Πιθανή συντονισμένη διάθεση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου αναμένεται να συζητήσουν οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G7, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιορίζει τις ενεργειακές ροές από την περιοχή και ωθεί τις τιμές του αργού σε απότομη άνοδο.
Η πρωτοβουλία για τη σχετική τηλεδιάσκεψη ανήκει στη Γαλλία, η οποία ασκεί την προεδρία της ομάδας. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, η χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων βρίσκεται ήδη στο τραπέζι των διαβουλεύσεων.
Οποιαδήποτε απόφαση αναμένεται να ληφθεί σε συνεργασία με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), που συντονίζει τις παγκόσμιες ενεργειακές αντιδράσεις σε περιόδους κρίσης.
Εκτίναξη τιμών
Οι αγορές ενέργειας έχουν ήδη δεχθεί ισχυρό σοκ. Το Brent εκτινάχθηκε κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 72 δολάρια πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, καθώς το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει παγιδεύσει μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου του Περσικού Κόλπου.
Η προοπτική απελευθέρωσης αποθεμάτων βοήθησε προσωρινά στη σταθεροποίηση της αγοράς, με το Brent να υποχωρεί κοντά στα 107 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, μεγάλοι παραγωγοί όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή, λόγω έλλειψης αποθηκευτικού χώρου, ενώ η Σαουδική Αραβία προσπαθεί να εκτρέψει φορτία πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Σπάνια ενεργοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων
Συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων έχει πραγματοποιηθεί μόλις πέντε φορές στο παρελθόν. Η πιο πρόσφατη έγινε το 2022 μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Προηγουμένως, αποθέματα είχαν χρησιμοποιηθεί:
- μετά τον τυφώνα Κατρίνα
- κατά τη διάρκεια του πρώτου πολέμου του Κόλπου,
- λόγω διαταραχών στην παραγωγή πετρελαίου στη Λιβύη.
Ευρωπαϊκές ανησυχίες για τις κυρώσεις στη Ρωσία
Την ίδια στιγμή ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν ότι οι ΗΠΑ μπορεί να πιέσουν για χαλάρωση των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, καθώς η οικονομία της Ρωσία εμφανίζει σημάδια έντονης πίεσης.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη δώσει εξαίρεση, που επιτρέπει στην Ινδία να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, που βρίσκεται αποθηκευμένο σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα.
Σενάρια για μεγάλη παρέμβαση στην αγορά
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, εξετάζεται η απελευθέρωση 300 έως 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα της G7, δηλαδή περίπου 25% έως 30% των συνολικών αποθεμάτων που υπολογίζονται σε περίπου 1,2 δισ. βαρέλια.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι ενδέχεται να πραγματοποιηθεί και τηλεδιάσκεψη των ηγετών της G7 μέσα στην εβδομάδα, για να εξεταστεί η ενεργειακή κατάσταση.
Με τις αγορές να βρίσκονται ήδη υπό έντονη πίεση και τις μεταφορές πετρελαίου να διαταράσσονται, μια συντονισμένη κίνηση των μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τη σταθεροποίηση των τιμών και της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.