Σε νέα φάση εισέρχεται η μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας με το σχέδιο νόμου «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και αναμένεται να συζητηθεί την επόμενη εβδομάδα στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές.
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να αναμορφώσει συνολικά το θεσμικό πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την ταχύτερη εξυπηρέτηση εργαζομένων και επιχειρήσεων και την καλύτερη κάλυψη των αναγκών της ελληνικής οικονομίας.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε χρόνιες καθυστερήσεις και διοικητικά αδιέξοδα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χώρα παραμένει αυστηρή απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, ενώ αναδιαμορφώνει τις νόμιμες οδούς εισόδου και εργασίας για την κάλυψη ελλείψεων σε κρίσιμους τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, οι κατασκευές και ο τουρισμός.
Σύμφωνα με το υπουργείο, πρόκειται για μια συνεκτική και ολοκληρωμένη πολιτική, πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας.
Μείωση γραφειοκρατίας και επιτάχυνση αδειών
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η απλούστευση της διαδικασίας αδειοδότησης. Εισάγεται αυτόματη ανανέωση αδειών διαμονής για «ασφαλείς» κατηγορίες, όπως η εξαρτημένη εργασία, με μοναδική επιφύλαξη λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Παράλληλα, θεσπίζεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής, περιορίζοντας τη συχνότητα ανανεώσεων και το διοικητικό βάρος.
Ενίσχυση της νόμιμης εργασίας και των μετακλήσεων
Το σχέδιο νόμου ενισχύει τις διαδικασίες μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, απλουστεύοντας τα στάδια και παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στην αλλαγή εργοδότη. Καθιερώνεται ελάχιστο ηλικιακό όριο για τους εργαζόμενους, ενώ οι Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης εντάσσονται πλέον στους δυνητικούς εργοδότες.
Επιπλέον, θεσπίζεται fast track διαδικασία για εργαζόμενους που απασχολούνται σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις.
Προσέλκυση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσέλκυση εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης. Εισάγονται νέες κατηγορίες εθνικών θεωρήσεων, όπως η Tech Visa και η Talent Visa, ενώ ρυθμίζονται ειδικά ζητήματα επισκέψεων καθηγητών και επιταχύνονται προξενικές διαδικασίες σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, αυξάνεται η διάρκεια άδειας διαμονής για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης μέσω της ευρωπαϊκής Blue Card.
Για τους φοιτητές τρίτων χωρών, οι άδειες διαμονής θα καλύπτουν ολόκληρη τη διάρκεια των σπουδών, με δικαίωμα μερικής απασχόλησης και δυνατότητα παραμονής μετά την αποφοίτηση για αναζήτηση εργασίας, μέσω ταχύτερων διαδικασιών χορήγησης θεωρήσεων στο πλαίσιο διεθνών συνεργασιών.
Ένταξη δικαιούχων διεθνούς προστασίας
Το νομοσχέδιο προβλέπει την αξιοποίηση δικαιούχων διεθνούς προστασίας που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, μέσω προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης σε τομείς με έντονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός. Στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης από επιδόματα και η ουσιαστική ένταξη στην αγορά εργασίας.
Αυστηρό πλαίσιο για παρανομία και ΜΚΟ
Παράλληλα με τις διευκολύνσεις στη νόμιμη μετανάστευση, το σχέδιο νόμου ενισχύει το πλαίσιο κυρώσεων για την παράνομη διακίνηση μεταναστών. Προβλέπονται αυστηρές ποινές σε όλα τα επίπεδα, απώλεια καθεστώτος νομιμότητας για όσους συνδράμουν παράνομα διαμένοντες, ακόμη και ισόβια κάθειρξη για διακινητές. Εισάγεται επίσης η δυνατότητα υφ’ όρων απόλυσης αλλοδαπών που εκτίουν πλημμεληματικές ποινές, υπό την προϋπόθεση της άμεσης απέλασης.
Για τις ΜΚΟ, το νέο πλαίσιο στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας. Απλοποιείται η διαδικασία εγγραφής στο μητρώο του υπουργείου, ενώ αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για μέλη που εμπλέκονται σε διακίνηση μεταναστών. Προβλέπονται πολυετείς ποινές κάθειρξης, διαγραφή από το μητρώο και κατάργηση προνομιακών συμβάσεων, με τις νέες συμβάσεις να συνάπτονται αποκλειστικά μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών.
Συντονισμός και εφαρμογή
Τέλος, το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής, με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των μέτρων και τον καλύτερο συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων. Το υπουργείο εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί σαφείς κανόνες, ενισχύει τη νομιμότητα και ανταποκρίνεται τόσο στις ανάγκες της οικονομίας όσο και στις απαιτήσεις της κοινωνικής συνοχής.