Τη στρατηγική απεξάρτηση από την Κίνα στον τομέα των σπάνιων γαιών και των κρίσιμων πρώτων υλών θέτουν στο επίκεντρο οι χώρες της G7, σε συνάντηση που φιλοξενείται αυτή την εβδομάδα στις ΗΠΑ, καθώς κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ Πεκίνου και Τόκιο για νέους περιορισμούς στις εξαγωγές.
Η συνάντηση, που θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον την Κυριακή και τη Δευτέρα, φιλοξενείται από τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και θα συγκεντρώσει τους υπουργούς Οικονομικών της Ομάδας των Επτά.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της καναδικής κυβέρνησης, ο Καναδός υπουργός Οικονομικών Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπάν θα συμμετάσχει στις συνομιλίες, οι οποίες θα επικεντρωθούν στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών.
Πέραν των χωρών της G7, στις συζητήσεις αναμένεται να συμμετάσχουν αξιωματούχοι από την Αυστραλία, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, το Μεξικό και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με βασικό αντικείμενο την ασφάλεια εφοδιασμού σε κρίσιμες πρώτες ύλες που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για τη βιομηχανία, την άμυνα και την τεχνολογία.
Ιαπωνική ανησυχία μετά τους κινεζικούς περιορισμούς
Η χρονική συγκυρία της συνάντησης δεν είναι τυχαία. Η Ιαπωνία εντείνει τις επαφές της με τους εταίρους της G7 και άλλες χώρες, μετά την επιβολή νέων κινεζικών περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, που ήρθαν ως αντίδραση σε δηλώσεις της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι για την Ταϊβάν.
Η υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνίας, Σατσούκι Καταγιάμα έχει δηλώσει ότι κατά την επίσκεψή της στις ΗΠΑ θα θέσει το ζήτημα των ορυκτών, που είναι κρίσιμα τόσο για τη στρατιωτική παραγωγή, όσο και για την τεχνολογική βιομηχανία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Nikkei Asia, οι κινεζικοί περιορισμοί πλέον επεκτείνονται και σε προϊόντα σπάνιων γαιών για πολιτική χρήση, με τις κινεζικές αρχές να καθυστερούν ή να απορρίπτουν αιτήματα εξαγωγών από ιαπωνικές εταιρείες.
Η στάση του Πεκίνου και η «όπλιση» των πρώτων υλών
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών απέφυγε να απαντήσει ευθέως τόσο για τη συνάντηση της Ουάσιγκτον, όσο και για τις σχετικές αναφορές του ιαπωνικού Τύπου, επαναλαμβάνοντας ότι τα μέτρα λαμβάνονται για λόγους εθνικής ασφάλειας (όπως και οι δασμοί των ΗΠΑ κατά τον Ντόναλντ Τραμπ) και είναι «δικαιολογημένα, εύλογα και νόμιμα».
Κινέζοι αναλυτές απορρίπτουν τους ισχυρισμούς ότι το Πεκίνο «εργαλειοποιεί» τις σπάνιες γαίες, υποστηρίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές συνδέονται με την αυξανόμενη στρατιωτική δραστηριότητα της Ιαπωνίας. Την ίδια στιγμή, η Κίνα παραμένει ο κυρίαρχος παγκόσμιος προμηθευτής σπάνιων γαιών, γεγονός που της επέτρεψε και στο παρελθόν να απαντήσει σε δυτικές πιέσεις περιορίζοντας τις εξαγωγές.
Η αμερικανική στρατηγική και ο ρόλος της Ευρώπης
Παρότι Ουάσιγκτον και Πεκίνο κατέληξαν σε εμπορική εκεχειρία τον Οκτώβριο, η οποία περιλάμβανε δεσμεύσεις για άρση περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να υλοποιούν πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα, ιδιαίτερα σε μαγνήτες σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται ευρέως σε αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά και καταναλωτικά προϊόντα.
Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι τεχνολογικές και βιομηχανικές καινοτομίες θα επιτρέψουν στις ΗΠΑ να ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή και να περιορίσουν την κινεζική κυριαρχία στην αγορά.
Παράλληλα, η Γερμανία δηλώνει έτοιμη να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο. Ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ ανέφερε ότι το Βερολίνο είναι ανοιχτό σε κοινές δράσεις με διεθνείς εταίρους, με στόχο την ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού και τη διασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμα υλικά για τη μεταποίηση.
