Η ιστορική εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο δεν αποτελεί το τέλος της στρατηγικής του Ίλον Μασκ, αλλά μάλλον το προοίμιο μιας ακόμη πιο φιλόδοξης κίνησης: της συγχώνευσης της SpaceX με την Tesla, σε ένα σχήμα που θα μπορούσε να αποκτήσει χρηματιστηριακή αξία περίπου 4 τρισ. δολαρίων και να συγκεντρώσει κάτω από μία «ομπρέλα» σχεδόν ολόκληρη την επιχειρηματική αυτοκρατορία του.
Το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συμφωνίας δεν αποτελεί πλέον απλώς σενάριο της αγοράς. Επενδυτές, αναλυτές και στελέχη των δύο εταιρειών συζητούν ανοιχτά τις πιθανές συνέργειες, ενώ οι επιχειρηματικοί δεσμοί μεταξύ SpaceX και Tesla έχουν ήδη ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Εάν προχωρούσε η συγχώνευση, ο νέος όμιλος θα συγκέντρωνε δραστηριότητες που εκτείνονται από την κατασκευή πυραύλων και δορυφόρων έως την τεχνητή νοημοσύνη, τα ηλεκτρικά οχήματα, τις μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά συστήματα, το δορυφορικό διαδίκτυο Starlink και την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X.
Παράλληλα, θα ενοποιούσε έργα που βρίσκονται ήδη υπό ανάπτυξη, όπως αυτόνομα ταξί, ανθρωποειδή ρομπότ και διαστημικά κέντρα δεδομένων, αξιοποιώντας τις τεχνολογικές δυνατότητες και των δύο εταιρειών.
Στην πράξη, η μεγαλύτερη σε αποτίμηση SpaceX θεωρείται πιθανότερο να απορροφήσει την Tesla μέσω ανταλλαγής μετοχών.
Συνεργάζονται ήδη στενά
Οι δεσμοί μεταξύ των δύο ομίλων δεν είναι καινούργιοι. Διαχρονικά μοιράζονται στελέχη, μέλη διοικητικών συμβουλίων και τεχνογνωσία, ενώ έχουν ξεκινήσει κοινά έργα ανάπτυξης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σχεδιαζόμενη μονάδα παραγωγής επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης Terafab και το έργο ανάπτυξης λογισμικού AI με την ονομασία Macrohard.
Παράλληλα, η Tesla έχει επενδύσει στην xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ, η οποία συγχωνεύθηκε φέτος με τη SpaceX, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια έχει προμηθεύσει τη διαστημική εταιρεία με μπαταρίες και οχήματα αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Στα ενημερωτικά έγγραφα της δημόσιας εγγραφής της, η SpaceX αναφέρει επίσης ότι σκοπεύει να διερευνήσει επιπλέον τομείς στρατηγικής συνεργασίας με την Tesla.
Την ίδια στιγμή, η COO της SpaceX, Γκουίν Σότγουελ, έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι υπάρχουν σημαντικές συνέργειες μεταξύ των δύο εταιρειών και ότι μια ενοποίηση θα μπορούσε να διευκολύνει τη διοίκηση του Ίλον Μασκ.
Στρατηγική μεταφορά έδρας
Μια τέτοια συμφωνία θα δημιουργούσε αναπόφευκτα ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς ο Μασκ είναι ταυτόχρονα επικεφαλής της SpaceX και της Tesla και θα διαπραγματευόταν ουσιαστικά μια συμφωνία με τον ίδιο του τον εαυτό.
Ωστόσο, το ισχύον εταιρικό δίκαιο του Τέξας καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την αμφισβήτηση μιας τέτοιας απόφασης από τους μετόχους.
Οι δύο εταιρείες μετέφεραν την εταιρική τους έδρα από το Ντέλαγουερ στο Τέξας, μετά τη σύγκρουση του Μασκ με τα δικαστήρια της πρώτης πολιτείας σχετικά με το πακέτο αποδοχών του.
Σε αντίθεση με το Ντέλαγουερ, όπου κάθε μέτοχος μπορεί να προσφύγει δικαστικά, στο Τέξας απαιτείται οι ενάγοντες να κατέχουν τουλάχιστον το 3% των μετοχών μιας εταιρείας. Για την Tesla, με χρηματιστηριακή αξία περίπου 1,5 τρισ. δολάρια, αυτό αντιστοιχεί σε συμμετοχή περίπου 45 δισ. δολαρίων, όριο που μόνο ελάχιστοι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές, όπως η Vanguard και η Fidelity, θα μπορούσαν να πλησιάσουν.
