείχνουν επίσης σημάδια βελτίωσης της ζήτησης στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα της Κίνας.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι πρόκειται ακόμη για εύθραυστη ανάκαμψη, η οποία στηρίζεται εν μέρει στην άνοδο των χρηματιστηριακών αγορών που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη και όχι σε μια ευρεία βελτίωση της καταναλωτικής ψυχολογίας.
Η κινεζική οικονομία μοιάζει έτσι να εισέρχεται σε μια νέα φάση: η βιομηχανία και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν πληθωρισμό στην παραγωγή, αλλά η κοινωνία εξακολουθεί να μην καταναλώνει αρκετά ώστε να μετατραπεί αυτή η δυναμική σε έναν υγιή κύκλο ανάπτυξης.
