Για αιώνες η επιστήμη πιστεύει ότι το ανθρώπινο σώμα διαθέτει δύο βασικά δίκτυα μεταφοράς υγρών: το λεμφικό σύστημα, που απομακρύνει τα περιττά υγρά από τους ιστούς, και το καρδιαγγειακό σύστημα, που κυκλοφορεί το αίμα μέσω αρτηριών, φλεβών και τριχοειδών αγγείων. Τώρα, ερευνητές θεωρούν ότι ίσως έχουν εντοπίσει ένα ακόμη, ένα κρυφό και εκτεταμένο δίκτυο μικροσκοπικών διαδρόμων μέσα στο σώμα, το οποίο θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε την ανθρώπινη βιολογία.
Η πιθανή ανακάλυψη αφορά το λεγόμενο «διάμεσο σύστημα» ή interstitium, ένα τεράστιο πλέγμα διασυνδεδεμένων χώρων ανάμεσα στους ιστούς και τα όργανα του σώματος, μέσα από το οποίο φαίνεται να κινούνται υγρά, κύτταρα και μόρια.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο εκτενούς ανάλυσης των New York Times, βασισμένης στην έρευνα του Avraham Z. Cooper από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Οχάιο.
Η ιστορία της ανακάλυψης ξεκίνησε σχεδόν τυχαία το 2021, όταν επιστήμονες μελετούσαν βιοψίες δέρματος από ανθρώπους με τατουάζ. Παρατήρησαν ότι τα σωματίδια μελανιού είχαν ταξιδέψει βαθύτερα μέσα στο σώμα απ’ όσο θεωρούσαν πιθανό: περνούσαν από το δέρμα σε έναν ενδιάμεσο χώρο κάτω από αυτό και στη συνέχεια στη λεγόμενη περιτονία, τον συνδετικό ιστό που περιβάλλει μύες και όργανα.
Το εύρημα ήταν απρόσμενο, επειδή αποκάλυπτε μια κρυφή σύνδεση ανάμεσα σε ιστούς, που μέχρι σήμερα θεωρούνταν σχετικά απομονωμένοι μεταξύ τους.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τέτοιοι «διάμεσοι χώροι» δεν βρίσκονται μόνο κάτω από το δέρμα, αλλά σε ολόκληρο το σώμα, δημιουργώντας ένα τεράστιο δίκτυο επικοινωνίας ανάμεσα στα όργανα πριν τα υγρά επανέλθουν στο λεμφικό ή το καρδιαγγειακό σύστημα.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η νέα θεωρία φαίνεται να δημιουργεί απρόσμενες γέφυρες ανάμεσα στη δυτική βιοϊατρική και την παραδοσιακή κινεζική ιατρική.
Για τους ειδικούς στον βελονισμό η ιδέα ενός τρίτου δικτύου ροής μέσα στο σώμα δεν ακούγεται καθόλου καινούργια. Η παραδοσιακή κινεζική ιατρική εδώ και χιλιάδες χρόνια υποστηρίζει ότι η ενέργεια -το γνωστό «τσι»- κινείται μέσα από συγκεκριμένους «μεσημβρινούς» (διαδρομές) στο σώμα.
Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλά από τα σημεία βελονισμού συμπίπτουν με περιοχές συνδετικού ιστού όπου φαίνεται να ρέουν υγρά μέσω του interstitium.
Σε πειράματα με εθελοντές, όταν επιστήμονες εισήγαγαν ειδική χρωστική ουσία σε σημεία βελονισμού στο αντιβράχιο, το υγρό μετακινήθηκε αργά κατά μήκος διαδρομών που θύμιζαν τους παραδοσιακούς μεσημβρινούς της κινεζικής ιατρικής, όχι μέσω φλεβών ή επιφανειακών ιστών αλλά μέσα από ενδιάμεσους χώρους ανάμεσα στους μυς.
Για ορισμένους ερευνητές, αυτό ίσως αποτελεί την πρώτη βιολογική ένδειξη που θα μπορούσε να εξηγήσει επιστημονικά γιατί ο βελονισμός λειτουργεί σε αρκετές περιπτώσεις, από χρόνιο πόνο και ημικρανίες μέχρι άγχος και αϋπνία.
Οι πιθανές επιπτώσεις της ανακάλυψης είναι τεράστιες.
Το interstitium ενδέχεται να παίζει ρόλο στη μεταφορά θρεπτικών ουσιών, ανοσοκυττάρων αλλά και καρκινικών μεταστάσεων μέσα στο σώμα. Ερευνητές θεωρούν ότι η καλύτερη κατανόησή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες προσεγγίσεις για τον καρκίνο, τον διαβήτη, τις παθήσεις του εντέρου και άλλες χρόνιες ασθένειες.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η ιδέα ότι παρόμοια συστήματα ίσως υπάρχουν και πέρα από τον άνθρωπο. Οι επιστήμονες έχουν ήδη εντοπίσει ανάλογες δομές σε μικροσκοπικούς υδρόβιους οργανισμούς, ενώ αντίστοιχοι μηχανισμοί φαίνεται να υπάρχουν και στα φυτά, όπου υγρά και θρεπτικά στοιχεία μετακινούνται έξω από τις κυτταρικές μεμβράνες.
Κάποιοι ερευνητές μάλιστα, εκτιμούν ότι αυτού του είδους οι διάμεσες ροές υγρών μπορεί να αποτέλεσαν τα πρώτα «κυκλοφορικά συστήματα» στην εξέλιξη πολύπλοκων μορφών ζωής πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.
Αν επιβεβαιωθούν όλα αυτά, σημαίνει ότι το σώμα διαθέτει ένα κρυφό σύστημα επικοινωνίας, που βρισκόταν μπροστά στα μάτια της επιστήμης επί αιώνες, αλλά κανείς δεν το είχε δει.