Τις προτάσεις της κυβέρνησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση παρουσίασε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, θέτοντας ως κεντρικούς άξονες τη δημοσιονομική σταθερότητα, τη διαγενεακή δικαιοσύνη, τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης και την αναθεώρηση του άρθρου 16. Όπως τόνισε, στόχος είναι η διαμόρφωση ενός θεσμικού πλαισίου που θα προστατεύει τη χώρα από παλαιότερα σφάλματα, θωρακίζοντας την οικονομική της ανθεκτικότητα και προσφέροντας προοπτικές στις επόμενες γενιές.
Ο υπουργός σημείωσε ότι η γενιά του βίωσε τις συνέπειες της μεταφοράς των βαρών στο μέλλον, με την απώλεια μέρους της οικονομικής κυριαρχίας, τη ραγδαία επιβάρυνση της κοινωνίας και τη μαζική φυγή νέων στο εξωτερικό. Για τον λόγο αυτό, χαρακτήρισε τη δημοσιονομική υπευθυνότητα ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 79 στοχεύει στη διασφάλιση της βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν προτείνεται ένας άκαμπτος μηχανισμός όπως ο γερμανικός «κόφτης», καθώς μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση οφείλει να διατηρεί την ευελιξία να παρεμβαίνει σε περιόδους ύφεσης, πανδημιών ή γεωπολιτικών κρίσεων.
Αυτό που θέλουμε να διασφαλίσουμε είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια.
Στην ίδια φιλοσοφία εντάσσονται το άρθρο 78 για τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος σε στρατηγικές επενδύσεις, το άρθρο 82 για την ετήσια έγκριση του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, καθώς και το άρθρο 21 που εισάγει τη διαγενεακή αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης και οι θεσμικές τομές
Αναφερόμενος στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ο Κυριάκος Πιερρακάκης την παρομοίασε τόσο με την κατάκτηση της Σελήνης όσο και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών, επισημαίνοντας τις τεράστιες προοπτικές αλλά και τους κινδύνους που εγκυμονεί για την εργασία, τη δημοκρατία και την ασφάλεια. Τόνισε ότι απαιτούνται κανόνες και διεθνής συνεργασία, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να ρυθμίσει μόνη της μια τεχνολογία χωρίς σύνορα. Το νέο άρθρο 5Β ορίζει ότι η AI πρέπει να υπηρετεί την ελευθερία και την ευημερία του ατόμου, κατοχυρώνοντας συνταγματικά ότι η τεχνολογία θα υπηρετεί τον άνθρωπο.
Επιπρόσθετα, ο υπουργός αναφέρθηκε σε μια σειρά από άλλες συνταγματικές αλλαγές:
-
Άρθρο 17: Προστασία της περιουσίας και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
-
Άρθρο 100: Ενίσχυση του συνταγματικού ελέγχου.
-
Άρθρα 101 & 102: Ενδυνάμωση της διαφάνειας, της αξιοκρατίας, της Περιφέρειας και της ουσιαστικής αποκέντρωσης.
Η μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 16, υπενθυμίζοντας ότι ως Υπουργός Παιδείας είχε εισηγηθεί τον νόμο για τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, ο οποίος κρίθηκε συνταγματικός από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Σχολίασε τις αντιφάσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, σημειώνοντας ότι η Ελληνική Λύση δηλώνει ότι δεν θα καταργήσει το νέο πλαίσιο αλλά καταψηφίζει την αναθεώρηση, ενώ το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι θα υπερψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16 αλλά απορρίπτει τον εφαρμοστικό νόμο.
Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση αυτή μετατρέπει την Ελλάδα σε διεθνή προορισμό γνώσης, ενώ παράλληλα διορθώνει μια κοινωνική αδικία, καθώς η παλαιότερη απαγόρευση περιόριζε μόνο όσους δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Κατέληξε τονίζοντας ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί την ιστορική ευθύνη της σημερινής γενιάς να παραδώσει δυνατότητες για το μέλλον και όχι εκκρεμότητες του παρελθόντος.