Ο έλεγχος του Μασκ παραμένει καθοριστικός
Για να εγκριθεί η συγχώνευση, θα απαιτούνταν η συναίνεση των δύο τρίτων των μετόχων της Tesla. Ο Μασκ ελέγχει ήδη περίπου το 20% των δικαιωμάτων ψήφου, ενώ έχει αποδειχθεί ότι σημαντικό μέρος των επενδυτών στηρίζει σταθερά τις επιλογές του, όπως φάνηκε και από την έγκριση του ιδιαίτερα γενναιόδωρου πακέτου αμοιβών του.
Στη SpaceX η επιρροή του είναι ακόμη μεγαλύτερη. Μέσω ειδικής κατηγορίας μετοχών διαθέτει πάνω από το 82% των δικαιωμάτων ψήφου, ενώ εταιρικές συμφωνίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν τον έλεγχό του. Αυτό θα μπορούσε να του επιτρέψει να εξακολουθήσει να διατηρεί την πλειοψηφία των ψήφων και στον νέο όμιλο.
Η στενή σχέση του Μασκ με τα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών ενισχύει επίσης αυτή τη θέση. Τα δύο Δ.Σ έχουν μοιραστεί επί σειρά ετών κοινά μέλη, ενώ πρόσφατα η SpaceX ενέταξε στο διοικητικό της συμβούλιο τον Ρούλοφ Μπόθα, πρώην συνεργάτη του Μασκ στην PayPal και επικεφαλής επενδυτικής εταιρείας με σημαντικές συμμετοχές σε επιχειρήσεις του.
Οι επενδυτές βλέπουν σημαντικές συνέργειες
Μέρος της επενδυτικής κοινότητας θεωρεί ότι η συγχώνευση έχει ισχυρή επιχειρηματική λογική. Η τεχνογνωσία της Tesla στους ημιαγωγούς και στην κατασκευή κέντρων δεδομένων θα μπορούσε να επιταχύνει τα σχέδια της SpaceX για διαστημικά data centers, τα οποία θα τροφοδοτούνται με ηλιακή ενέργεια. Η δραστική μείωση του κόστους εκτόξευσης που έχει επιτύχει η SpaceX θεωρείται βασική προϋπόθεση για να καταστεί το εγχείρημα οικονομικά βιώσιμο.
Εάν το συγκεκριμένο μοντέλο αποδειχθεί επιτυχημένο, η δραστηριότητα τεχνητής νοημοσύνης του ομίλου θα μπορούσε να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα απέναντι σε εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι επενδυτές εκτιμούν ότι η συγχώνευση θα ήταν προτιμότερο να πραγματοποιηθεί αφού η Tesla εδραιώσει την κυριαρχία της στην αγορά των αυτόνομων ταξί. Η εταιρεία πραγματοποιεί ήδη πιλοτικές δοκιμές στο Τέξας και το Σαν Φρανσίσκο, ενώ έχει ξεκινήσει την παραγωγή του Cybercab, του οχήματος που έχει σχεδιαστεί εξαρχής χωρίς οδηγό.
Τα εμπόδια
Παρότι οι πιθανότητες να εμποδιστεί η συμφωνία θεωρούνται περιορισμένες, δεν αποκλείεται να υπάρξουν προσφυγές από μετόχους, ιδιαίτερα εάν θεωρήσουν ότι δεν ενημερώθηκαν επαρκώς πριν από την ψηφοφορία ή ότι οι όροι ευνοούν υπέρμετρα τη SpaceX εις βάρος της Tesla.
Παράλληλα, οι αμερικανικές Αρχές θα μπορούσαν θεωρητικά να εξετάσουν τη συμφωνία από την πλευρά του ανταγωνισμού ή ακόμη και της εθνικής ασφάλειας, δεδομένου ότι ο νέος όμιλος θα συνδύαζε τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική, διαστημικές τεχνολογίες και δορυφορικές επικοινωνίες.
Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί εκτιμούν ότι κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ οι πιθανότητες ουσιαστικής παρέμβασης των αμερικανικών ρυθμιστικών αρχών παραμένουν περιορισμένες, ενώ και μια ενδεχόμενη παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ήταν δύσκολο να στηριχθεί σε αποδείξεις ότι ο νέος όμιλος θα κυριαρχούσε σε κάποια συγκεκριμένη αγορά.
Ο σημαντικότερος παράγοντας που θα μπορούσε να εκτροχιάσει ένα τέτοιο σχέδιο δεν είναι οι δικαστικές ή οι ρυθμιστικές αρχές, αλλά μια απότομη πτώση των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων.
Όσο οι μετοχές διατηρούν την ανοδική τους πορεία και οι επενδυτές συνεχίζουν να αποκομίζουν κέρδη, η στήριξη προς τον Ίλον Μασκ εκτιμάται ότι θα παραμένει ισχυρή.
