Το στιγμιαίο αίσθημα αναστάτωσης και πανικού όταν το χέρι ψάχνει μηχανικά την τσέπη και δεν βρίσκει τη συσκευή δεν αποτελεί απλή αφηρημάδα. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό M/C Journal, η σχέση των ανθρώπων με τα smartphones έχει περάσει σε αμιγώς σωματικό επίπεδο.
Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε παρατηρήσεις και συνεντεύξεις άνω των 10 ετών με περισσότερους από 100 χρήστες στην Αυστραλία, αποδεικνύει ότι το σώμα έχει συνηθίσει τόσο πολύ την καθημερινή παρουσία του κινητού, ώστε το αναζητά αυτόματα ως φυσική προέκταση του εαυτού.
Το ψηφιακό «καταφύγιο» στην καθημερινότητα
Πέρα από εργαλείο επικοινωνίας με το φιλικό, οικογενειακό και εργασιακό περιβάλλον, η συσκευή επιτελεί μια επιπλέον ψυχολογική λειτουργία.
Πολλοί χρήστες ανατρέχουν στην οθόνη ενώ βρίσκονται σε μέσα μεταφοράς, χώρους αναμονής ή στο εργασιακό περιβάλλον, χωρίς να αναζητούν κάποια συγκεκριμένη πληροφορία. Στις περιπτώσεις αυτές, το smartphone λειτουργεί ως κοινωνικό καταφύγιο, βοηθώντας στην αποφυγή της αμηχανίας ή της ανεπιθύμητης επαφής με τους γύρω.
Νομοφοβία: Τα συμπτώματα και τα προφίλ υψηλού κινδύνου
Η επιστημονική κοινότητα χρησιμοποιεί τον όρο νομοφοβία (nomophobia - No Mobile Phone Phobia) για να περιγράψει το έντονο άγχος που προκαλεί η έλλειψη πρόσβασης στο κινητό τηλέφωνο.
Σύμφωνα με ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό BMC Psychiatry, η νομοφοβία εκδηλώνεται με συγκεκριμένα σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα:
-
Ανησυχία και αποπροσανατολισμός
-
Εφίδρωση
-
Ταχυκαρδία και διαταραχές στην αναπνοή
Παράλληλα, η έρευνα εντοπίζει συγκεκριμένους επιβαρυντικούς παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης της διαταραχής. Στις ευάλωτες ομάδες ανήκουν άτομα με προϋπάρχον άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολίες στη συναισθηματική ρύθμιση, καθώς και όσοι διατηρούν ανασφαλή στυλ προσκόλλησης ή αντιμετωπίζουν έλλειψη προσωπικών σχέσεων.