Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, η διεθνής κοινότητα ενδέχεται να βρεθεί μπροστά σε σοβαρό κίνδυνο επισιτιστικής κρίσης, προειδοποιεί ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO).
Σε πρόσφατη έκθεσή του, ο οργανισμός εκτιμά ότι μέσα στους επόμενους έξι μήνες οι τιμές των τροφίμων μπορεί να αυξηθούν απότομα, ενώ δεν αποκλείονται ελλείψεις βασικών αγαθών, ιδιαίτερα στις φτωχότερες χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές.
Σύμφωνα με τον FAO, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν οι αποφάσεις που θα ληφθούν άμεσα από κυβερνήσεις και αγρότες γύρω από τη χρήση λιπασμάτων, τις εισαγωγές αγροτικών εφοδίων, τη χρηματοδότηση και τις καλλιεργητικές επιλογές. Από αυτές τις κινήσεις θα εξαρτηθεί αν οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα θα κορυφωθούν αργότερα μέσα στο 2026 ή στις αρχές του 2027.
Οι συνέπειες αρχίζουν να αποτυπώνονται στις διεθνείς αγορές. Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO κατέγραψε άνοδο για τρίτο συνεχόμενο μήνα τον Απρίλιο, εξέλιξη που αποδίδεται στο αυξημένο ενεργειακό κόστος και στις αναταράξεις που προκαλεί η ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ο οργανισμός περιγράφει μια αλυσιδωτή αντίδραση: αρχικά επηρεάζεται η ενέργεια, ακολουθούν τα λιπάσματα και οι σπόροι, στη συνέχεια μειώνονται οι αποδόσεις των καλλιεργειών, αυξάνονται οι τιμές των εμπορευμάτων και τελικά το κόστος μεταφέρεται στους καταναλωτές μέσω του πληθωρισμού τροφίμων.
Πιο ευάλωτες εμφανίζονται οι φτωχότερες χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, καθώς βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές αζωτούχων λιπασμάτων από τη Μέση Ανατολή, ενώ ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα επισιτιστικής επάρκειας.
Η προειδοποίηση του FAO έρχεται λίγο μετά την παρουσίαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του νέου σχεδίου δράσης για τα λιπάσματα, το οποίο δίνει έμφαση σε μακροπρόθεσμες λύσεις, όπως η αξιοποίηση γεωργικών αποβλήτων και η ανακύκλωση κοπριάς.
Σύμφωνα με το Politico, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει άμεσα μέτρα που θα μπορούσαν να μειώσουν γρήγορα το κόστος για τους Ευρωπαίους αγρότες, όπως η προσωρινή άρση δασμών σε ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα ή η αναστολή του ευρωπαϊκού φόρου άνθρακα στα σύνορα.
Τέλος, ο FAO καλεί τις κυβερνήσεις να αναζητήσουν εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές ώστε να παρακαμφθούν τα Στενά του Ορμούζ, να αποφύγουν περιορισμούς στις εξαγωγές και να διασφαλίσουν ότι οι ανθρωπιστικές αποστολές τροφίμων δεν θα επηρεαστούν από εμπορικά μέτρα ή γεωπολιτικές εντάσεις.