Τη σημαντική διαφοροποίηση της πορείας της Ελλάδας συγκριτικά με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη ανέδειξε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, μιλώντας στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ. Αναλύοντας τα δεδομένα της εγχώριας αγοράς, σημείωσε ότι η χώρα βρέθηκε σε αντίθετο οικονομικό κύκλο καθώς απεγκλωβίστηκε από τη βαθιά κρίση χρέους, αξιοποιώντας ένα συσσωρευμένο δυναμικό. Χάρη στη σταθεροποίηση που επετεύχθη, η ελληνική οικονομία καταγράφει τα τελευταία χρόνια ταχύτερους ρυθμούς μεγέθυνσης από την υπόλοιπη Ευρώπη, η οποία —ιδίως στον πυρήνα γύρω από τη Γερμανία— αντιμετωπίζει συνθήκες έντονης στασιμότητας.
Παράλληλα, η αποκλιμάκωση του κλίματος αβεβαιότητας έχει εξομαλύνει αισθητά το κόστος χρηματοδότησης. Αυτό αποτυπώνεται θετικά τόσο στους όρους δανεισμού του ελληνικού δημοσίου στις διεθνείς αγορές όσο και στη διευκόλυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων να εξασφαλίσουν τραπεζική πίστη σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία.
Ωστόσο, ο κ. Βέττας έσπευσε να υπογραμμίσει ότι, παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών, οι πραγματικές δυσκολίες και οι πιέσεις συνεχίζουν να βιώνονται καθημερινά από τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η γεωπολιτική αστάθεια και οι εξωτερικές πιέσεις στο διεθνές εμπόριο
Στρέφοντας το ενδιαφέρον στο ευρύτερο εξωτερικό περιβάλλον, ο επικεφαλής του ΙΟΒΕ χαρακτήρισε «γκρίζο σύννεφο» τη συνεχιζόμενη αλυσίδα διεθνών προκλήσεων. Στη λίστα αυτή περιλαμβάνονται διαδοχικά γεγονότα όπως το Brexit, οι μακροχρόνιες συνέπειες της πανδημίας, ο πόλεμος στην Ουκρανία, το «τρενάκι του τρόμου» στις τιμές της ενέργειας και στον εφοδιασμό, οι εμπορικοί δασμοί που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, η σύρραξη στο Ιράν, καθώς και η πολιτική αβεβαιότητα σε κρίσιμες ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως η Γερμανία και η Γαλλία.
Το σύνθετο αυτό σκηνικό εντείνει την αβεβαιότητα, δυσχεραίνει τις συναλλαγές στο διεθνές εμπόριο και οδηγεί συχνά σε αναβολή των μακροχρόνιων παραγωγικών επενδύσεων.
Το «τζίνι» του πληθωρισμού και η ανάγκη ρεαλιστικής διαχείρισης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κρίσιμο μέτωπο του πληθωρισμού, ο οποίος δεν αποκλιμακώνεται με τους ρυθμούς που θα ήταν επιθυμητοί. Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Βέττα, οι πιέσεις δεν περιορίζονται πλέον αποκλειστικά στην άμεση επίπτωση της ενέργειας, αλλά έχουν διαποτίσει τον δομικό ιστό της οικονομίας, επηρεάζοντας τις υπηρεσίες, τις μεταφορές και τις πληθωριστικές προσδοκίες στην αγορά, ακόμα και σε τομείς με ελάχιστη ενεργειακή επιβάρυνση.
Χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική φράση ότι «το τζίνι έχει βγει λίγο από το μπουκάλι», ο κ. Βέττας επεσήμανε την απόλυτη αναγκαιότητα να τιθασευτεί η κατάσταση. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, απαιτείται ορθή διαχείριση των προσδοκιών, καθώς δεν είναι εφικτό να πορευόμαστε με μόνιμα υψηλό πληθωρισμό προσδοκώντας ότι η πολιτεία θα παρεμβαίνει διαρκώς με μαγικό τρόπο για να καλύπτει τα εισοδήματα, καθώς μια τέτοια πρακτική δεν προσφέρεται για μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
