Στα χαμηλότερα επίπεδα από το δημοψήφισμα του 2016 (με μόνη εξαίρεση το ξέσπασμα της πανδημίας) βυθίστηκε το καταναλωτικό ηθικό στη Βρετανία. Η γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και οι συνεπακόλουθες ανατιμήσεις στην ενέργεια αναζωπυρώνουν την κρίση του κόστους διαβίωσης, ακυρώνοντας την πρόσκαιρη αισιοδοξία που είχε διαμορφωθεί κατά τους θερινούς μήνες.
Τα ευρήματα της εταιρείας δεδομένων GfK αποτυπώνουν κατακόρυφη πτώση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης κατά 11 μονάδες τον Οκτώβριο, διαμορφώνοντάς τον στις -24 μονάδες. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία υποχώρηση από τον Ιούλιο του 2016, όταν η επικράτηση του Brexit είχε προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στην οικονομία.
Όπως υπενθυμίζει ο Guardian, ο συγκεκριμένος δείκτης παρακολουθείται στενά από την Τράπεζα της Αγγλίας και την κυβέρνηση από το 1970 ως πρόδρομος οδηγός της οικονομίας, έχοντας καταγράψει το ιστορικό χαμηλό του (-25 μονάδες) τον Μάρτιο του 2020 λόγω του πρώτου lockdown.
Η ακρίβεια σαρώνει την καλοκαιρινή αισιοδοξία
Η απότομη αυτή επιδείνωση ακυρώνει το θετικό κλίμα του καλοκαιριού, το οποίο είχε τροφοδοτηθεί από την αλλαγή στην πρωθυπουργία, τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και την πορεία της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου στο Παγκόσμιο Κύπελλο.
Όπως εξήγησε ο διευθυντής καταναλωτικών αναλύσεων της GfK, Νιλ Μπέλαμι, οι αδιάκοπες πληθωριστικές πιέσεις —σε συνδυασμό με τις ανεπίλυτες διεθνείς συγκρούσεις που τροφοδοτούν τον εγχώριο πληθωρισμό στο 3,5%— εξανέμισαν την αρχική προσδοκία.
Τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα νέο κύμα επιβαρύνσεων:
-
Οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης προσδιορίζονται εκ νέου κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
-
Οι λογαριασμοί ενέργειας αυξάνονται, με τις εκτιμήσεις να τοποθετούν τη μέση ετήσια επιβάρυνση για ένα τυπικό νοικοκυριό στις 2.000 λίρες από τον Ιανουάριο.
Σύμφωνα δε με ανάλυση της συνομοσπονδίας συνδικάτων Trades Union Congress (TUC), η σωρευτική επιβάρυνση των βρετανικών νοικοκυριών την τελευταία πενταετία για ενέργεια, ύδρευση, στεγαστικά και λοιπά δάνεια ξεπερνά κατά μέσο όρο τις 14.000 λίρες.
Στενά τα περιθώρια για τον Υπουργό Οικονομικών
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων εκδηλώνεται μόλις λίγες ημέρες πριν από την κατάθεση του πρώτου προϋπολογισμού από τον Υπουργό Οικονομικών, Τζον Χίλι. Ο Υπουργός βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα στις απαιτήσεις για μέτρα ελάφρυνσης και στα στενά δημοσιονομικά περιθώρια, καθώς η διεθνής αναταραχή έχει εκτινάξει το κόστος δανεισμού της Βρετανίας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Η εικόνα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τα τελευταία επίσημα στοιχεία, τα οποία έδειξαν ότι ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 3,5% (υψηλότερα από τις προβλέψεις) και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνθηκε στα 24,5 δισ. λίρες.
«Φρένο» στις αγορές και πιέσεις στη βιομηχανία
Η απαισιοδοξία αποτυπώνεται πλέον άμεσα και στην καταναλωτική συμπεριφορά. Ο δείκτης πρόθεσης για μεγάλες αγορές υποχώρησε κατά 14 μονάδες (στο -22), σήμα ότι οι πολίτες αναστέλλουν τις δαπάνες τους για να καλύψουν τους λογαριασμούς του χειμώνα.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα βιομηχανικών τάσεων της Συνομοσπονδίας Βρετανικής Βιομηχανίας (CBI) δείχνει ότι, παρά την προσδοκία σταθεροποίησης της παραγωγής, το αυξημένο λειτουργικό κόστος φρενάρει τις νέες επενδύσεις.
Ο ανώτερος οικονομολόγος της CBI, Κάμερον Μάρτιν, υπογράμμισε ότι η ουσιαστική αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί τη δημιουργία χώρου για επενδύσεις και ενίσχυση της παραγωγικότητας, ώστε να στηριχθεί η διατηρήσιμη αύξηση των πραγματικών μισθών. Για τον σκοπό αυτό, κάλεσε την κυβέρνηση να συμπεριλάβει στον προκείμενο προϋπολογισμό μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των επιχειρήσεων, τον περιορισμό των εργοδοτικών δαπανών και τη μεταρρύθμιση της επαγγελματικής ακίνητης φορολογίας.
