Σε μια απρόσμενη εξέλιξη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση την αμφιλεγόμενη νομοθεσία «Chat Control», η οποία επιτρέπει στις εταιρείες τεχνολογίας να σκανάρουν τις ψηφιακές επικοινωνίες για τον εντοπισμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Κατά τη σχετική ψηφοφορία καταγράφηκαν 276 ψήφοι υπέρ, 286 κατά και 30 αποχές. Αν και οι αρνητικές ψήφοι ήταν περισσότερες, το νομοσχέδιο πέρασε καθώς στο συγκεκριμένο στάδιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας απαιτούνταν τουλάχιστον 360 ψήφοι κατά για την απόρριψη της πρότασης.
Το ιστορικό και το νομικό κενό
Η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή οδηγία παρέχει τη δυνατότητα σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, όπως το WhatsApp και το Messenger, να εφαρμόζουν εθελοντικά μέτρα παρέκκλισης από τους κανόνες ηλεκτρονικής προστασίας δεδομένων της ΕΕ (ePrivacy). Το λεγόμενο Chat Control 1.0 είχε λήξει στις 3 Απριλίου 2026, μετά από προηγούμενη απόρριψη της παράτασής του τον Μάρτιο με 311 ψήφους κατά, 228 υπέρ και 92 αποχές.
Έκτοτε, οι τεχνολογικοί πάροχοι συνέχιζαν να λειτουργούν εκτός νομικού πλαισίου για τον εντοπισμό περιπτώσεων παιδικής πορνογραφίας. Ωστόσο, την Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, σημειώθηκε ανατροπή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με 331 ψήφους υπέρ και 304 κατά, ενέκρινε μια επείγουσα διαδικασία έκτακτης ανάγκης για την κάλυψη αυτού του νομικού κενού, έπειτα από πιέσεις του κέντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), στις οποίες υπέκυψε η πρόεδρος του ΕΚ, Ρομπέρτα Μέτσολα.
Η σπάνια στρατηγική της δεύτερης ανάγνωσης
Για την επίλυση του ζητήματος, η Ρομπέρτα Μέτσολα ζήτησε από τους συμβούλους της να εξετάσουν τον Κανονισμό, οι οποίοι εντόπισαν μια ειδική δικλείδα: αν μια πρόταση τεθεί σε «δεύτερη ανάγνωση», μπορεί να μπλοκαριστεί μόνο με την απόλυτη πλειοψηφία των 360 εν ενεργεία ευρωβουλευτών.
Στη δεύτερη ανάγνωση της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, η θέση του Συμβουλίου θεωρείται εγκεκριμένη, εκτός αν η απόλυτη πλειοψηφία των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (τουλάχιστον 360 ευρωβουλευτές) την απορρίψει ή εγκρίνει τροπολογίες
Αυτός ο μηχανισμός χρησιμοποιείται σπάνια στη νομοθεσία της ΕΕ, καθώς συνήθως το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο διαπραγματεύονται απευθείας τις τελικές λεπτομέρειες των νομοσχεδίων.
Οι δύο πλευρές και η συνέχεια της μάχης
Ο έλεγχος των συνομιλιών προκαλεί έντονες αντιδράσεις εδώ και χρόνια, από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα μόνιμο σύστημα το 2022.
-
Οι πολέμιοι του μέτρου: Υποστηρικτές της προστασίας δεδομένων κάνουν λόγο για αδιάκριτη μαζική επιτήρηση, η οποία είναι αναποτελεσματική για την προστασία των ανηλίκων.
-
Οι υποστηρικτές του μέτρου: Η πλειοψηφία των κρατών-μελών (Συμβούλιο της ΕΕ) και οι μεγάλες πολιτικές ομάδες του ΕΚ θεωρούν την παράταση του προσωρινού ελέγχου έως το 2028 ως απόλυτα αναγκαία.
Με τη νέα απόφαση, εταιρείες όπως η Meta, η Google και η Microsoft αποκτούν ξανά τη νομική δυνατότητα να ανιχνεύουν, να αναφέρουν και να αφαιρούν περιεχόμενο παιδικής κακοποίησης σε εθελοντική βάση. Παρ' όλα αυτά, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς ο φάκελος επιστρέφει πλέον στο Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο θα λάβει την τελική απόφαση επί της θέσης του Κοινοβουλίου.
Η νομοθετική διαδικασία δεν ολοκληρώνεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο φάκελος επιστρέφει στο Συμβούλιο της ΕΕ