Έπειτα από δεκαετίες υποχώρησης, η επιχειρηματικότητα γνωρίζει νέα άνθηση στις ΗΠΑ. Οι αιτήσεις για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων έφτασαν πέρυσι τα 5,7 εκατομμύρια, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη κάνει φθηνότερο και ταχύτερο το ξεκίνημα μιας εταιρείας, επιτρέποντας σε όλο και περισσότερους να επιχειρούν μόνοι.
Μέχρι πρότινος η δημιουργία μιας επιχείρησης απαιτούσε κεφάλαιο, προσωπικό και πρόσβαση σε εξειδικευμένες γνώσεις που δεν ήταν εύκολο να βρεθούν. Πλέον, στις ΗΠΑ εκατοντάδες χιλιάδες νέες επιχειρήσεις δημιουργούνται κάθε χρόνο, σε μια αναζωπύρωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας που έρχεται ύστερα από μια μακρά περίοδο υποχώρησης.
Η τάση ξεκίνησε να ενισχύεται κατά την πανδημία, όταν οι μαζικές απολύσεις, η εξ αποστάσεως εργασία και οι αλλαγές στις προτεραιότητες εκατομμυρίων εργαζομένων δημιούργησαν ένα νέο κύμα επίδοξων επιχειρηματιών. Τα κρατικά μέτρα στήριξης και τα χαμηλά επιτόκια περιόρισαν προσωρινά το οικονομικό κόστος του ρίσκου.
Στη συνέχεια, η τεχνητή νοημοσύνη ήρθε να επιταχύνει τη διαδικασία. Εργαλεία που μπορούν να απαντούν σε ερωτήσεις, να πραγματοποιούν έρευνα, να γράφουν κώδικα, να δημιουργούν υλικό μάρκετινγκ και να αναλαμβάνουν μια σειρά από εργασίες λειτουργούν πλέον ως ένα είδος ψηφιακού συνεργάτη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ίδρυση μιας επιχείρησης δεν απαιτεί πάντα από την πρώτη ημέρα μια ολόκληρη ομάδα εργαζομένων. Σε αρκετές περιπτώσεις, ένας ιδρυτής μπορεί να καλύψει μόνος του λειτουργίες που παλαιότερα απαιτούσαν προγραμματιστές, ερευνητές, συμβούλους ή εξωτερικούς συνεργάτες.
Ρεκόρ στις αιτήσεις για νέες επιχειρήσεις
Οι Αμερικανοί υπέβαλαν πέρυσι 5,7 εκατομμύρια αιτήσεις για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, σύμφωνα με τα στοιχεία του Census Bureau, τον υψηλότερο αριθμό από τότε που ξεκίνησε η συγκεκριμένη καταγραφή, πριν από περίπου δύο δεκαετίες. Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους.
Οι αιτήσεις, βέβαια, δεν ισοδυναμούν αυτόματα με τη δημιουργία μιας ενεργής επιχείρησης. Τα επίσημα στοιχεία για τις επιχειρήσεις που τελικά ιδρύονται, δημοσιεύονται με καθυστέρηση. Το 2023, την πιο πρόσφατη χρονιά για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, δημιουργήθηκαν περίπου 500.000 επιχειρήσεις.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την αμερικανική οικονομία. Οι νέες επιχειρήσεις αποτελούν βασικό μηχανισμό καινοτομίας, παραγωγικότητας και δημιουργίας θέσεων εργασίας. Πολλές θα αποτύχουν ή θα παραμείνουν μικρές. Ένα μικρό ποσοστό, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλες εταιρείες με σημαντική συμβολή στην απασχόληση και την ανάπτυξη. Οι οικονομολόγοι βλέπουν έτσι την άνοδο της επιχειρηματικότητας ως ένα από τα πιο θετικά και απρόσμενα χαρακτηριστικά της αμερικανικής οικονομίας μετά την πανδημία.
Η AI κάνει την επιχειρηματικότητα φθηνότερη
Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς καταλύτες της νέας τάσης. Μελέτη οικονομολόγων από το University of British Columbia και το Stockholm School of Economics κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η γενετική AI ενισχύει την επιχειρηματική δραστηριότητα στις ΗΠΑ με δύο τρόπους: δημιουργεί νέες επιχειρήσεις που βασίζονται στην ίδια την τεχνολογία και μειώνει το κόστος δημιουργίας επιχειρήσεων σε άλλους κλάδους.
