Νέο πλήγμα στο χρηματοοικονομικό δίκτυο του Ιράν επιχειρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιβάλλοντας κυρώσεις στο μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων της χώρας, με την κατηγορία ότι διευκόλυνε την παράκαμψη των δυτικών κυρώσεων από το ιρανικό κράτος και οργανισμούς που βρίσκονται σε διεθνείς λίστες αποκλεισμού.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων στην πλατφόρμα Nobitex, την οποία χαρακτηρίζει βασικό κόμβο ενός παράλληλου χρηματοοικονομικού συστήματος που χρησιμοποιείται από την Τεχεράνη για τη μεταφορά κεφαλαίων εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού δικτύου.
Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά από δημοσιογραφική έρευνα του Reuters, σύμφωνα με την οποία η Nobitex είχε εξελιχθεί σε κρίσιμο μηχανισμό διακίνησης εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων για λογαριασμό της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Η έρευνα αποκάλυπτε επίσης ότι η πλατφόρμα συνέχισε να λειτουργεί ακόμη και κατά τη διάρκεια κυβερνητικά επιβεβλημένων διακοπών πρόσβασης στο διαδίκτυο, επεξεργαζόμενη συναλλαγές εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αξιοποιήσει τις τεχνολογίες ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων για να παρακάμπτει κυρώσεις και να μεταφέρει πλούτο εκτός της χώρας, παρά τη βαθιά οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η ιρανική οικονομία.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η Nobitex παρείχε «σημαντική υποστήριξη» στην ιρανική κυβέρνηση και διευκόλυνε μεγάλο αριθμό ψηφιακών συναλλαγών που συνδέονταν με τους Φρουρούς της Επανάστασης και την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν.
Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ακόμη ότι, μετά την έναρξη των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, η πλατφόρμα συνέβαλε στη μεταφορά και προστασία περιουσιακών στοιχείων του καθεστώτος, παρά τους περιορισμούς στις τηλεπικοινωνίες και την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Παράλληλα με την εταιρεία, κυρώσεις επιβλήθηκαν και σε τρία κορυφαία στελέχη της. Πρόκειται για τους αδελφούς Σεγέντ Μοχάμαντ Αλί Αγκαμίρ Μοχάμαντ Αλί και Σεγέντ Μοχάμαντ Αγκαμίρ Μοχάμαντ Αλί, καθώς και τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nobitex, Αμίρ Χοσεΐν Ραντ.
Η έρευνα του Reuters ανέφερε ότι οι δύο αδελφοί ανήκουν στην οικογένεια Χαραζί, μία από τις ισχυρότερες πολιτικές και θρησκευτικές δυναστείες της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με στενές διασυνδέσεις στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας.
Σύμφωνα με εταιρικά έγγραφα που επικαλείται το πρακτορείο, κατά την ίδρυση της Nobitex οι δύο άνδρες φέρονται να είχαν δηλωθεί με διαφορετικό επώνυμο, το οποίο χρησιμοποιείται σπανιότερα από μέλη της οικογένειας.
Η Nobitex δεν σχολίασε άμεσα τις νέες κυρώσεις. Ωστόσο, σε προηγούμενη τοποθέτησή της προς το Reuters τον Απρίλιο, η εταιρεία είχε απορρίψει κάθε ισχυρισμό περί άμεσων δεσμών με την ιρανική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι δεν βοηθά κρατικούς φορείς να παρακάμπτουν κυρώσεις.
Είχε επίσης δηλώσει ότι οποιαδήποτε τυχόν παράνομη μεταφορά κεφαλαίων μέσω της πλατφόρμας πραγματοποιήθηκε χωρίς γνώση ή έγκριση της διοίκησης, ενώ αρνήθηκε ότι οι δύο αδελφοί είχαν χρησιμοποιήσει εναλλακτικές ταυτότητες ή είχαν αποκρύψει τα πραγματικά στοιχεία τους.
Η υπόθεση αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των κρυπτονομισμάτων στις διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις, καθώς οι κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τη χρήση ψηφιακών δικτύων πληρωμών για την παράκαμψη κυρώσεων και χρηματοοικονομικών περιορισμών.
