Η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών "σκέπτεται αριστερά", αλλά ψηφίζει κεντροδεξιά. Αυτή είναι σε "ελεύθερη μετάφραση" η βασική διαπίστωση που προκύπτει από τη μεγάλη έρευνα του Eteron - Ινστιτούτου για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή.
Οπως διαπιστώνεται, η συντριπτικά μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη "κοινωνική αδικία": Θεωρεί άδικο το φορολογικό σύστημα, εκτιμά ότι η οικονομική πολιτική ευνοεί τους πλούσιους και τις μεγάλες επιχειρήσεις, ζητά φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και θέλει ισχυρότερη παρουσία του κράτους σε τομείς που διαχειρίζονται δημόσια αγαθά, όπως η υγεία, η παιδεία, το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό και η στέγαση.
Η έρευνα του Ινστιτούτου Eteron που τιτλοφορείται «Οικονομική Δικαιοσύνη», εξετάζει τις αντιλήψεις των πολιτών για την οικονομία, τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες στην Ελλάδα, τις ιδεολογικές τάσεις στον οικονομικό τομέα και τις απόψεις που επικρατούν για συγκεκριμένες οικονομικές πολιτικές.
Η αντίληψη της κοινωνικής αδικίας αποτυπώνεται στη συνολική "βαθμολογία"της χώρας: το 80,4% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει την Ελλάδα "άδικη χώρα", ενώ το 84% θεωρεί ότι οι αδικίες στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επισημαίνεται σε αντίστοιχη έρευνα που έγινε το 2021 τα ποσοστά αυτά ήταν περίπου 74%.
Μισθοί και στέγαση
Ως μεγαλύτερες κοινωνικές αδικίες χαρακτηρίζονται οι χαμηλοί μισθοί και κόστος στέγασης. Η άποψη για τις αμοιβές εργασίας συναρτάται με την εκτίμηση ότι ο παραγόμενος πλούτος κατανέμεται άδικα, με τους επιχειρηματίες να ευνοούνται και τους εργαζόμενους να λαμβάνουν ελάχιστα. Παράλληλα, το 82,2% πιστεύει ότι η σημερινή κρατική πολιτική ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Πάνω από 6 στους 10 πολίτες (το 63,4%) δηλώνουν δυσαρεστημένοι από την προσωπική οικονομική τους κατάσταση, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 57,3% του 2021.
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται καθαρά και στην εμπειρία της εργασίας. Μόλις το 36,7% των εργαζομένων θεωρεί ότι λαμβάνει δίκαιες οικονομικές απολαβές για το επάγγελμα που ασκεί, ενώ το 62,4% απαντά ότι οι απολαβές του είναι λίγο ή καθόλου δίκαιες.
Στην ερώτηση για τις μεγαλύτερες αδικίες που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα, οι πολίτες τοποθετούν στην κορυφή:
● τους χαμηλούς μισθούς, που δεν επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση (60,7%)
● το υψηλό κόστος στέγασης (57,7%)
● την έλλειψη αξιοκρατίας (45,8%)
● τις ανισότητες στη φορολογία (45,1%)
● την ανεργία-υποαπασχόληση των νέων (39,1%).
Οικονομικό σύστημα και φορολογία
Η έρευνα αναδεικνύει σαφή κοινωνική απαίτηση για ισχυρότερο δημόσιο ρόλο στην οικονομία. Το 48,9% προκρίνει ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται περισσότερο στον κρατικό σχεδιασμό και την κρατική παρέμβαση, έναντι 41,6% που προτιμά ένα μοντέλο περισσότερο προσανατολισμένο στην ελεύθερη αγορά.
Αντίστοιχα, το 61,9% υποστηρίζει την αύξηση της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα και τον μεγάλο πλούτο, προκειμένου να ενισχυθούν οι δημόσιες υπηρεσίες, το κοινωνικό κράτος και η μείωση των ανισοτήτων.
Ακόμη περισσότεροι (86,5% - σχεδόν 9 στους 10) συμφωνούν με την άποψη ότι πρέπει να αυξηθούν οι φόροι στους πλούσιους για να υπάρξει φορολογική δικαιοσύνη και να στηριχθούν οι πιο αδύναμοι.
Ταυτόχρονα, το 87,1% θεωρεί ότι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι σηκώνουν κυρίως το φορολογικό βάρος στην Ελλάδα, στοιχείο που αναδεικνύει την ένταση με την οποία βιώνεται η φορολογική ανισότητα.
Υπό κρατικό έλεγχο τα κοινωνικά αγαθά
Καθολική είναι η απαίτηση για δημόσιο έλεγχο σε κρίσιμα κοινωνικά αγαθά. Η προτίμηση των πολιτών υπέρ του δημόσιου ελέγχου παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή στους βασικούς κοινωνικούς τομείς. Συγκεκριμένα, ο δημόσιος έλεγχος προκρίνεται:
● στην Παιδεία από το 90,8%,
● στην Ύδρευση από το 90,4%,
● στην Υγεία από το 90,2%,
● στην Κοινωνική Ασφάλιση και την ασφάλιση υγείας από το 87,8%,
● στην Ενέργεια από το 77,5%,
● στις επίγειες Μεταφορές από το 72,3%.
Η πλειοψηφία (54,4%) τάσσεται υπέρ του δημόσιου ελέγχου ακόμη και στο τραπεζικό σύστημα - δηλαδή να "έχει λόγο" το κράτος στη διοίκηση και τη λειτουργία των τραπεζών)
