Δύο καινοτόμα αυτόνομα συστήματα —ένα εναέριο και ένα υποβρύχιο— που έχουν τη δυνατότητα να καταγράφουν με απόλυτη λεπτομέρεια και να δημιουργούν τρισδιάστατους χάρτες του βυθού, παρουσίασαν Έλληνες επιστήμονες στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ.
Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Διονύσης Πατήρης, πυρηνικός φυσικός, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και επικεφαλής του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας, η τεχνολογία αυτή είναι κομβική για τεχνικά έργα μεγάλης κλίμακας, όπως ποντίσεις καλωδίων, κατασκευές αγωγών, λιμένων και μαρινών.
Παράλληλα, το υποβρύχιο όχημα μπορεί να εντοπίζει μη εκραγέντα πολεμικό υλικό (βόμβες, χειροβομβίδες) διασφαλίζοντας τα έργα, ενώ χαρτογραφεί περιοχές υψηλού κινδύνου για υποθαλάσσιες κατολισθήσεις και τσουνάμι.
Χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και αυτόνομη λειτουργία
Το πρόγραμμα πέρασε πλέον στο στάδιο της επιχειρησιακής χρήσης. Τα συστήματα χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και βρίσκονται στη φάση εκπαίδευσης των προγραμματιστών και χειριστών τους.
Οι μονάδες λειτουργούν πλήρως αυτόνομα, χωρίς την παρουσία χειριστή κατά τη διάρκεια της αποστολής. Ο προγραμματιστής ορίζει τη διαδρομή και τους στόχους, ενώ τα ίδια τα οχήματα διαθέτουν ενσωματωμένα πρωτόκολλα ασφαλείας για την αντιμετώπιση δύσκολων συνθηκών και τη διευκόλυνση τυχόν επιχειρήσεων διάσωσής τους.
Πρώτη αποστολή στον Παγασητικό και τεχνικά χαρακτηριστικά
Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της ΔΕΘ, το εναέριο όχημα θα επιχειρήσει στον νότιο Παγασητικό, με αποστολή την ακριβή αποτύπωση και μελέτη των χαρακτηριστικών δύο νέων παραλιών που σχηματίστηκαν από την απόθεση υλικών μετά την κακοκαιρία Daniel.
Όσον αφορά το υποβρύχιο σύστημα:
-
Ειναι σπονδυλωτό (modular), επιτρέποντας την προσθήκη διαφορετικών εξαρτημάτων ανάλογα με την αποστολή.
-
Φέρει δύο ηχοβολιστικά συστήματα (side-scan για πλευρική σάρωση και multibeam πολλαπλών ακτηνών).
-
Σκανάρει τον πυθμένα σε βάθος έως 300 μέτρων.
-
Δημιουργεί τρισδιάστατους χάρτες με ακρίβεια εκατοστού.
Βιώσιμο μοντέλο χρήσης, ΑΙ και καταδυτικός τουρισμός
Η μελλοντική χρηματοδότηση για τη λειτουργία των συστημάτων θα προέρχεται από ερευνητικά και επιχειρησιακά έργα. Για παράδειγμα, οι ανάγκες κάλυψης κόστους μπορούν να καλυφθούν μέσω συνεργασιών με φορείς όπως ο ΑΔΜΗΕ ή μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων «Ορίζοντας» (Horizon).
Επιπλέον, η τεχνολογία αυτή προσφέρει σημαντικές προοπτικές στον καταδυτικό τουρισμό και την υποβρύχια αρχαιολογία. Η λεπτομερής χαρτογράφηση μπορεί να φέρει στο φως βυθισμένες πολιτείες, όπως συνέβη στο Παυλοπέτρι, καθώς και να αξιοποιηθεί σε καταδυτικά πάρκα.
Τέλος, η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης (AI) καθιστά τα συστήματα αυτά διαρκώς αναβαθμίσιμα, διευρύνοντας συνεχώς το εύρος των δυνατοτήτων τους.