Γύρω από τη λέξη «κούρεμα» έχει διαμορφωθεί σχεδόν ένας ολόκληρος λαϊκός μύθος. Στην Ελλάδα της δεκαετούς κρίσης, των «κόκκινων» δανείων και της μεταβίβασης τεράστιου όγκου οφειλών σε funds, η λέξη αυτή κυριαρχεί σε συζητήσεις σε δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, σε οικογενειακά τραπέζια, ακόμη και σε καφενεία. «Άκουσα ότι του έσβησαν το 70%». «Αν το δάνειο είναι παλιό, θα το κλείσουν φθηνά». «Τα funds τα έχουν αγοράσει κοψοχρονιά, άρα θα δεχτούν τα πάντα».
Αυτό που αγονοείται σε πολλές από αυτές τις συζητήσεις, είναι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν λειτουργεί συναισθηματικά, αλλά μαθηματικά. Το «κούρεμα» οποιασδήποτε οφειλής δεν προκύπτει ως πράξη επιείκειας, αλλά ως αποτέλεσμα ενός ψυχρού υπολογισμού της πιθανότητας ανάκτησής της.
Τα funds δεν αποφασίζουν με βασικό κριτήριο το αν ένας οφειλέτης «πιέζεται». Αποφασίζουν με βάση το πόσα θεωρούν ότι μπορούν τελικά να εισπράξουν - σήμερα, αύριο ή ακόμη και αρκετά χρόνια αργότερα.
Από μόνη της η οικονομική δυσκολία δεν αρκεί απαραίτητα για να οδηγήσει σε μεγάλη διαγραφή. Ένας χαμηλόμισθος δανειολήπτης με ακίνητη περιουσία, εγγυητές ή περιουσιακές προοπτικές μπορεί να αξιολογηθεί τελείως διαφορετικά από κάποιον που δεν διαθέτει ουσιαστικές εξασφαλίσεις.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν τα πάντα: η ύπαρξη ακινήτων, η εμπορική αξία μιας περιουσίας, οι εγγυητές, το ιστορικό πληρωμών, προηγούμενες ρυθμίσεις που χάθηκαν, ακόμη και το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι νομικές ενέργειες.
Εν ολίγοις, το fund δεν εξετάζει μόνο ποιος είναι σήμερα ο δανειολήπτης. Εξετάζει και ποιος μπορεί να γίνει στο μέλλον από πλευράς εισπραξιμότητας.
Έτσι εξηγείται γιατί δύο άνθρωποι με φαινομενικά παρόμοιες οφειλές καταλήγουν πολλές φορές να λαμβάνουν εντελώς διαφορετικές προτάσεις.
Η πρώτη κουβέντα και... η τελική πρόταση
Κάπου εκεί αρχίζει συνήθως και η δεύτερη μεγάλη παρεξήγηση: η απόσταση ανάμεσα στην πρώτη συζήτηση και την τελική ρύθμιση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η αρχική επικοινωνία δημιουργεί ένα πιο αισιόδοξο κλίμα. Γίνονται αναφορές σε σημαντικές διαγραφές, σε πιο ευέλικτες λύσεις ή σε δόσεις που δείχνουν διαχειρίσιμες. Για πολλούς οφειλέτες, αυτή είναι η στιγμή που γεννιέται η αίσθηση ότι «το θέμα κλείνει».
Μόνο που η πραγματική αξιολόγηση έρχεται αργότερα. Όταν ανοίγουν οι φορολογικές δηλώσεις. Όταν εξετάζονται τα περιουσιακά στοιχεία. Όταν αναλύονται οι προηγούμενες ρυθμίσεις ή οι δυνατότητες μελλοντικής ανάκτησης της απαίτησης.
Τότε συχνά η τελική πρόταση αλλάζει αισθητά — και όχι πάντα προς το καλύτερο για τον δανειολήπτη. Γι’ αυτό και πολλοί περιγράφουν την ίδια εμπειρία: «Άλλα ακούσαμε στην αρχή και άλλα προέκυψαν τελικά».
Η αλήθεια είναι ότι τα funds λειτουργούν πολυεπίπεδα. Η πρώτη επαφή συχνά αποσκοπεί στο να διαπιστωθεί διάθεση συνεργασίας. Η τελική απόφαση όμως λαμβάνεται μόνο όταν ολοκληρωθεί η συνολική αποτίμηση του κινδύνου και της πιθανής ανάκτησης.
Το «κούρεμα» δεν είναι το τέλος
Ακόμη και αν υπάρξει τελικά σημαντική διαγραφή χρέους, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η λύση είναι βιώσιμη.
- Πολλές ρυθμίσεις συνοδεύονται από υψηλές προκαταβολές
- Συχνά προβλέπονται δόσεις που στην πράξη δύσκολα διατηρούνται για χρόνια.
- Άλλες περιλαμβάνουν αυστηρούς όρους, όπου ακόμη και μία καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της συμφωνίας.
- Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου η μεγάλη διαγραφή αφορά κυρίως τόκους και προσαυξήσεις, ενώ το βασικό κεφάλαιο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτο.
Έτσι, δύο ρυθμίσεις που στα χαρτιά εμφανίζουν το ίδιο ποσοστό «κουρέματος» μπορεί στην πραγματικότητα να έχουν τελείως διαφορετικό οικονομικό βάρος.
Το ουσιαστικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο «πόσο διαγράφηκε». Είναι αν η ρύθμιση μπορεί πράγματι να επιβιώσει στον χρόνο.
Και εδώ καταρρέει ίσως και ο πιο διαδεδομένος μύθος της αγοράς: ότι υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας. Ότι «τα funds κουρεύουν μέχρι 80%» ή ότι «τα παλιά δάνεια κλείνουν εύκολα».
Στην πράξη δεν υπάρχει μαγικός αριθμός. Υπάρχει μόνο η εκτίμηση του fund για το τι θεωρεί ρεαλιστικό να εισπράξει συνολικά από μια υπόθεση, όχι μόνο σήμερα αλλά και σε βάθος χρόνου.
Περισσότερα για τις πρακτικές των servicers και τη διαδικασία διαπραγμάτευσης μπορείτε να βρείτε στο solvdebt.com
* Οι πληροφορίες του άρθρου προέρχονται από εξειδικευμένο σύμβουλο και παρέχονται καθαρά ενημερωτικά.