Στροφή στη διπλωματική τους προσέγγιση απέναντι στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποιούν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, επιχειρώντας να αφήσουν πίσω την έντονη αντιπαράθεση των τελευταίων εβδομάδων. Η συμφωνία-πλαίσιο ΗΠΑ - Ιράν για τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά και η ανάγκη διατήρησης της αμερικανικής εμπλοκής σε κρίσιμα ζητήματα όπως η Ουκρανία, δημιούργησαν ένα σαφώς πιο ήπιο κλίμα κατά τη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία.
Το νέο κλίμα αποτυπώθηκε ήδη από τις πρώτες ώρες της συνόδου. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, προσέφερε στον Ντόναλντ Τραμπ μία ποδοσφαιρική φανέλα με τον αριθμό 47, αναφορά στον 47ο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ του ευχήθηκε δημοσίως για τα 80ά γενέθλιά του, υπογραμμίζοντας ότι «βρισκόμαστε στην ίδια ομάδα».
Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα που επικρατούσε μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα. Η ευρωπαϊκή καταδίκη του πολέμου με το Ιράν είχε προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος ανακοίνωσε την αποχώρηση του ενός τρίτου των αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη. Παράλληλα, οι επανειλημμένες επιθέσεις του προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι δηλώσεις του για τη Γροιλανδία είχαν ενισχύσει την αίσθηση σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι οι ΗΠΑ δεν αποτελούν πλέον τον προβλέψιμο σύμμαχο του παρελθόντος.
Ωστόσο, η ανακοίνωση της συμφωνίας-πλαισίου με το Ιράν άλλαξε τα δεδομένα. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνεχάρη δημόσια τον Τραμπ, εκτιμώντας ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει στην επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ, να περιορίσει τις τιμές του πετρελαίου και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
«Δεν μπορούν πλέον να περιμένουν»
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αλλαγή στάσης δεν οφείλεται μόνο στη συμφωνία με το Ιράν, αλλά και στη συνειδητοποίηση ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει ρεαλιστική εναλλακτική απέναντι στις ΗΠΑ.
Όπως εκτιμά ο αναλυτής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, Τζέρεμι Σαπίρο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν πλέον αποδεχθεί ότι δεν μπορούν απλώς να περιμένουν την αποχώρηση του Τραμπ από την εξουσία και ότι η διατλαντική σχέση έχει αλλάξει σε πιο μόνιμη βάση. Παρά τις εντάσεις, εξακολουθούν να χρειάζονται την Ουάσιγκτον τόσο για την ασφάλεια της Ευρώπης, όσο και για τη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία.
Η προοπτική οριστικής συμφωνίας με το Ιράν αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις από τη διατάραξη των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσαν ότι οι χώρες τους είναι έτοιμες να συμβάλουν στην ασφαλή επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, ακόμη και με ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων για την προστασία των εμπορικών πλοίων.
Ο Μακρόν και η «διπλωματία της γοητείας»
Ο οικοδεσπότης της συνόδου, Εμανουέλ Μακρόν, επιχείρησε να δημιουργήσει προσωπικό κλίμα εμπιστοσύνης με τον Αμερικανό πρόεδρο, προσκαλώντας τον σε επίσημο δείπνο στο Παλάτι των Βερσαλλιών, με αφορμή τα 250 χρόνια από την αμερικανική ανεξαρτησία.
Πρόκειται για μια τακτική που είχε ακολουθήσει και κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, όταν τον είχε φιλοξενήσει στην παρέλαση της Ημέρας της Βαστίλης στα Ηλύσια Πεδία.
Ο ίδιος ο Τραμπ δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του για τις Βερσαλλίες, χαρακτηρίζοντάς τες «το πραγματικό μεγαλείο» και επαινώντας τη χρυσή διακόσμηση του ιστορικού ανακτόρου.
Η Ουκρανία παραμένει σημείο διαφωνίας
Παρά το αισθητά καλύτερο κλίμα, οι ουσιαστικές διαφωνίες δεν έχουν εξαλειφθεί. Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ευρωπαϊκή υπόθεση και όχι αμερικανική ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ περιορίζονται στην πώληση οπλικών συστημάτων και ότι η σύγκρουση δεν επηρεάζει άμεσα τα αμερικανικά συμφέροντα.
Την ίδια ώρα, η απουσία κατ' ιδίαν συνάντησης με τον Κιρ Στάρμερ, σε αντίθεση με τις ξεχωριστές επαφές που είχε ο Αμερικανός πρόεδρος με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, και τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, έδειξε ότι οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και των Ευρωπαίων ηγετών εξακολουθούν να απέχουν από την πλήρη αποκατάσταση.
Παρά τις θερμές δημόσιες χειρονομίες, η Σύνοδος της G7 επιβεβαίωσε ότι η Ευρώπη δεν εγκαταλείπει τις επιφυλάξεις της απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Επιλέγει, όμως, για μία ακόμη φορά να επενδύσει στη συνεργασία αντί της σύγκρουσης, αναγνωρίζοντας ότι σε μια περίοδο διεθνών κρίσεων η διατήρηση του διαλόγου με την Ουάσιγκτον παραμένει στρατηγική αναγκαιότητα.