Μια απόφαση-σταθμό που δίνει βαθιά ανάσα στους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη (ν. 3869/2010), έλαβε σήμερα η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Η τελευταία αποφάσισε ότι ο υπολογισμός των τόκων για τα ρυθμισμένα κόκκινα δάνεια θα γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ποσού της οφειλής.
Αυτό σημαίνει ότι οι δόσεις θα παραμείνουν βιώσιμες για χιλιάδες νοικοκυριά και δεν θα εκτιναχθούν σε δυσθεώρητα ύψη, όπως θα γινόταν αν το Ανώτατο Δικαστήριο έγερνε την πλάστιγγα υπέρ της θέσης των funds/servicers.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι Αρεοπαγίτες τάχθηκαν υπέρ των αιτημάτων των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη κατά πλειοψηφία 35 – 12, υιοθετώντας την εισήγηση του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Σωτήρη Πλαστήρα. Η έκδοση της απόφασης αναμένεται μέσα στο επόμενο διάστημα.
Η απόφαση αφορά περίπου 350.000 δανειολήπτες και το σύνολο των funds/servicers που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά.
Τα νομικά επιχειρήματα
Η δικαστική διαμάχη επικεντρώθηκε στο άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010. Οι εταιρείες διαχείρισης εφαρμόζουν μια πρακτική που οδηγεί συχνά σε υπερδιπλασιασμό της δόσης, υπολογίζοντας το επιτόκιο στο σύνολο του κεφαλαίου.
Τα βασικά νομικά επιχειρήματα υπέρ των δανειοληπτών:
- Η «οροφή» της δόσης: Ο νομοθέτης ορίζει ότι ο οφειλέτης καταβάλλει το μέγιστο της δυνατότητάς του. Συνεπώς, η δικαστικά ορισθείσα δόση αποτελεί την «οροφή» της ικανότητας αποπληρωμής και όχι τη βάση για περαιτέρω επιβαρύνσεις που την καθιστούν μη βιώσιμη.
- Νομοθετική κατοχύρωση: Με τον ν. 4549/2018 επιβεβαιώθηκε ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της δόσης, κατοχυρώνοντας μια πρακτική που ήδη εφαρμοζόταν ομοιόμορφα.
- Σκοπός του νόμου:Στόχος του νόμου Κατσέλη είναι η διάσωση της κύριας κατοικίας. Ο εκτοκισμός επί του κεφαλαίου ακυρώνει την προστασία αυτή, μετατρέποντας μια δικαστική ρύθμιση σε κοινό στεγαστικό δάνειο.
Παραδείγματα επιβαρύνσεων: Η χαώδης διαφορά
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο μεθόδους υπολογισμού είναι χαώδης, όπως προκύπτει από ένα πραγματικό παραδείγμα για ρύθμιση 59.049 € με διάρκεια 240 μηνών και επιτόκιο 5,85%, η διαφορά της μηνιαίας επιβάρυνσης τόκου μπορεί να φθάνει και τα 185 ευρώ.
Οι servicers προβάλλουν το επιχείρημα ενός δημοσιονομικού κόστους ύψους 1 δισ. ευρώ και κινδύνου για τις εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής». Ωστόσο, νομικοί αντίλογοι καταρρίπτουν αυτούς τους ισχυρισμούς:
- Τα νούμερα των 12 δισ. ευρώ επηρεαζόμενων δανείων θεωρούνται μη ρεαλιστικά, καθώς αφορούν τα αρχικά κεφάλαια προ «κουρέματος».
- Τα δάνεια του ν. Κατσέλη δεν μπορούν να φέρουν εγγύηση του Δημοσίου, καθώς δεν κατατάσσονται στις απαιτήσεις υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας που προβλέπει ο νόμος για τις τιτλοποιήσεις.
- Η πραγματική απειλή για το σύστημα θα ήταν η απόρριψη της εισήγησης, καθώς χιλιάδες δανειολήπτες θα αδυνατούσαν να πληρώσουν τις νέες υπέρογκες δόσεις, επιστρέφοντας μαζικά σε καθεστώς κόκκινου δανείου.