Παρά το γεγονός ότι η Microsoft έκλεισε καταστήματα και εγκαταστάσεις στην Κίνα, η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης τη βοηθά να διατηρήσει την παρουσία της στη χώρα. Αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters υπενθυμίζει ότι το 2010 η ιδέα εγκατάλειψης της κινεζικής αγοράς θεωρούνταν αδιανόητη για τον κολοσσό του Ρέντμοντ. Τότε, η Google ετοιμαζόταν να αποχωρήσει επικαλούμενη τη λογοκρισία και τις κυβερνοεπιθέσεις, αποσπώντας τα έπαινα ακτιβιστών. Στον αντίποδα, ο Μπιλ Γκέιτς και ο τότε διευθύνων σύμβουλος Στιβ Μπάλμερ θεωρούσαν την αντίδραση της Google υπερβολική.
Ωστόσο, την τελευταία πενταετία, τουλάχιστον 15 γραφεία και κοινοπραξίες της Microsoft στην Κίνα έχουν βάλει λουκέτο, όπως αποκαλύπτουν εταιρικές καταθέσεις. Σύμφωνα με πέντε εσωτερικές πηγές, η εταιρεία ακολουθεί πλέον τακτική σταδιακής υποχώρησης.
Η εταιρεία εξέτασε το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από την κινεζική αγορά το 2023, καθώς ορισμένα στελέχη θεωρούσαν ότι αναλάμβανε υπερβολικά μεγάλο γεωπολιτικό ρίσκο για πολύ μικρή οικονομική απόδοση.
Παρά τις συζητήσεις αυτές, η Microsoft δεν σχεδιάζει άμεση αποχώρηση, αν και η Κίνα αντιπροσώπευε μόλις το 1,5% των παγκόσμιων εσόδων της το 2024.
Η διάβρωση της εμπιστοσύνης και το εγχώριο λογισμικό
Η κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Πεκίνο προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στις δραστηριότητες του αμερικανικού ομίλου. Από το 2017, το Πεκίνο προωθεί τη χρήση εγχώριου λογισμικού ως ασφαλέστερου, με την ποιότητά του να ανταγωνίζεται ευθέως τα Windows και το Office.
Παράλληλα, οι αμερικανικοί εξαγωγικοί περιορισμοί στις τεχνολογίες αιχμής δυσχεραίνουν την ανάπτυξη των κερδοφόρων τομέων του AI και του cloud.
Η Microsoft δεν είναι η μόνη που επανεξετάζει τη θέση της. Η Apple σχεδιάζει έως το τέλος του 2026 να κατασκευάζει στην Ινδία τη συντριπτική πλειονότητα των iPhone που προορίζονται για την αμερικανική αγορά, ενώ ο Έλον Μασκ διέψευσε πρόσφατα πληροφορίες περί διαχωρισμού της κινεζικής δραστηριότητας της Tesla.
Η απόφαση παραμονής της Microsoft βασίστηκε τελικά στην παροχή υπηρεσιών σε κινεζικούς κολοσσούς, όπως η ByteDance (ιδιοκτήτρια του TikTok), οι οποίες χρειάζονται δυτική τεχνολογία για τη διεθνή τους επέκταση. Παράλληλα, η εταιρεία επιθυμεί να διατηρήσει την πρόσβασή της στο κορυφαίο τεχνολογικό και μηχανικό ταλέντο της χώρας.
Λόγω της γεωπολιτικής, κάποιες ημέρες είναι λίγο πιο δύσκολα, αλλά ποτέ δεν είχαμε κρίση.
Η δήλωση αυτή ανήκει στον πρώην επικεφαλής της Microsoft στην Κίνα, Alain Crozier, ο οποίος υπογράμμισε τις ιστορικά βαθιές σχέσεις με την κινεζική κυβέρνηση. Από την πλευρά της, η εταιρεία ανέφερε ότι λειτουργεί σε πλαίσιο που ισχύει για κάθε διεθνή προμηθευτή και παραμένει δεσμευμένη στην αγορά, ενώ ByteDance, Shein και OpenAI δεν σχολίασαν τις εξελίξεις.
Από τις κυβερνητικές επαφές στο ιδιωτικό Cloud
Οι δεσμοί της εταιρείας με το Πεκίνο χρονολογούνται από το 1994, όταν ο Μπιλ Γκέιτς συνάντησε τον πρόεδρο Τσιανγκ Ζεμίν. Έκτοτε, η Microsoft συμμετείχε σε επενδύσεις σε θερμοκοιτίδες νεοφυών επιχειρήσεων και συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις λογοκρισίας. Ωστόσο, μετά τις αποκαλύψεις για αμερικανική κατασκοπεία στα μέσα της δεκαετίας του 2010, η Κίνα αντιμετώπισε με καχυποψία τη δυτική τεχνολογία, εξέλιξη προβληματική για τη Microsoft καθώς οι μεγάλες εγχώριες επιχειρήσεις είναι κρατικές ή συνδέονται στενά με το κράτος.
Ως απάντηση, αναπτύχθηκε η ειδική έκδοση Windows 10 China Government Edition, έπειτα από διαπραγματεύσεις του διευθύνοντος συμβούλου Σάτια Ναντέλα με το κινεζικό υπουργείο Οικονομικών. Ωστόσο, το προϊόν δεν απέκτησε την προσδοκώμενη απήχηση.
Από το 2017, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές προμήθειες «ασφαλών και αξιόπιστων» υπηρεσιών απέκλεισαν ουσιαστικά τα ξένα λειτουργικά συστήματα. Η χρήση τους απαιτούσε αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας και πρόσθετες εγκρίσεις. Σε εξέταση έξι οδηγών κρατικών προμηθειών μεταξύ Δεκεμβρίου 2023 και Μαΐου 2026, οι πέντε απέκλειαν πλήρως τα προϊόντα της Microsoft.
Η υποχώρηση της εμπιστοσύνης αποτυπώνεται και στην έρευνα του Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα, όπου μόλις το 52% των επιχειρήσεων θεωρεί πλέον την Κίνα κορυφαία επενδυτική προτεραιότητα, έναντι 62% το 2019.
Παρά το πλήγμα στον δημόσιο τομέα, η Microsoft βρήκε διέξοδο στις ιδιωτικές εταιρείες με διεθνή δραστηριότητα, όπως η ByteDance και η Shein. Αυτές οι επιχειρήσεις βασίζονται στην πλατφόρμα Azure για τη διαχείριση δεδομένων βάσει των διεθνών κανονισμών, ενώ αποκτούν πρόσβαση και σε δυτικά μοντέλα AI (όπως της OpenAI).
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2020, η υποστήριξη της διεθνούς επέκτασης κινεζικών εταιρειών αναδείχθηκε στη μεγαλύτερη δραστηριότητα της Microsoft στη χώρα, αν και παραμένει μικρή σε σχέση με τα συνολικά παγκόσμια μεγέθη της. Αναλυτές, πάντως, αμφισβητούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του εγχειρήματος, καθώς τα εγχώρια μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (όπως το Kimi) γίνονται ολοένα πιο ανταγωνιστικά και προσφέρονται σε χαμηλότερο κόστος χωρίς την ανάγκη του Azure.