Αμφιβολίες και ερωτηματικά ανακύπτουν ως προς τις προοπτικές και τη βιωσιμότητα του Κάθετου Διαδρόμου μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την ανατολική Ευρώπη, που προβλήθηκε ως project τεράστιας σημασίας το οποίο θα καθιστούσε την Ελλάδα ενεργειακό κόμβο στην περιοχή.
Τα ερωτηματικά πληθαίνουν μετά την άκαρπη έκβαση και της τρίτης μηνιαίας δημοπρασίας για τη δέσμευση δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου. Στη δημοπρασία δεν εμφανίστηκε κανένας ενδιαφερόμενος και δεν υπεβλήθη καμία προσφορά
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον προβληματισμό για τη ρεαλιστικότητα του εγχειρήματος, που παραμένει ένα σχέδιο επί χάρτου. Το αφήγημα περί μετατροπής της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την Ανατολική Ευρώπη αποδεικνύεται, στην πράξη ακραία υπερβολή, αν όχι πλήρως ανεδαφικό. Ακόμη και η Ουκρανία, που θεωρητικά αποτελούσε τον βασικό αποδέκτη, έχει ήδη καλύψει τις ανάγκες της από τον Ιανουάριο και δεν επιδεικνύει πλέον κανένα ενδιαφέρον.
Το μηδενικό ενδιαφέρον που καταγράφηκε και στις χθεσινές δημοπρασίες για τον Απρίλιο δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Οι εξηγήσεις που αποδίδουν την αποτυχία στις υψηλές τιμές φυσικού αερίου και στη μειωμένη εποχική ζήτηση δεν επαρκούν για να δικαιολογήσουν τη συνολική εικόνα:
- Όταν επαναλαμβανόμενες δημοπρασίες αποτυγχάνουν πλήρως, το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό, αλλά δομικό.
Οι προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί γύρω από τον ρόλο του ομίλου Aktor και της θυγατρικής του Atlantic SEE αποδεικνύονται υπερβολικές. Η μοναδική κίνηση που καταγράφηκε - η ενεργοποίηση της σύμβασης με τη Naftogaz τον Φεβρουάριο και η κάλυψη της χωρητικότητας στη Ρεβυθούσα - περισσότερο «έσωσε τα προσχήματα» παρά σηματοδότησε πραγματική ζήτηση.
Την ίδια στιγμή, το διεθνές περιβάλλον εξελίσσεται προς κατευθύνσεις που υπονομεύουν περαιτέρω τον Κάθετο Διάδρομο. Η Ουκρανία έχει ήδη εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου, ενώ η αμερικανική πλευρά εξετάζει εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς LNG, ορισμένες εκ των οποίων παρακάμπτουν πλήρως την Ελλάδα. Παράλληλα, οι γεωπολιτικές πιέσεις γύρω από την πρόσβαση στο αμερικανικό LNG προσθέτουν ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας.
Συνολικά, το εγχείρημα που παρουσιάστηκε ως στρατηγικός ενεργειακός διάδρομος αποδεικνύεται, μέχρι στιγμής, ένα υπερφιλόδοξο σχέδιο χωρίς πραγματική αγορά. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η ιδέα της Ελλάδας ως κεντρικής «πύλης» αμερικανικού LNG προς την Ανατολική Ευρώπη απέχει πολύ από την πραγματικότητα και, υπό τις παρούσες συνθήκες, δύσκολα μπορεί να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει ένα έργο με στρατηγική στόχευση, αλλά προς το παρόν χωρίς την αντίστοιχη εμπορική ανταπόκριση. Γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση των δυνατοτήτων του.
