Λιγότερο από έξι μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας από τη Σαναέ Τάκαϊτσι η Ιαπωνία οδηγείται σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της πολιτικής της νομιμοποίησης πριν η οικονομία και οι διεθνείς εντάσεις αρχίσουν να επηρεάζουν το κλίμα.
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τάκαϊτσι, ανακοίνωσε τη διάλυση της Κάτω Βουλής στις 23 Ιανουαρίου, προκηρύσσοντας αιφνιδιαστικές εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου, παρά το γεγονός ότι η θητεία του σώματος έληγε κανονικά τον Οκτώβριο του 2028.
«Θέτω το πολιτικό μου μέλλον ως πρωθυπουργού στην κρίση αυτών των εκλογών», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου, τονίζοντας ότι επιθυμεί οι πολίτες να αποφασίσουν άμεσα αν μπορούν να της εμπιστευτούν τη διακυβέρνηση της χώρας.
Η απόφαση προκάλεσε ερωτήματα για το γιατί η Τάκαϊτσι επιλέγει να ζητήσει νέα λαϊκή εντολή τόσο νωρίς, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για μια κίνηση κεφαλαιοποίησης της εξαιρετικά υψηλής δημοτικότητάς της.
Ιστορικά υψηλή αποδοχή, αδύναμο κόμμα
Από την ανάληψη της εξουσίας, η Τάκαϊτσι καταγράφει εντυπωσιακά ποσοστά αποδοχής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα NHK, η δημοτικότητά της διαμορφώνεται στο 62%, ενώ άλλες έρευνες τη φέρνουν ακόμη και πάνω από το 70%. Το Japan News Network κατέγραψε ποσοστό έγκρισης 78,1%, ενώ η Nikkei τοποθετεί τη στήριξη στο 75%.
Την ίδια στιγμή, το κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) εμφανίζει σαφώς χαμηλότερη αποδοχή, μόλις 29,7%, αναδεικνύοντας ένα έντονο χάσμα μεταξύ της δημοφιλίας της πρωθυπουργού και του κόμματός της.
Οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία
Το LDP κυβερνά σε συνασπισμό με το Ιαπωνικό Κόμμα Καινοτομίας, με τις δύο παρατάξεις να διαθέτουν συνολικά 230 έδρες στην Κάτω Βουλή των 456 εδρών. Τρεις ανεξάρτητοι βουλευτές στηρίζουν την κυβέρνηση, εξασφαλίζοντας πλειοψηφία μόλις μίας έδρας.
Μια ισχυρότερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα επέτρεπε στην Τάκαϊτσι να εμφανιστεί με πιο σταθερό πολιτικό έρεισμα απέναντι σε ξένους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον οποίο ενδέχεται να συναντηθεί ακόμη και τον Μάρτιο, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Σαμ Τζόχιμ της ελβετικής τράπεζας EFG.
Κίνα, Τραμπ και γεωπολιτική πίεση
Κατά τον ίδιο αναλυτή, η Τάκαϊτσι επιδιώκει να «κλειδώσει» μια ισχυρή εντολή πριν οι αυξανόμενες εντάσεις με την Κίνα αρχίσουν να επιβαρύνουν το εσωτερικό πολιτικό κλίμα.
Το Πεκίνο έχει ήδη επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων διπλής χρήσης προς την Ιαπωνία και έχει εκδώσει ταξιδιωτικές οδηγίες προς Κινέζους πολίτες, αποθαρρύνοντάς τους από επισκέψεις στη χώρα.
Οι διπλωματικές σχέσεις επιδεινώθηκαν περαιτέρω μετά τη δήλωση της Τάκαϊτσι στο κοινοβούλιο, στις 8 Νοεμβρίου, ότι μια κινεζική απόπειρα στρατιωτικής κατάληψης της Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε επέμβαση των Ιαπωνικών Δυνάμεων Αυτοάμυνας.
Υπολογισμένο στοίχημα ή απερίσκεπτο ρίσκο;
Παρά τη δημοφιλία της πρωθυπουργού, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή δεν εγγυάται εκλογικά οφέλη για το LDP.
Ο Σαμ Τζόχιμ σημειώνει ότι η Τάκαϊτσι «παίρνει ρίσκο», καθώς «ενώ είναι εξαιρετικά δημοφιλής ως πρωθυπουργός, το κόμμα της είναι σαφώς λιγότερο δημοφιλές και πλέον βρίσκεται απέναντι σε μια πιο ενωμένη αντιπολίτευση».
Στις 16 Ιανουαρίου, το Συνταγματικό Δημοκρατικό Κόμμα της Ιαπωνίας, η μεγαλύτερη αντιπολιτευτική δύναμη, ανακοίνωσε συμμαχία με το Κομέιτο, πρώην κυβερνητικό εταίρο του LDP επί 26 χρόνια, δημιουργώντας τον νέο σχηματισμό «Κεντρώα Μεταρρυθμιστική Συμμαχία», που ελέγχει συνολικά 172 έδρες.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics για την Ιαπωνία, Νοριχίρο Γιαμαγκούτσι προειδοποιεί, ότι χωρίς τη στήριξη του οργανωμένου κομματικού μηχανισμού του Κομέιτο, αρκετοί υποψήφιοι του LDP ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες στις κάλπες.
Το προσωπικό αφήγημα της Τάκαϊτσι
Υπάρχουν, ωστόσο, και πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις. Ο Γέσπερ Κολ, διευθυντής στρατηγικής στη Monex Group, χαρακτηρίζει την Τάκαϊτσι «πηγή έμπνευσης», ιδιαίτερα για τους νεότερους Ιάπωνες ψηφοφόρους.
Κατά τον ίδιο, η προσωπική της ιστορία ενδέχεται να αποδειχθεί πιο καθοριστική από τις οικονομικές της πολιτικές και να οδηγήσει ακόμη και σε εκλογικό θρίαμβο.
«Η Τάκαϊτσι είναι το ζωντανό παράδειγμα μιας αυτοδημιούργητης γυναίκας που έφτασε στην κορυφή κόντρα σε όλες τις πιθανότητες», σημειώνει. «Χωρίς χρήματα, χωρίς προνόμια, χωρίς ελίτ καταγωγή - μόνο σκληρή δουλειά, αφοσίωση και την αποφασιστικότητα να κάνει το σωστό».