Πολιτική

Τράπεζες: Καμπανάκι BIS για τις συνέπειες των αρνητικών επιτοκίων


Προβληματισμό για τις συνέπειες της πολιτικής αρνητικών επιτοκίων εκφράζει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (Bank for International Settlements, BIS) με το τριμηνιαίο δελτίο της για τις χρηματοπιστωτικές αγορές. «Η αναταραχή των τελευταίων μηνών είχε εν μέρει ως βάση την αυξανόμενη αντίληψη στις χρηματοπιστωτικές αγορές ότι οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να μην έχουν άλλες αποτελεσματικές επιλογές μέτρων πολιτικής», αναφέρει η έκθεση της BIS, στην οποία μετέχουν κεντρικές τράπεζες από όλο τον κόσμο.

«Παρά τις ακραία χαλαρές νομισματικές συνθήκες, η ανάπτυξη είναι υποτονική και ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα πολύ χαμηλός σε κρίσιμες περιοχές», δήλωσε ο Κλαούντιο Μπόριο, επικεφαλής οικονομολόγος της BIS, προσθέτοντας: «Οι παράγοντες της αγοράς το έχουν σημειώσει και η εμπιστοσύνη τους στις θεραπευτικές δυνάμεις των κεντρικών τραπεζών κλονίζεται, πιθανόν για πρώτη φορά».

H BIS αναφέρει ότι οι κεντρικές τράπεζες έδειξαν ότι μπορούν να μειώσουν τα επιτόκιά τους κάτω από το μηδέν, αλλά τονίζει ότι «υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα για τη συμπεριφορά των ατόμων και των (χρηματοπιστωτικών) ιδρυμάτων, εάν τα επιτόκια μειωθούν περαιτέρω κάτω από το μηδέν ή παραμείνουν αρνητικά για μία παρατεταμένη περίοδο.

Το πρόβλημα στην κερδοφορία των τραπεζών προκύπτει, επειδή οι τράπεζες πρέπει να πληρώνουν τόκους για τα διαθέσιμά τους στις κεντρικές τράπεζες που διατηρούν αρνητικά επιτόκια, ενώ δεν χρεώνουν τόκους στις καταθέσεις που έχουν φυσικά πρόσωπα, από τον φόβο μίας μεγάλης εκροής τους. 

«Η εμπειρία έως τώρα δείχνει ότι τα ήπια αρνητικά επιτόκια μεταδίδονται στις αγορές χρήματος, εν πολλοίς με τον ίδιο τρόπο, όπως και τα θετικά επιτόκια. Φαίνεται, επίσης, ότι μεταδίδονται στα επιτόκια μεγαλύτερης διάρκειας και υψηλότερου κινδύνου, αν και αυτή η εκτίμηση θολώνει από την επίδραση συμπληρωματικών μέτρων νομισματικής πολιτικής (σ.σ.: όπως το πρόγραμμα αγορών ομολόγων της ΕΚΤ). Αντίθετα, τα επιτόκια καταθέσεων των φυσικών προσώπων παρέμειναν άθικτα έως τώρα, κάτι που έγινε εν μέρει σκόπιμα. Και, τουλάχιστον στην Ελβετία, τα αρνητικά επιτόκια οδήγησαν στην αύξηση αντί στη μείωση των επιτοκίων για τα στεγαστικά δάνεια».