Καμία πολιτική κληρονομιά δεν μεταβιβάζεται αυτόματα, ούτε καν στο κίνημα που οικοδόμησε ο Ντόναλντ Τραμπ. Παρότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θεωρείται εκ των πραγμάτων το φαβορί για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει καταλήξει αν ο πολιτικός που επέλεξε ως δεξί του χέρι διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να ηγηθεί της επόμενης φάσης του κινήματος MAGA. Το ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνο δύο πρόσωπα, αλλά το μέλλον ολόκληρης της αμερικανικής Δεξιάς.
Στην αμερικανική πολιτική παράδοση, ο αντιπρόεδρος αποτελεί συνήθως τον φυσικό κληρονόμο ενός επιτυχημένου προέδρου. Ωστόσο, στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ, οι κανόνες δεν φαίνεται να ισχύουν με τον ίδιο τρόπο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να συζητά συχνά με συνεργάτες και συμμάχους κατά πόσο ο Τζέι Ντι Βανς διαθέτει τα πολιτικά και ηγετικά χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να οδηγήσει το κίνημα MAGA μετά το τέλος της δικής του εποχής. Και παρότι εξακολουθεί να του αναθέτει σημαντικές αποστολές και να τον τοποθετεί στο επίκεντρο κρίσιμων αποφάσεων, αποφεύγει να τον αναγνωρίσει ως αδιαμφισβήτητο διάδοχο.
Η στάση αυτή αντανακλά μια διαχρονική μέθοδο του Τραμπ: τη διατήρηση ανταγωνισμών στο εσωτερικό του περιβάλλοντός του, ώστε κανένα πολιτικό στέλεχος να μη θεωρείται δεδομένο.
Το δίλημμα Βανς ή Ρούμπιο
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των New York Times, ο Τραμπ φέρεται να δοκιμάζει συστηματικά τις αντιδράσεις συνομιλητών του απέναντι σε δύο ονόματα: τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Ο Ρούμπιο, ένας πολιτικός που πριν από λίγα χρόνια συγκρουόταν ανοιχτά με τον Τραμπ, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους στενότερους συνεργάτες του. Η καθημερινή επαφή τους σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας φαίνεται να έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση του στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου.
Έτσι, η συζήτηση για το 2028 αποκτά πλέον δύο πόλους: από τη μία τον εκφραστή της νεότερης γενιάς του τραμπισμού και από την άλλη έναν έμπειρο πολιτικό που συνδέει το παραδοσιακό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα με τη νέα πραγματικότητα που διαμόρφωσε ο Τραμπ.
Πιστός στρατιώτης, αλλά αρκεί αυτό;
Το μεγαλύτερο πολιτικό πλεονέκτημα του Βανς παραμένει η απόλυτη πίστη του στον πρόεδρο. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις που είχε εκφράσει για την αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν, ο αντιπρόεδρος ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τον Λευκό Οίκο. Ανέλαβε επίσης τον παραδοσιακό ρόλο του πολιτικού «μαχητή», υπερασπιζόμενος επιθετικά τις επιλογές της κυβέρνησης απέναντι σε πολιτικούς αντιπάλους, μέσα ενημέρωσης και θεσμούς.
Για μεγάλο μέρος της βάσης του MAGA, αυτή η στάση αποτελεί απόδειξη αφοσίωσης.
Ωστόσο, η ίδια επιλογή δημιουργεί και προβλήματα. Ο Βανς οικοδόμησε σημαντικό μέρος της πολιτικής του ταυτότητας πάνω στην αντίθεση προς τις αμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό. Η στήριξη των πρόσφατων επιλογών του Λευκού Οίκου έχει προκαλέσει δυσφορία σε τμήματα του κινήματος που παραμένουν βαθιά απομονωτικά και αντιπολεμικά.
Οι ρωγμές στο στρατόπεδο MAGA
Η δυσαρέσκεια αυτή δεν είναι αμελητέα. Προσωπικότητες με σημαντική επιρροή στον συντηρητικό χώρο έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι ο αντιπρόεδρος κινδυνεύει να χάσει μέρος της αξιοπιστίας που τον έκανε δημοφιλή στους πιο ιδεολογικούς υποστηρικτές του κινήματος.
Το πρόβλημα για τον Βανς είναι ότι η πολιτική του δύναμη βασίστηκε ακριβώς στην εικόνα του αυθεντικού εκπροσώπου της «Αμερικής της περιφέρειας» και των ψηφοφόρων που αισθάνονται αποξενωμένοι από το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον.
Καθώς αναλαμβάνειόλο και πιο κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση, η εικόνα του αντικαθεστωτικού πολιτικού γίνεται δυσκολότερο να διατηρηθεί.
Η επόμενη μάχη δεν θα είναι ιδεολογική
Το ουσιαστικό ερώτημα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν είναι αν θα συνεχίσει να κινείται στη γραμμή που χάραξε ο Τραμπ. Αυτό θεωρείται σχεδόν δεδομένο.
Η πραγματική μάχη αφορά το ποιος μπορεί να μετατρέψει τον τραμπισμό από προσωπικό πολιτικό φαινόμενο σε βιώσιμο πολιτικό σύστημα.
Ο Βανς εκπροσωπεί τη γενιά που αναδείχθηκε μέσα από το κίνημα MAGA. Ο Ρούμπιο αντιπροσωπεύει την εμπειρία των παραδοσιακών θεσμών της Ουάσιγκτον που προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα.
Ο ίδιος ο Τραμπ φαίνεται να μην έχει αποφασίσει ακόμη ποιο μοντέλο προτιμά.
Το μεγάλο ερώτημα του 2028
Παρά τα σημερινά προβάδισμα, κανείς δεν μπορεί να θεωρεί βέβαιο ότι ο αντιπρόεδρος θα είναι ο επόμενος ηγέτης των Ρεπουμπλικανών. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι παραμένει δημοφιλής μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, όμως η αποδοχή του στο ευρύτερο εκλογικό σώμα παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, η πολιτική του επιρροή δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε μεγάλες εκλογικές αναμετρήσεις χωρίς την άμεση στήριξη του Τραμπ.
Γι' αυτό και η συζήτηση που διεξάγεται σήμερα στους διαδρόμους του Λευκού Οίκου ξεπερνά κατά πολύ τα πρόσωπα. Αφορά το αν ο τραμπισμός μπορεί να επιβιώσει χωρίς τον δημιουργό του ή αν παραμένει ένα πολιτικό φαινόμενο άρρηκτα συνδεδεμένο με μία μόνο προσωπικότητα.
Όσο ο Ντόναλντ Τραμπ αποφεύγει να δώσει ξεκάθαρη απάντηση, η κούρσα για το 2028 θα παραμένει ανοιχτή.