Ένα εκτεταμένο δίκτυο ακινήτων και επιχειρήσεων που εκτείνεται από το Λονδίνο έως το Ντουμπάι και τη Φρανκφούρτη φέρεται να συνδέεται, μέσω ενός περίπλοκου πλέγματος εταιρειών-βιτρίνα, με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον δεύτερο γιο του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος μόλις ανέλαβε την ηγεσία του Ιράν.
Σύμφωνα με πολυετή έρευνα του Bloomberg, ο 56χρονος κληρικός φέρεται να εποπτεύει ένα εκτεταμένο επενδυτικό δίκτυο που περιλαμβάνει πολυτελή ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ευρώπη και δραστηριότητες στη ναυτιλία στον Περσικό Κόλπο.
Παρότι το όνομά του δεν εμφανίζεται άμεσα στα έγγραφα ιδιοκτησίας, πηγές με γνώση των συναλλαγών αναφέρουν ότι ο νεότερος Χαμενεΐ είχε ενεργό ρόλο σε επενδυτικές συμφωνίες που χρονολογούνται τουλάχιστον από το 2011.
Πολυτελή ακίνητα στη Δύση
Μέρος του δικτύου περιλαμβάνει πολυτελείς κατοικίες αξίας άνω των 100 εκατομμυρίων λιρών σε ορισμένες από τις ακριβότερες περιοχές του Λονδίνου, μεταξύ των οποίων η λεγόμενη "The Bishops Avenue", γνωστή και ως "Billionaire’s Row".
Σε μία περίπτωση, έπαυλη αγοράστηκε το 2014 έναντι 33,7 εκατ. λιρών. Το δίκτυο φέρεται επίσης να κατέχει βίλα σε πολυτελή περιοχή του Ντουμπάι, συχνά αποκαλούμενη "Beverly Hills του Ντουμπάι", καθώς και ξενοδοχεία υψηλής κατηγορίας στην Ευρώπη, από τη Φρανκφούρτη έως τη Μαγιόρκα.
Τα κεφάλαια για τις συναλλαγές φέρεται να διοχετεύθηκαν μέσω τραπεζικών λογαριασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, το Λιχτενστάιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ πηγές αναφέρουν ότι προέρχονται κυρίως από πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Ο επιχειρηματίας-«κλειδί»
Κεντρικό ρόλο στο οικονομικό δίκτυο αποδίδεται στον Ιρανό επιχειρηματία Αλί Ανσάρι, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί από βρετανικές αρχές «διεφθαρμένος τραπεζίτης και επιχειρηματίας» και τέθηκε υπό κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2024 για οικονομική στήριξη δραστηριοτήτων του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Ο Ανσάρι, μεγιστάνας των κατασκευών, θεωρείται από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών βασικός διαχειριστής κεφαλαίων του Χαμενεΐ στο εξωτερικό. Μέσω εταιρειών σε φορολογικούς παραδείσους και επιχειρηματικών σχημάτων σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, φέρεται να διοχέτευε κεφάλαια που συνδέονται με το ιρανικό ενεργειακό εμπόριο.
Ο ίδιος αρνείται κάθε οικονομική ή προσωπική σχέση με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και έχει δηλώσει ότι θα προσβάλει δικαστικά τις κυρώσεις που του επιβλήθηκαν.
Ένα περίπλοκο εταιρικό δίκτυο
Η έρευνα εντόπισε δεκάδες εταιρείες που συνδέονται με το δίκτυο, μεταξύ των οποίων η Ziba Leisure Ltd., η Birch Ventures Ltd. και η A&A Leisure Ltd., καθώς και επιχειρήσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως οι Midas Oil Industries FZC και Midas Oil Trading DMCC.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα κεφάλαια φέρεται να μεταφέρθηκαν μέσω ενδιάμεσων εταιρειών και τραπεζικών λογαριασμών που δημιουργήθηκαν πριν επιβληθούν κυρώσεις στον Χαμενεΐ από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2019.
Οι μεταφορές χρημάτων συνδέονται συχνά με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, το οποίο, λόγω των διεθνών κυρώσεων, πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό μέσω αδιαφανών δικτύων με μεσάζοντες και εταιρείες-βιτρίνα.
Παρότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παρέμενε ως τώρα μακριά από τη δημόσια προβολή, θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες στο πολιτικό σύστημα του Ιράν και διατηρεί στενές σχέσεις με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Αντίθεση με την εικόνα λιτής ζωής
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν παρουσιάζουν την οικογένεια του Ανώτατου Ηγέτη ως παράδειγμα λιτής και ευσεβούς ζωής, πιστής στις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
Ωστόσο, οι αποκαλύψεις για υπεράκτιες επενδύσεις και πολυτελή ακίνητα στη Δύση έρχονται σε αντίθεση με αυτή την εικόνα, ιδίως σε μια περίοδο όπου η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά οικονομική κρίση και έντονες κοινωνικές διαμαρτυρίες.
Κενά στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ειδικοί στην καταπολέμηση του παράνομου χρήματος σημειώνουν ότι η υπόθεση αποκαλύπτει τις αδυναμίες του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος: από ατελή μητρώα πραγματικών δικαιούχων μέχρι ανεπαρκή εφαρμογή των κυρώσεων.
Όπως επισημαίνουν, τα κενά αυτά επιτρέπουν σε δίκτυα συνδεδεμένα με πολιτικές ελίτ να μετακινούν κεφάλαια στο εξωτερικό ακόμη και υπό αυστηρά καθεστώτα κυρώσεων.