Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», το κόμμα που ίδρυσε η Μαρία Καρυστιανού στα τέλη Μαΐου, μπήκε στην πολιτική σκηνή με υψηλές προσδοκίες. Η κοινωνική απήχηση που είχε αποκτήσει η πρόεδρος του συλλόγου συγγενών των θυμάτων των Τεμπών και το κλίμα που δημιούργησαν οι μαζικές κινητοποιήσεις αποτυπώθηκαν στις πρώτες δημοσκοπήσεις, οι οποίες κατέγραψαν υψηλά ποσοστά, ακόμη και διψήφια, φέρνοντας το νέο κόμμα μέχρι και στην τρίτη θέση.
Έναν μήνα αργότερα, όμως, η εικόνα εμφανίζεται διαφορετική. Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν ότι η αρχική δυναμική αρχίζει να υποχωρεί. Είναι χαρακτηριστικό, ότι στην τελευταία δημοσκόπηση της GPO η πρόθεση ψήφου για την «Ελπίδα» μειώνεται από το 9,2% στο 6,9%, ενώ στο μεταξύ καταγράφηκαν και ηχηρές αποχωρήσεις στελεχών, συνοδευόμενες από δημόσιες καταγγελίες.
Πολιτική αξιολόγηση
Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το νέο κόμμα περνά πλέον από τη φάση του αρχικού ενθουσιασμού στη φάση της πολιτικής αξιολόγησης. Όσο λειτουργούσε κυρίως ως έκφραση κοινωνικής διαμαρτυρίας, συγκέντρωνε εύκολα υποστήριξη. Από τη στιγμή όμως που διεκδικεί ρόλο στο πολιτικό σύστημα, οι πολίτες αρχίζουν να ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
- Ο πρώτος λόγος αφορά την πολιτική του ταυτότητα. Περισσότερο από έναν μήνα μετά την ίδρυσή του, εξακολουθεί να είναι ασαφές το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα του. Πέρα από την τοποθέτηση της Μαρίας Καρυστιανού για το μείζον κοινωνικό ζήτημα των γυναικοκτονιών, η οποία έδωσε αφορμή για συζητήσεις σχετικά με τον προσανατολισμό του κόμματος στα δεξιά, δεν έχουν παρουσιαστεί θέσεις για τα μεγάλα ζητήματα της οικονομίας, της εξωτερικής πολιτικής, της υγείας ή της παιδείας.
- Δεύτερος παράγοντας είναι ότι τα συνθήματα περί δικαιοσύνης, κάθαρσης και ελπίδας, όσο ισχυρά κι αν είναι σε συμβολικό επίπεδο, δεν αρκούν από μόνα τους για να στηρίξουν μια σοβαρή πολιτική πρόταση. Η κοινή γνώμη αρχίζει πλέον να αναζητά πρόγραμμα, πλάνο και συγκεκριμένες λύσεις.
- Τρίτος λόγος είναι η οργανωτική εικόνα του κόμματος. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» γεννήθηκε ως ένα εγχείρημα με έντονα κινηματικά χαρακτηριστικά, όμως η απουσία ισχυρών οργανωτικών δομών, έμπειρων πολιτικών στελεχών και μηχανισμών συντονισμού γίνεται πλέον εμφανής, ενώ οι πρόσφατες αποχωρήσεις ενίσχυσαν την αίσθηση εσωτερικής αστάθειας.
Αιχμές για υπονόμευση
Η Μαρία Καρυστιανού αποδίδει τη σημερινή εικόνα σε οργανωμένη υπονόμευση. Σε πρόσφατη ανάρτησή της υποστήριξε ότι «ο διχασμός μπήκε μπροστά ως δήθεν ιδεολογικός πόλεμος», προσθέτοντας ότι «το σύστημα ξέρει καλά το παιχνίδι· εμείς ήμασταν άπειροι σε αυτό». Παράλληλα, προανήγγειλε αναδιοργάνωση του κόμματος, δηλώνοντας ότι η «ΕΛΠΙΔΑ αλλάζει μορφή, καθαρίζει και συνεχίζει».
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η σημερινή δημοσκοπική υποχώρηση αποτελεί μια προσωρινή διόρθωση μετά την αρχική εκτίναξη ή αν σηματοδοτεί την αρχή μιας πιο μόνιμης φθοράς.
Σε κάθε περίπτωση, το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού φαίνεται να εισέρχεται στην πιο απαιτητική φάση της πορείας του: από το στάδιο του συμβολισμού στο στάδιο της καθαρής πολιτικής κρίσης από τους ψηφοφόρους.
Γιάννης Δήμου