Οι υπουργοί Εσωτερικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη σημερινή τους συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, έδωσαν την τελική έγκριση στο νέο νομικό πλαίσιο που αφορά τις επιστροφές μεταναστών. Η απόφαση αυτή έρχεται να συμπληρώσει το ευρύτερο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες και νέες υποχρεώσεις για όσους δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην επικράτεια της ΕΕ.
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του Ιρλανδού υπουργού Δικαιοσύνης, Εσωτερικών και Μετανάστευσης, Τζιμ Ο’Κάλαχαν, περίπου οι δύο στους τρεις πολίτες τρίτων χωρών που λαμβάνουν εντολή απέλασης τελικά παραμένουν στην Ευρώπη. Με δεδομένο αυτό το κενό αποτελεσματικότητας, το νέο θεσμικό πλαίσιο φιλοδοξεί να προσφέρει στα κράτη-μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για ταχύτερες και πιο αποδοτικές διαδικασίες.
Δημιουργία δομών σε τρίτες χώρες («Return Hubs»)
Βασικός πυλώνας της νέας ρύθμισης είναι η δυνατότητα ίδρυσης κέντρων επιστροφής εκτός των συνόρων της ΕΕ. Σε αυτές τις δομές θα μεταφέρονται άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί οριστικά.
Ωστόσο, η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού προϋποθέτει τη σύναψη διμερών συμφωνιών ή ρυθμίσεων ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις χώρες υποδοχής. Οι εν λόγω συμφωνίες οφείλουν απαραιτήτως να διασφαλίζουν:
-
Τον απόλυτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
-
Την τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τα μέτρα αυτά εξαιρούνται πλήρως οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Η «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής»
Για τη βελτιστοποίηση του συντονισμού μεταξύ των χωρών της Ένωσης, θεσπίζεται η «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής». Στόχος είναι η απλούστερη αναγνώριση των αποφάσεων απέλασης που έχουν ήδη εκδοθεί από κάποιο άλλο κράτος-μέλος. Στο αρχικό στάδιο, η αμοιβαία αναγνώριση θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα και θα τεθεί υπό επανεξέταση σε βάθος τριετίας.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Το κείμενο του κανονισμού προγραμματίζεται να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, αποκτώντας ισχύ από την επομένη της δημοσίευσής του. Σχετικά με το χρονοδιάγραμμα των μέτρων:
-
Οι διατάξεις που αφορούν τα κέντρα επιστροφής θα εφαρμοστούν άμεσα.
-
Οι υπόλοιπες προβλέψεις του κανονισμού θα ενεργοποιηθούν σταδιακά, με ορίζοντα ενός έτους.
