Το πρόβλημα της ευημερίας των παιδιών στις αναπτυγμένες χώρες δεν εντοπίζεται απλώς στο ύψος των κρατικών κονδυλίων, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αυτά κατανέμονται. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα πρόσφατης έκθεσης του ΟΟΣΑ, η οποία καταδεικνύει ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να επιτύχουν θεαματικά αποτελέσματα χωρίς να αυξήσουν τις συνολικές κοινωνικές δαπάνες, αρκεί να στοχεύσουν σωστά τους πόρους τους.
Η σκληρή πραγματικότητα της παιδικής φτώχειας και οι αριθμοί-κλειδιά
Παρά το γεγονός ότι οι συνολικές κοινωνικές δαπάνες στις αναπτυγμένες χώρες αυξήθηκαν από το 20% στο 25% του ΑΕΠ τις τελευταίες δύο δεκαετίες —κυρίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και των αυξημένων αναγκών στην υγεία— η κατάσταση παραμένει ανησυχητική για τη νέα γενιά.
Ενδεικτικό της αναντιστοιχίας είναι ότι οι πόροι που κατευθύνονται σε οικογένειες με παιδιά δεν ξεπερνούν το 10% του συνόλου, με αποτέλεσμα:
-
Ένα στα οκτώ παιδιά να μεγαλώνει σε καθεστώς εισοδηματικής φτώχειας.
-
Περισσότεροι από έναν στους πέντε εφήβους να αξιολογούν οι ίδιοι την κατάσταση της υγείας τους ως μέτρια ή και κακή.
-
Οι εκπαιδευτικές επιδόσεις να ακολουθούν πτωτική πορεία, αναδεικνύοντας τα κενά του υφιστάμενου κοινωνικού πλαισίου.
Η δύναμη της προσχολικής φροντίδας και η επίδραση στην εργασία
Ο οργανισμός αναδεικνύει την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα ως τον πλέον αποδοτικό μοχλό αλλαγής. Εάν μετατοπιστεί μία επιπλέον ποσοστιαία μονάδα αύξησης των δαπανών προς αυτή την κατεύθυνση, η αποτελεσματικότητα στη μείωση της παιδικής φτώχειας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 50%.
Στην πράξη, κάτι τέτοιο θα περιόριζε την παιδική φτώχεια κατά 2,25 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στην επόμενη δεκαετία, έναντι 1,5 μονάδας με τον τρέχοντα ρυθμό. Παράλληλα, τα οφέλη επεκτείνονται στους γονείς, διευκολύνοντας την ένταξή τους στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας το οικογενειακό εισόδημα και περιορίζοντας μακροπρόθεσμα τις συνολικές κοινωνικές δαπάνες κατά περίπου 2% χαμηλότερα στο μέλλον.
Στήριξη εισοδήματος και ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης
Η έκθεση ξεκαθαρίζει ότι οι άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις παραμένουν απολύτως απαραίτητες για τις ευάλωτες οικογένειες. Ωστόσο, η ενίσχυση των πολιτικών απασχόλησης παίζει καταλυτικό ρόλο: η διοχέτευση μίας επιπλέον ποσοστιαίας μονάδας πόρων σε ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης ενισχύει την αποτελεσματικότητά τους κατά 24%.
Το κόστος της αδράνειας γίνεται δημοσιονομικό βάρος
Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε συνθήκες στέρησης αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους στην υγεία, την εκπαίδευση και τη μελλοντική τους επαγγελματική πορεία. Ως εκ τούτου, ο ΟΟΣΑ καλεί τις κυβερνήσεις να δουν την κοινωνική πολιτική όχι ως απλή δημοσιονομική επιβάρυνση, αλλά ως επένδυση, προκρίνοντας ένα συνδυασμό ποιοτικών υπηρεσιών υγείας, στέγασης, εκπαίδευσης και προσχολικής φροντίδας.
