Βίους… αντίθετους διάγουν η ελληνική οικονομία (ΑΕΠ, δημοσιονομικά κτλ) με τις αποδοχές και την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
Ενώ τα μακροικονομικά πάνε πρίμα, το "μέρισμα" της ανάπτυξης δεν μετακυλίεται στις αποδοχές των εργαζομένων, οι οποίοι λόγω της καλπάζουσας ακρίβειας, βλέπουν να συρρικνώνεται διαρκώς η αγοραστική τους δύναμη. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ετήσιας έκθεσης του Ινστιτούτου της ΓΣΕΕ, που δημοσιεύτηκε σήμερα.
Η περιορισμένη σύγκλιση της άνθισης της οικονομίας και των εισοδημάτων των νοικοκυριών, αποτυπώνεται καθαρά στο πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Το 2025 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανέρχεται σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην ΕΕ-27. Η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της σε σχέση με το 2019, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 17.210 ευρώ , ωστόσο η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο ορο παραμένει πολύ μεγάλη. Σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), η Ελλάδα βρίσκεται στο 68% του με σου ο ρου της ΕΕ, από 66% το 2019, γεγονός που δείχνει οτι η πρόοδος είναι πολύ μικρη.
Η μεγέθυνση του ΑΕΠ, επομένως, δεν έχει μετατραπεί σε ουσιαστική σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα πραγματικής αγοραστικής δύναμης.
Συγκεκριμένα οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν πιεσμένοι, καθώς η αύξηση του κόστους ζωής απορροφά τις ονομαστικές αυξήσεις. Ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός αυξήθηκε μόλις κατά 0,3% την περίοδο 2019-2025, ενώ σε σχέση με το 2021 παραμένει μειωμένος κατά 1,3%.
Δουλεύουμε περισσότερο αλλά με μικρές αποδοχές
Την ίδια στιγμή η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τις υψηλότερες ώρες εργασίας στην Ευρώπη. Στο εμπόριο οι εργαζόμενοι απασχολούνται κατά μέσο όρο 42,3 ώρες την εβδομάδα, στη μεταποίηση 41,7 ώρες και στον πρωτογενή τομέα 47,1 ώρες, χωρίς αντίστοιχη ανταμοιβή στις αποδοχές.
Η φτώχεια στην εργασία αναδεικνύει ακόμη πιο καθαρά την ανεπάρκεια του υφιστάμενου αναπτυξιακού υποδείγματος. Το υψηλότερο ποσοστό κίνδυνου φτώχειας των εργαζόμενων σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ 27 υποδηλώνει ο τι η απασχόληση δεν αποτελεί αυτομάτως εγγύηση αξιοπρεπούς διαβίωσης. Το πρόβλημα είναι εντονότερο στους μερικώς απασχολουμένους και στους εργαζόμενους χαμηλού και μεσαίου εκπαιδευτικού επιπέδου, στοιχείο που αναδεικνύει ο τι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να παράγει θέσεις οι οποίες δεν προσφέρουν επαρκή εισοδηματική ασφάλεια, σταθερότητα και προοπτική .
Στη μέγγενη της ακρίβειας τα νοικοκυριά
Τα νοικοκυριά συνεχίζουν να ασφυκτιούν οικονομικά, σύμφωνα με την έκθεση του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ. Το 34,9% των οικογενειών με εξαρτώμενα παιδιά εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα η απασχόληση παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ γυναίκες, νέοι και άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην ένταξη στην αγορά εργασίας.
Aνάγκη μετάβασης σε ένα υπόδειγμα που θα στηρίζεται στις ποιοτικές παραγωγικές επενδύσεις
Οι συντάκτες της έκθεσης τονίζουν την ανάγκη επιτάχυνσης των προσπαθειών της Ελλάδας για τη μετάβασή της από ένα υπόδειγμα που στηρίζεται στην κατανάλωση, στις εισαγωγές, στις κατασκευές και στη δημοσιονομική σταθερότητα, σε ένα υπόδειγμα που θα στηρίζεται στις ποιοτικές παραγωγικές επενδύσεις, στη βιομηχανική και στην τεχνολογική αναβάθμιση, καθώς και στην αύξηση της παραγωγικότητας.
Επίσης, σύμφωνα με την έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, «η ελληνική οικονομία χρειάζεται μια στρατηγική ποιοτικής αναβάθμισης της εργασίας. Αυτή οφείλει να περιλαμβάνει ουσιαστικές αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς, ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, επέκταση της κάλυψης από Συλλογικές Συμβάσεις, πολιτικές ενεργητικής απασχόλησης για τους μακροχρόνια ανέργους, ισχυρότερη ένταξη των γυναικών και των νέων, αναβάθμιση δεξιοτήτων, περιορισμό της υπερεργασίας και βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
