Η απόφαση της Ινδίας να ενταχθεί στην πρωτοβουλία Pax Silica, μια αμερικανική στρατηγική για τη θωράκιση των εφοδιαστικών αλυσίδων σε τεχνολογίες πυριτίου, σηματοδοτεί μια κρίσιμη γεωοικονομική μετατόπιση. Σε μια περίοδο όπου ο ανταγωνισμός για προηγμένα chips και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης εντείνεται, η συμμετοχή της χώρας προσδίδει στη συμμαχία νέο βάρος, τόσο πολιτικό, όσο και βιομηχανικό.
Η Pax Silica, που προωθείται από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, στοχεύει στη διασφάλιση της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού για ημιαγωγούς (chips) και συναφείς τεχνολογίες. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, η πρωτοβουλία δεν παρουσιάζεται ως εργαλείο αντιπαράθεσης με το Πεκίνο, αλλά ως μέσο ενίσχυσης της αμερικανικής ανθεκτικότητας και τεχνολογικής υπεροχής. Στην πράξη, όμως, εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο αναδιάταξης των παγκόσμιων τεχνολογικών μπλοκ.
Με την ένταξη της Ινδίας, η συμμαχία αποκτά πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες τεχνολογικές αγορές παγκοσμίως. Παράλληλα, πρόκειται για χώρα-μέλος των BRICS, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία στην κίνηση. Η επισημοποίηση της συμμετοχής αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του India AI Impact Summit στο Νέο Δελχί, σε μια συγκυρία όπου οι γραμμές μεταξύ τεχνολογίας, ασφάλειας και διπλωματίας γίνονται ολοένα πιο δυσδιάκριτες.
Η Ινδία έρχεται να προστεθεί σε έναν πυρήνα χωρών που περιλαμβάνει την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Σιγκαπούρη, την Ολλανδία, το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, καθώς και το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το διευρυμένο αυτό σχήμα επιδιώκει να μειώσει τον κίνδυνο διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού, να διαφοροποιήσει την παραγωγή και να διασφαλίσει την πρόσβαση σε κρίσιμα εξαρτήματα για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η συμμετοχή της Ινδίας λειτουργεί ως μοχλός μείωσης ρίσκου και γεωγραφικής διαφοροποίησης. Σε έναν κόσμο όπου η παραγωγή προηγμένων τσιπ είναι συγκεντρωμένη σε λίγες χώρες και ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις, η ενσωμάτωση ενός μεγάλου, δημογραφικά και βιομηχανικά δυναμικού εταίρου ενισχύει την ανθεκτικότητα του συστήματος. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για επενδύσεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων στην Ινδία.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία συνοδεύεται και από πολιτικές σκιές. Στις ΗΠΑ έχουν διατυπωθεί ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χορηγείται πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά τσιπ τεχνητής νοημοσύνης σε ξένους εταίρους. Δημοσιεύματα της The Wall Street Journal προκάλεσαν ερωτήματα στο Κογκρέσο περί πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων ή αδιαφανών διαδικασιών, ιδίως μετά από συμφωνίες που αφορούν μεγάλες ποσότητες προηγμένων τσιπ προς χώρες του Κόλπου.
Σε αυτό το πλαίσιο, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας πιλοτικής "υπηρεσίας concierge" για τα μέλη της Pax Silica. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να διευκολύνει κυβερνήσεις και εταιρείες των συμμετεχουσών χωρών στην απόκτηση αμερικανικών ημιαγωγών, αξιοποιώντας το διπλωματικό δίκτυο των ΗΠΑ για την επιτάχυνση διαδικασιών προμήθειας και παράδοσης.
Με άλλα λόγια, η διπλωματία μετατρέπεται σε εργαλείο εμπορικής προώθησης της αμερικανικής τεχνολογίας.
Η ένταξη της Ινδίας στην Pax Silica δεν είναι απλώς μια συμβολική διπλωματική κίνηση. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναδιάρθρωσης των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων τεχνολογίας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένα κέντρα παραγωγής και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ «φιλικών» οικονομιών.
Η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται πλέον κρίσιμη υποδομή εθνικής ισχύος και ο έλεγχος της ροής των τσιπ ισοδυναμεί με έλεγχο του ίδιου του ψηφιακού μέλλοντος.
