Το TikTok έχει μετατραπεί σε βασικό δίαυλο ενημέρωσης για νεότερους επενδυτές, αλλά πίσω από τα δημοφιλή βίντεο με προτάσεις για μετοχές, κρυπτονομίσματα και επενδυτικά προϊόντα κρύβεται μια διαφορετική εικόνα. Σχεδόν τρεις στους τέσσερις δημιουργούς οικονομικού περιεχομένου δεν διαθέτουν καμία επαληθεύσιμη κατάρτιση στον τομέα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της γαλλικής La Tribune, έρευνα της βρετανικής πλατφόρμας BrokerListings.com εξέτασε 150 viral βίντεο με περισσότερες από 100.000 προβολές το καθένα. Από την ανάλυση διαπιστώθηκε ότι το 74% των δημιουργών δεν αναφέρει κάποια πιστοποιημένη ιδιότητα. Στην πλειονότητά τους παρουσιάζονται ως «αυτοδίδακτοι» ή «επιχειρηματίες» και όχι ως αδειοδοτημένοι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι.
Υποβάθμιση ρίσκου και κρυφή διαφήμιση
Η μελέτη αξιολόγησε την ακρίβεια των στοιχείων, την αξιοπιστία των influencers και τη διαφάνεια στις εμπορικές τους πρακτικές. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το 68% των βίντεο υποβαθμίζει τους επενδυτικούς κινδύνους, προτάσσοντας τα πιθανά κέρδη έναντι των ζημιών ή της μεταβλητότητας. Την ίδια στιγμή, το 61% συνδυάζει συμβουλές με εμπορική προώθηση χωρίς σχετική δήλωση.
Μεγάλο μέρος αυτού του περιεχομένου λειτουργεί περισσότερο ως συγκαλυμμένη διαφήμιση παρά ως πραγματική οικονομική συμβουλή.
Ο αναλυτής του BrokerListings, Christian Harris, επισημαίνει ότι ο θεατής θεωρεί πως ενημερώνεται, ενώ στην πραγματικότητα λαμβάνει μια προώθηση προϊόντος ή υπηρεσίας.
Η στροφή των νέων σε επενδύσεις υψηλού ρίσκου
Το ζήτημα επηρεάζει άμεσα μια γενιά που επιλέγει τοποθετήσεις υψηλότερου κινδύνου. Στη Γαλλία, η χρηματοοικονομική αποταμίευση των νοικοκυριών άγγιξε το 9% του διαθέσιμου ακαθάριστου εισοδήματος το 2024, καταγράφοντας επίπεδο-ρεκόρ εκτός περιόδου πανδημίας, βάσει στοιχείων του Insee. Οι ηλικίες κάτω των 35 ετών στρέφονται με μεγαλύτερη ευκολία σε διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETFs), μεμονωμένες μετοχές και κρυπτονομίσματα.
Η πρόσβαση σε συμβουλές έγινε ευκολότερη από ποτέ, αλλά η διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση και την επικίνδυνη προτροπή γίνεται δυσκολότερη.
Η απήχηση των οικονομικών influencers αναδεικνύει έτσι τη σκοτεινή πλευρά της προσβάσιμης επενδυτικής πληροφορίας, καθιστώντας τον διαχωρισμό μεταξύ έγκυρης ενημέρωσης και παραπλάνησης μια σύνθετη πρόκληση.