Αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν ασυμπτωματικές εγκεφαλικές αλλοιώσεις αντιμετωπίζουν όσοι καταναλώνουν συστηματικά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, όπως συσκευασμένα σνακ, ζαχαρούχα δημητριακά, αναψυκτικά, στιγμιαία ζυμαρικά και έτοιμα κατεψυγμένα γεύματα. Οι βλάβες αυτές, αν και δεν προκαλούν άμεσα ορατά συμπτώματα, αποτελούν πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια που μπορούν να εμφανιστούν αρκετά χρόνια πριν από την εκδήλωση εγκεφαλικού επεισοδίου ή διαταραχών μνήμης.
Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του καναδικού ινστιτούτου Population Health Research Institute (Πανεπιστήμιο McMaster και Hamilton Health Sciences).
Η ερευνητική ομάδα υπέβαλε σε μαγνητική τομογραφία (MRI) σχεδόν 9.000 εθελοντές ηλικίας 35 έως 69 ετών χωρίς ιστορικό καρδιακών παθήσεων από ολόκληρο τον Καναδά. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια για τις διατροφικές τους συνήθειες, ενώ οι τομογραφίες αξιολογήθηκαν από νευρολόγους οι οποίοι δεν γνώριζαν τα διατροφικά δεδομένα κάθε εξεταζόμενου.
40% μεγαλύτερος κίνδυνος βλαβών και διπλάσια επιβάρυνση στις γυναίκες
Στο σύνολο του δείγματος, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα κάλυπταν κατά μέσο όρο το 25% των ημερήσιων μερίδων. Ωστόσο, στην ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση το ποσοστό αυτό εκτινασσόταν στο 45%, ενώ στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση περιοριζόταν μόλις στο 16%.
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έδειξαν ότι:
-
Τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση είχαν 40% υψηλότερη πιθανότητα να παρουσιάσουν μικρές εστίες εγκεφαλικής βλάβης σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες.
-
Η συσχέτιση εμφανίστηκε σημαντικά ισχυρότερη στις γυναίκες, καθώς όσες κατέγραφαν την υψηλότερη κατανάλωση είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης εγκεφαλικών αλλοιώσεων σε σχέση με εκείνες της χαμηλότερης κατανάλωσης.
Σπλαχνικό λίπος, φλεγμονές και εκτοπισμός των θρεπτικών τροφών
Η μελέτη κατέγραψε επίσης ότι οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες βιομηχανικά επεξεργασμένων τροφίμων εμφάνιζαν αυξημένα επίπεδα συνολικού σωματικού λίπους, αλλά και μεγαλύτερη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους. Ο συγκεκριμένος τύπος κοιλιακού λίπους συνδέεται άμεσα με φλεγμονώδεις διεργασίες και βλάβες στα αγγεία, οι οποίες με τη σειρά τους επηρεάζουν αρνητικά την αγγειακή υγεία του εγκεφάλου.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε ότι η επικράτηση των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων εκτοπίζει τις υγιεινές επιλογές:
-
Στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά και τα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα κάλυπταν το 68% των ημερήσιων μερίδων.
-
Αντίθετα, στην ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση, τα φυσικά και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα κάλυπταν μόλις το 41% της ημερήσιας διατροφής.
Η ανάγκη για μακροχρόνιες μελέτες παρακολούθησης
Παρά τη σαφή στατιστική συσχέτιση που καταγράφηκε, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη βασίστηκε σε μία μόνο αξιολόγηση των συμμετεχόντων χωρίς διαχρονική παρακολούθηση. Ως εκ τούτου, δεν είναι εφικτό να αποδειχθεί αιτιώδης συνάφεια, δηλαδή αν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν απευθείας τις εγκεφαλικές αλλοιώσεις.
Για το λόγο αυτό, η επιστημονική ομάδα υπογραμμίζει την ανάγκη διεξαγωγής μακροχρόνιων ερευνών, όπου οι εθελοντές θα παρακολουθούνται σε βάθος χρόνου και θα υποβάλλονται σε επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες.
