Την πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση για την πορεία εφαρμογής του νέου Δικαστικού Χάρτη παρουσίασε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, δίνοντας στη δημοσιότητα τα επίσημα δεδομένα απόδοσης των Πρωτοδικείων της χώρας. Μετά από 18 μήνες εφαρμογής, η μεταρρύθμιση οδήγησε σε δραστική μείωση του χρόνου έκδοσης αποφάσεων και σε αύξηση του ρυθμού εκκαθάρισης των υποθέσεων, ο οποίος πλέον ξεπερνά το 100%.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, διευκρίνισε ότι τα στοιχεία αυτά έχουν συγκεντρωθεί με βάση τη μεθοδολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ). Όπως σημείωσε, οι παλαιότερες δημοσιεύσεις από άλλους οργανισμούς αφορούσαν έτη προ της μεταρρύθμισης, ενώ η πραγματική βελτίωση της κατάστασης θα αποτυπωθεί επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση εντός του 2026.
Σημαντική υποχώρηση στους δείκτες καθυστέρησης
Τα συγκεντρωτικά στοιχεία του υπουργείου δείχνουν ότι ο χρόνος που απαιτείται για την έκδοση μιας απόφασης στα Πρωτοδικεία μειώθηκε περίπου στο μισό. Συγκεκριμένα:
-
Πριν από την εφαρμογή του νέου Χάρτη (δικαστικό έτος 2023-2024), ο χρόνος έφτανε τις 774 ημέρες.
-
Το δικαστικό έτος 2024-2025 υποχώρησε στις 383 ημέρες.
-
Με τη συμπλήρωση 18 μηνών, ο δείκτης περιορίστηκε στις 357 ημέρες.
Ταυτοχρόνως, ο δείκτης εκκαθάρισης υποθέσεων κατέγραψε σταθερή άνοδο. Από 86,2% το 2023-2024 (173.714 περαιωμένες έναντι 201.479 εισερχόμενων), ανέβηκε στο 99,6% το 2024-2025 (417.565 περαιωμένες έναντι 415.555 εισερχόμενων). Στο σύνολο του 18μήνου, ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 105,1%, με 618.239 διεκπεραιωμένες υποθέσεις έναντι 588.339 εισαχθεισών. Η υπέρβαση του 100% επιβεβαιώνει ότι τα δικαστήρια μειώνουν σταδιακά και το απόθεμα των εκκρεμοτήτων παλαιότερων ετών κατά 5,1%.
Η κατάσταση στα μεγάλα Πρωτοδικεία της χώρας
-
Πρωτοδικείο Αθηνών (52% της συνολικής ύλης): Ο χρόνος έκδοσης απόφασης υποχώρησε από τις 1.448 ημέρες στις 478 ημέρες. Ο δείκτης εκκαθάρισης στο 18μηνο έφτασε το 112,7% (280.761 περαιωμένες έναντι 249.028 εισερχόμενων), ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 εκτινάχθηκε στο 143,8%.
-
Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης: Ο χρόνος μειώθηκε από τις 455 στις 220 ημέρες και ο δείκτης εκκαθάρισης ανήλθε στο 113,3% (αγγίζοντας το 119,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026).
-
Πρωτοδικείο Πειραιά: Ο χρόνος απονομής περιορίστηκε από τις 425 στις 233 ημέρες, με τον δείκτη εκκαθάρισης στο 101,1%, ο οποίος μάλιστα έφτασε το 140,9% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
-
Λοιπά Πρωτοδικεία (48% της συνολικής ύλης): Ο χρόνος έκδοσης υποχώρησε από τις 774 στις 256 ημέρες, με τον δείκτη εκκαθάρισης στο 99,5% (και στο 110,8% το πρώτο τρίμηνο του 2026).
Σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και επόμενα βήματα
Με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, η Ελλάδα πλησιάζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο εγχώριος δείκτης για τον πρώτο βαθμό διαμορφώνεται στις 309 ημέρες, έναντι 307 ημερών που είναι ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Πολitικής Δικονομίας, ο χρόνος στον δεύτερο βαθμό αναμένεται να φτάσει τις 325 ημέρες, με αποτέλεσμα το υπουργείο να εκτιμά ότι εντός του 2027 η χώρα θα έχει εναρμονιστεί πλήρως με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 627 ημερών για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης.
Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, εξήγησε ότι κατά τους πρώτους μήνες υπήρχαν καθυστερήσεις καθώς βρισκόταν σε εξέλιξη η εκπαίδευση των πρώην ειρηνοδικών. Ωστόσο, οι επερχόμενες τροποποιήσεις στην Πολιτική Δικονομία και η νέα πλατφόρμα ανακοπών αναμένεται να εξαλείψουν το απόθεμα των υποθέσεων έως το 2028. Παράλληλα, ο σχεδιασμός για την επόμενη τετραετία περιλαμβάνει τον ψηφιακό και τεχνολογικό εξοπλισμό των δικαστών και την πλήρη ενεργοποίηση του Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, με απώτερο στόχο η Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες ευρωπαϊκές χώρες σε ταχύτητα έως το 2030.
Πριν από την εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη ο χρόνος έκδοσης απόφασης ήταν 774 ημέρες, ενώ σήμερα είναι 357 ημέρες.