Στο Ιστορικό Δημαρχείο Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε, την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), ενόψει του ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της Ένωσης, το οποίο φιλοξενείται στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.
Τη συνεδρίαση άνοιξε ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, δίνοντας αρχικά τον λόγο στον οικοδεσπότη Δήμαρχο Καλαμάτας και Πρόεδρο της ΠΕΔ Πελοποννήσου κ. Θανάση Βασιλόπουλο.
Θ. Βασιλόπουλος: «Χρειαζόμαστε λύσεις στα ουσιαστικά προβλήματα των Δήμων»
Καλωσορίζοντας τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, ο κ. Θανάσης Βασιλόπουλος εξέφρασε την ιδιαίτερη χαρά και τιμή της Καλαμάτας για τη φιλοξενία της συνεδρίασης και του επικείμενου Συνεδρίου, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την ανάδειξη των πραγματικών αναγκών της Αυτοδιοίκησης και τη διαμόρφωση κοινών διεκδικήσεων.
Μεταφέροντας την αγωνία των 26 Δήμων της Περιφέρειας Πελοποννήσου, επισήμανε ότι οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξανόμενες και σύνθετες αρμοδιότητες, συχνά χωρίς την αναγκαία χρηματοδότηση και στελέχωση, τονίζοντας ότι η ΠΕΔ Πελοποννήσου διεκδικεί ενιαία λύσεις, πέρα από πολιτικές καταβολές και επιμέρους διαφωνίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ, ζητώντας αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), δικαιότερη κατανομή των χρηματοδοτήσεων και ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών με προσωπικό. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους, επίλυσης των προβλημάτων των ΔΕΥΑ, διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, καθώς και κατάργησης ή αναθεώρησης του τέλους ταφής.
Επισήμανε επίσης την ανάγκη διατήρησης των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους, σαφούς προσδιορισμού των αρμοδιοτήτων, επαρκούς χρηματοδότησης της Πολιτικής Προστασίας και ενεργού συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και των κοινωνικών αναγκών.
Για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης υπογράμμισε ότι πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία ουσιαστικής μεταρρύθμισης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες των Δήμων.
«Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε σε όλα. Χρειάζεται, όμως, να μπορούμε να συμφωνούμε στα ουσιώδη και να τα διεκδικούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Λ. Κυρίζογλου: Ουσιαστική αποκέντρωση με πόρους, προσωπικό και αρμοδιότητες
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, αφού ευχαρίστησε τον Δήμο Καλαμάτας για τη φιλοξενία, επισήμανε ότι πρόκειται για το τρίτο Συνέδριο της τρέχουσας δημοτικής περιόδου, μετά τη Ρόδο το 2024 και την Αλεξανδρούπολη το 2025.
Υπογράμμισε ότι κεντρική διεκδίκηση της Αυτοδιοίκησης παραμένει η πλήρης εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 του Συντάγματος και των αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, με ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών πόρων, προσωπικού και μέσων.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στη διαχρονική απόσταση μεταξύ των δημοσίων διακηρύξεων για την ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης και της υλοποίησης συγκεκριμένων πολιτικών προς αυτή την κατεύθυνση. Αναφερόμενος στις προτάσεις της ΚΕΔΕ για τη συνταγματική αναθεώρηση, επανέλαβε ότι η Ένωση θα συνεχίσει να διεκδικεί την ουσιαστική κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.
«Κόκκινη γραμμή» η κάλυψη του λειτουργικού κόστους- Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ
Κεντρικό σημείο της εισήγησης του Προέδρου της ΚΕΔΕ αποτέλεσε η υποχρηματοδότηση των Δήμων, με τον κ. Κυρίζογλου να χαρακτηρίζει την κάλυψη του πραγματικού λειτουργικού τους κόστους αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή».
Επικαλούμενος τη μελέτη που εκπονήθηκε από την ΚΕΔΕ, την ΕΕΤΑΑ και υπηρεσιακούς παράγοντες του Υπουργείου Εσωτερικών, αναφέρθηκε στο χρηματοδοτικό κενό ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ μεταξύ των πραγματικών λειτουργικών αναγκών και των διαθέσιμων πόρων., επισημαίνοντας ότι η ακρίβεια και η αύξηση του λειτουργικού κόστους έχουν περιορίσει σημαντικά το όφελος από την ενίσχυση των ΚΑΠ.
Τόνισε, παράλληλα, ότι οι λειτουργικές ανάγκες δεν μπορούν να καλύπτονται με πόρους που προορίζονται για αναπτυξιακά έργα.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τις βασικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ:
1. Ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε να καλύπτεται σταδιακά, εντός πενταετίας, το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων, με απόδοση του 7% των ακαθάριστων εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού και μακροπρόθεσμο στόχο τη διάθεση του 8% του ΑΕΠ στην Αυτοδιοίκηση.
2. Δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για τους Δήμους, με έμφαση στην αναβάθμιση και συντήρηση των τοπικών υποδομών, του οδικού δικτύου, της αγροτικής οδοποιίας και στην αντισεισμική θωράκιση δημοτικών και σχολικών κτιρίων καθώς ολοκληρώνονται σημαντικά χρηματοδοτικά προγράμματα, όπως το «Αντώνης Τρίτσης» και το Ταμείο Ανάκαμψης.
3. Εφαρμογή τριετούς προγράμματος προσλήψεων, με ειδική μέριμνα για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους και αντίστοιχη χρηματοδότηση κάθε αύξησης του μισθολογικού κόστους.
4. Ειδική χρηματοδότηση των μικρών, ορεινών και νησιωτικών Δήμων, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
5. Μείωση του ενεργειακού κόστους των Δήμων και των ΔΕΥΑ, επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού (net metering) και δέσμευση ενεργειακού χώρου για την κάλυψη των δημοτικών αναγκών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ενεργειακό κόστος, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη τη διαφορά στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ μεγάλων καταναλωτών και Δήμων. Όπως ανέφερε, ενώ οι πρώτοι καταβάλλουν περίπου 0,06 ευρώ ανά κιλοβατώρα, οι Δήμοι και οι ΔΕΥΑ επιβαρύνονται με τιμές που φτάνουν τα 0,26 ευρώ.
«Εάν μειωθεί η τιμή έστω στα 0,10 ή 0,15 ευρώ ανά κιλοβατώρα, θα εξοικονομήσουμε πόρους που αντιστοιχούν σχεδόν σε δύο ΚΑΠ», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι το ζήτημα έχει τεθεί και ενώπιον του Πρωθυπουργού και των αρμόδιων Υπουργών.
6. Δημιουργία μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης και κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων της Αυτοδιοίκησης, με τη συνεργασία της ΚΕΔΕ, της ΕΕΤΑΑ, των αρμόδιων Υπουργείων και επιστημονικών φορέων, ώστε κάθε νέα αρμοδιότητα να συνοδεύεται υποχρεωτικά από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους και τα αναγκαία μέσα.
ΔΕΥΑ, Υπηρεσίες Δόμησης και τέλος ταφής στο επίκεντρο των διεκδικήσεων
Αναφερόμενος στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ επανέλαβε την πάγια θέση της Ένωσης για τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και τη διατήρηση των ΔΕΥΑ στην ευθύνη της Αυτοδιοίκησης.
Υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ τάσσεται υπέρ των εθελοντικών συνεργασιών και συνενώσεων, εκφράζοντας την αντίθεσή της σε υποχρεωτικού χαρακτήρα επεκτάσεις και απορροφήσεις ΔΕΥΑ στις περιοχές αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ.
Παράλληλα, ζήτησε την υλοποίηση της κυβερνητικής δέσμευσης για χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ, με στόχο την αντιμετώπιση των οικονομικών πιέσεων που δημιουργεί το ενεργειακό κόστος, καθώς και την προώθηση της αναγκαίας ρύθμισης των οφειλών των ΔΕΥΑ, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, υπερβαίνουν συνολικά τα 500 εκατ. ευρώ.
Για τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), ο κ. Κυρίζογλου επανέλαβε την αντίθεση της ΚΕΔΕ στη γενικευμένη μεταφορά τους εκτός Δήμων, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση μεμονωμένων προβλημάτων λειτουργίας δεν μπορεί να οδηγεί στην αφαίρεση κρίσιμων αρμοδιοτήτων από την Αυτοδιοίκηση. Τόνισε ότι η λύση βρίσκεται στην ουσιαστική στελέχωση, χρηματοδότηση και αναβάθμιση των υπηρεσιών, οι οποίες μεταφέρθηκαν στους Δήμους χωρίς να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις λειτουργίας τους.
Επανέλαβε, τέλος, την πάγια θέση της ΚΕΔΕ για την κατάργηση του τέλους ταφής και την επιστροφή των σχετικών πόρων στους Δήμους.
«Η Αυτοδιοίκηση θα συνεχίσει ενωμένη τις διεκδικήσεις της»
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναγνώρισε ότι έχουν γίνει ορισμένα θετικά βήματα, κάνοντας αναφορά στις ρυθμίσεις του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, στην εξασφάλιση της εργασιακής συνέχειας για περισσότερους από 9.000 εργαζομένους σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, στην απόδοση του 3% του Πράσινου Ταμείου στους Δήμους, καθώς και στην έκτακτη επιχορήγηση ύψους 140 εκατ. ευρώ.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι παρεμβάσεις αυτές, αν και θετικές, δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών των Δήμων ούτε υποκαθιστούν την ανάγκη συνολικής μεταρρύθμισης της Αυτοδιοίκησης.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, προανήγγειλε ότι, μετά την ολοκλήρωση του Συνεδρίου, η ΚΕΔΕ θα ενημερώσει όλα τα πολιτικά κόμματα για το σύνολο των αιτημάτων της και, εφόσον δεν υπάρξουν θετικές εξελίξεις, θα προχωρήσει σε δυναμικές κινητοποιήσεις, ακόμη και σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στη Βουλή.