Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πραγματοποιεί επίσκεψη στη Γροιλανδία, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για τη γεωπολιτική θέση της περιοχής. Η παρουσία της στην περιοχή στοχεύει στην επιβεβαίωση ότι η Γροιλανδία ανήκει οργανικά στην ευρωπαϊκή οικογένεια και δεν βρίσκεται στη σφαίρα επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το πρόγραμμα της διήμερης περιοδείας περιλαμβάνει θαλάσσια διαδρομή ανάμεσα σε παγόβουνα, διαβουλεύσεις με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, και την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, καθώς και την υπογραφή κοινής δήλωσης συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Γροιλανδίας. Παράλληλα, ανακοινώνεται ένα νέο πακέτο χρηματοδότησης ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ.
Την πρόεδρο της Κομισιόν συνοδεύει ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γιόζεφ Σικέλα, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στην Αρκτική επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή ήπειρο, καθιστώντας τη στενή εταιρική σχέση με το Νουούκ ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης.
Το υπόβαθρο της κρίσης και η αμερικανική πίεση
Η ευρωπαϊκή κινητοποίηση αποτελεί απάντηση στις δημόσιες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί πρόθεσης προσάρτησης του νησιού των 57.000 κατοίκων. Η εξέλιξη αυτή είχε προκαλέσει έντονη διπλωματική αντιπαράθεση με τη Δανία.
Αν και οι εντάσεις εξομαλύνθηκαν προσωρινά με τη συγκρότηση τριμερούς ομάδας εργασίας (Δανίας, Γροιλανδίας και ΗΠΑ), οι Βρυξέλλες διατηρούν την ανησυχία τους για ενδεχόμενη επανεμφάνιση των αμερικανικών αξιώσεων. Η επίσκεψη φον ντερ Λάιεν συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της στρατιωτικής άσκησης Arctic Shield, στην οποία συμμετέχουν δυνάμεις από δέκα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Παρά το γεγονός ότι η τακτική της Ουάσινγκτον έγινε πιο διακριτική μετά την αποστολή του ειδικού απεσταλμένου Τζεφ Λάντρι στο Νουούκ, οι αμερικανικές βλέψεις παραμένουν ενεργές.
Πετρελαϊκές έρευνες και εξορύξεις
Οι τοπικές ανησυχίες αναζωπυρώθηκαν μετά από αποκαλύψεις για προετοιμασίες αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρείας με έδρα το Τέξας σε απομακρυσμένη περιοχή. Το εγχείρημα βασίζεται σε άδειες που είχαν παραχωρηθεί πριν από το μορατόριουμ του 2021 για την έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων.
Οι τοπικές αρχές και οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν το έργο με επιφυλακτικότητα, αρνούμενοι μέχρι στιγμής να δώσουν την απαραίτητη έγκριση για τις αρχικές ερευνητικές γεωτρήσεις επικαλούμενοι διαδικαστικούς λόγους.
Η οικονομία της Γροιλανδίας παραμένει στενά εξαρτημένη από τη Δανία και τον τομέα της αλιείας, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια ανάπτυξης της εγχώριας εξορυκτικής βιομηχανίας. Αν και έχουν εκδοθεί περίπου 135 άδειες σε περισσότερες από 60 εταιρείες, μόνο δύο ορυχεία βρίσκονται σε λειτουργία.
Η στρατηγική των Βρυξελλών
Με την παροχή οικονομικής βοήθειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να επιτύχει έναν διπλό στόχο:
-
Την ενίσχυση του κλίματος εμπιστοσύνης με τις τοπικές αρχές της Γροιλανδίας.
-
Τη διασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες, μειώνοντας την υφιστάμενη εξάρτηση από την Κίνα.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προσανατολίζεται στην προώθηση βιώσιμων τουριστικών υποδομών και τη βελτίωση των δικτύων συνδεσιμότητας της περιοχής.
Στο πλαίσιο των επαφών, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συναντάται επίσης με τον πρωθυπουργό των Νήσων Φερόες, Μπέινιρ Γιοχάνεσεν. Η συνάντηση αυτή συμπίπτει με την εξαμηνιαία σύνοδο για τις εσωτερικές σχέσεις του Βασιλείου της Δανίας, το οποίο απαρτίζεται από τη Δανία, τη Γροιλανδία και τις Νήσους Φερόες.