Πριν ακόμη κοπάσουν οι αντιδράσεις για τον ατελέσφορο τρόπο διυθέτησης του προβλήματος των δανείων σε ελβετικό φράγκο, το θέμα επανέρχεται στο προσκήνιο με μία απροσδόκητη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που εγείρει ζήτημα παραβιάσεων του δικαίου της ΕΕ εκ μέρους της Ελλάδας.
Η απόφαση εκδόθηκε μετά αναφορά του σωματείου δανειοληπτών ελβετικού φράγκου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι με τη ρύθμιση που υιοθετήθηκε στην Ελλάδα, παραβιάζεται το ενωσιακό δίκαιο και καταστρατηγούνται Οδηγίες και Κανονισμοί της ΕΕ για την προστασία καταναλωτών.
Η αρμόδια επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έκανε δεκτή την αναφορά και την διαβίβασε για προκαταρκτική εξέταση στην Κομισιόν, καθώς και στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές Οικονομικής Πολιτικής και Προστασίας Καταναλωτών.
Υποχρεωτικές αλλαγές
Αυτό σημαίνει ότι οι διατάξεις που θεσπίστηκαν στην Ελλάδα για τη ρύθμιση στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο, μπορεί να τεθούν υπό την κρίση της Κομισιόν και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Εν τέλει η Ελλάδα μπορεί να υποχρεωθεί να αλλάξει αυτές τις ρυθμίσεις και να υιοθετήσει ευνοϊκότερους όρους για τους δανειολήπτες – με περαιτέρω επιβάρυνση των τραπεζών και των servicers κόκκινων δανείων.
Η αρμόδια Επιτροπή Αναφορών του Ευρωκοινοβουλίου έλαβε υπόψη και το επιχείρημα του προσφεύγοντος σωματείου δανειοληπτών, ότι σε άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ έχουν υιοθετηθεί οριζόντιες διορθώσεις των επιβαρύνσεων από τη μεταβολή συναλλαγματικών ισοτιμιών, σε συμμόρφωση με αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις
Η Κομισιόν καλείται να εξετάσει το θέμα υπό το πρίσμα της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ για τις καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις με καταναλωτές, σε συνδυασμό με την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να περιορίζουν την προστασία που παρέχει η Οδηγία, ούτε να καθιστούν υπερβολικά δυσχερή την άσκηση των δικαιωμάτων του καταναλωτή.
Το Δικαστήριο έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι ρήτρες που μετακυλίουν συναλλαγματικό κίνδυνο στον δανειολήπτη, πρέπει να είναι διατυπωμένες με πλήρη διαφάνεια, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να αξιολογήσει τις οικονομικές συνέπειες της σύμβασης.
Η ευρωπαϊκή νομολογία έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι, όταν μια συμβατική ρήτρα κρίνεται καταχρηστική, τα εθνικά δικαστήρια οφείλουν να διασφαλίζουν ότι ο καταναλωτής δεν δεσμεύεται από αυτήν.