Σε κλιμάκωση των πιέσεων προς την Ευρώπη προχωρά η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας από τη Γαλλία και τη Γερμανία να απελευθερώσουν τα στρατηγικά αποθέματα ντίζελ, με την Ουάσιγκτον να προειδοποιεί ακόμη και για περιορισμό ή διακοπή των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ προς τις δύο χώρες εάν δεν κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Η παρέμβαση έρχεται καθώς οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί σε πολλές αγορές και το ντίζελ βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών για το κόστος μεταφορών, τη γεωργία και τη βιομηχανική παραγωγή. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι Γαλλία και Γερμανία δεν έχουν ανταποκριθεί επαρκώς στις δεσμεύσεις τους για αξιοποίηση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.
Το θέμα έχει ήδη τεθεί σε επίπεδο Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), ο οποίος συντονίζει τις κινήσεις των χωρών για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και προϊόντων διύλισης.
Τα αποθέματα Γαλλίας και Γερμανίας
Η Γαλλία και η Γερμανία διαθέτουν μαζί περισσότερο από το ένα τρίτο των στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ και gasoil της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για τον Μάιο του 2025, οι χώρες της ΕΕ διέθεταν περίπου 39 εκατ. μετρικούς τόνους αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε gasoil και ντίζελ.
Η Γερμανία διέθετε περίπου 5,6 εκατ. τόνους, ενώ η Γαλλία περίπου 8,2 εκατ. τόνους. Μαζί αντιστοιχούν περίπου στο 35% των στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ της ΕΕ.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν τουλάχιστον σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών ή 61 ημέρες εγχώριας κατανάλωσης, ανάλογα με το ποια ποσότητα είναι μεγαλύτερη.
Η πίεση από την Ουάσιγκτον
Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει την αύξηση της προσφοράς ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, καθώς παράλληλα εξετάζει και μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών στην αμερικανική αγορά.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής περιορισμών στις αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ, ενώ η κυβέρνησή του έχει εξετάσει και εναλλακτικές λύσεις, μεταξύ των οποίων εθελοντικούς περιορισμούς στις εξαγωγές από τα διυλιστήρια και διεύρυνση των πωλήσεων αφορολόγητου ντίζελ. Μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για καθολική απαγόρευση.
Οι ΗΠΑ έχουν γίνει ιδιαίτερα σημαντικός προμηθευτής ντίζελ για την Ευρώπη μετά τη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά καύσιμα και τις διαταραχές στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή.
Στο επίκεντρο ο πόλεμος και το πετρέλαιο
Η κρίση στην αγορά καυσίμων συνδέεται με τις διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά, τις επιθέσεις σε ρωσικές υποδομές διύλισης και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος έχει επηρεάσει τις μεταφορές πετρελαίου και προϊόντων μέσω των θαλάσσιων οδών της περιοχής.
Την ίδια ώρα, η ΕΕ έχει ήδη συμμετάσχει στην οργανωμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων που συντονίστηκε από τον IEA. Τον Μάρτιο συμφωνήθηκε παγκόσμια απελευθέρωση περίπου 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα, με τις χώρες της ΕΕ να έχουν δεσμευτεί για περίπου 20% της συνολικής ποσότητας.
Η νέα αμερικανική πίεση προς Παρίσι και Βερολίνο δείχνει ότι η διαχείριση των στρατηγικών αποθεμάτων έχει μετατραπεί πλέον σε κρίσιμο ζήτημα για την παγκόσμια αγορά καυσίμων, την ώρα που οι κυβερνήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις από τις υψηλές τιμές του ντίζελ.