Έρευνα της Gusto έδειξε ότι σχεδόν 60% των ιδρυτών που ξεκίνησαν επιχειρήσεις μέσω της πλατφόρμας της πέρυσι χρησιμοποίησαν εργαλεία AI, ενώ οι μισοί δήλωσαν ότι η τεχνολογία έκανε τη διαδικασία φθηνότερη και ταχύτερη.
Η επίδραση είναι ιδιαίτερα εμφανής στις επιχειρήσεις ενός ατόμου. Τα στοιχεία του Census Bureau δείχνουν ότι η αύξηση των αιτήσεων προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από νέες επιχειρήσεις που δεν αναμένεται να προσλάβουν εργαζομένους. Για ορισμένους οικονομολόγους, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η AI αντικαθιστά μέρος της εργασίας που παλαιότερα απαιτούσε τη δημιουργία μιας μικρής ομάδας.
Ένας επιχειρηματίας μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί εργαλεία AI για έρευνα αγοράς, επικοινωνία με πελάτες, δημιουργία κώδικα, μάρκετινγκ και λειτουργικές εργασίες, χωρίς να χρειάζεται να προσλάβει αμέσως ειδικούς για κάθε επιμέρους ανάγκη.
Η ίδια τεχνολογία δημιουργεί, παράλληλα, μια νέα κατηγορία start-ups. Οι αιτήσεις για επιχειρήσεις που σχετίζονται με την AI αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ από τις αρχές του 2025 καταγράφεται έντονη άνοδος σε κλάδους με υψηλή έκθεση στην τεχνολογία, όπως οι υπηρεσίες πληροφορικής και οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες.
Το νέο κύμα δεν περιορίζεται στην τεχνολογία
Η άνοδος της επιχειρηματικότητας δεν εξηγείται αποκλειστικά από την AI. Η αγορά εργασίας των τελευταίων ετών, με σχετικά περιορισμένες προσλήψεις, αλλά και απολύσεις, μπορεί να ωθεί περισσότερους ανέργους και εργαζομένους σε αναζήτηση εναλλακτικών πηγών εισοδήματος.
Παράλληλα, η άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών και οι υψηλές τιμές των κατοικιών ενδέχεται να ενισχύουν τη διάθεση για επενδύσεις σε νέες επιχειρήσεις. Το ηλεκτρονικό εμπόριο, αλλά και νέες πλατφόρμες πωλήσεων, όπως το TikTok Shop, δημιουργούν επίσης ευκαιρίες για μια νέα γενιά πωλητών, που μπορούν να ξεκινήσουν δραστηριότητα με χαμηλότερο αρχικό κόστος.
Δεν αποκλείεται ακόμη και η ίδια η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων να έχει γίνει ευκολότερη χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η αύξηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας μπορεί να αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στις προσδοκίες για την αμερικανική οικονομία.
Η δημιουργία νέων επιχειρήσεων δεν αποτελεί εγγύηση ότι η ανάπτυξη θα επιταχυνθεί ή ότι θα δημιουργηθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Οι αιτήσεις πρέπει να μετατραπούν σε πραγματικές επιχειρήσεις, οι επιχειρήσεις να επιβιώσουν και ένα μέρος τους να αναπτυχθεί. Η τάση, ωστόσο, είναι σημαντική. Ύστερα από δεκαετίες κατά τις οποίες η επιχειρηματικότητα είχε χάσει μέρος της δυναμικής της, οι ΗΠΑ εμφανίζουν ξανά μια ευρεία διάθεση για δημιουργία νέων εταιρειών.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί μόνο ως νέος κλάδος επενδύσεων. Μειώνει το κόστος του ίδιου του επιχειρείν. Κατεβάζει το κατώφλι εισόδου, επιτρέπει σε έναν άνθρωπο να κάνει περισσότερα μόνος του και μετατρέπει την ιδέα μιας επιχείρησης από μακρινό σχέδιο σε κάτι που μπορεί να δοκιμαστεί γρήγορα και με μικρότερο κόστος. Κάνει περισσότερους ανθρώπους να πιστεύουν ότι μπορούν να ξεκινήσουν μία εταιρεία.