Το ποσό των 9 δισ. ευρώ αγγίζουν οι περιβαλλοντικοί φόροι που επιβάλλονται στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και αποτελούν πάνω από το 9% των συνολικών φόρων και εισφορών που εισπράττει ο Κρατικός Προϋπολογισμός και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, το 2024, τα συνολικά έσοδα από τους περιβαλλοντικούς φόρους καθώς και τους φόρους ενέργειας, μεταφορών, ρύπανσης και φόρους χρήσης πόρων, ανήλθαν σε 8.910,0 εκ. ευρώ, παρουσιάζοντας ετήσια μείωση 3,7% σε σύγκριση με το 2023.
Η ΕΛΣΤΑΤ τονίζει ότι, τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους αποτέλεσαν το 9,4% των συνολικών φόρων και κοινωνικών εισφορών της Ελληνικής οικονομίας, παρουσιάζοντας μείωση κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες συγκριτικά με το έτος 2023.
Αναφορικά με τους τομείς που κατέβαλλαν τους περιβαλλοντικούς φόρους το έτος 2024, οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας συμμετείχαν συνολικά με 5.815,0 εκ. ευρώ και με ποσοστό 65,3% επί του συνόλου των εσόδων από περιβαλλοντικούς φόρους, ενώ τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι κατέβαλαν 3.095,0 εκ. ευρώ τα οποία αντιστοιχούσαν στο 34,7% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων. Αναλυτικότερα:
- Φόροι ενέργειας: Το 2024, οι φόροι ενέργειας ανήλθαν σε 7.227,0 εκ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4,2% σε σύγκριση με το 2023. Οι ενεργειακοί φόροι αποτέλεσαν την πλειονότητα των περιβαλλοντικών φόρων με μερίδιο 81,1% για το έτος 2024. Το 2024, οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας κατέβαλαν συνολικά 5.199,3 εκ. ευρώ σε φόρους ενέργειας, ενώ τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι συμμετείχαν με το ποσό των 2.027,7 εκατ. ευρώ.
- Φόροι μεταφορών: Το 2024, οι φόροι μεταφορών ανήλθαν σε 1.653,0 εκ. ευρώ, μειωμένοι κατά 1,7% σε σχέση με το 2023. Οι φόροι μεταφορών αποτέλεσαν το 18,6% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων για το έτος 2024. Τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι εντός της επικράτειας κατέβαλαν 1.038,8 εκ. ευρώ ενώ οι οικονομικοί κλάδοι κατέβαλαν το υπόλοιπο ποσό των 614,2 εκ. ευρώ.
- Φόροι ρύπανσης και χρήσης πόρων: Το 2024, οι φόροι ρύπανσης και χρήσης πόρων ανήλθαν σε 30,0 εκ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 0,3% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων. Αναφορικά με τους τομείς που κατέβαλλαν τους φόρους ρύπανσης και χρήσης πόρων το έτος 2024, τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι συνεισέφεραν το ποσό των 28,5 εκ. ευρώ ενώ οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας κατέβαλαν τα υπόλοιπα 1,5 εκ. ευρώ.
Ποιοι φόροι περιλαμβάνονται
Όπως διευκρινίζει η ΕΛΣΤΑΤ οι περιβαλλοντικοί και οι ενεργειακοί όροι που αξιολογούνται είναι οι ακόλουθοι:
- Ενεργειακοί φόροι (συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων για τις μεταφορές): Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τους φόρους στην παραγωγή ενέργειας και στα ενεργειακά προϊόντα που χρησιμοποιούνται τόσο για μεταφορικούς όσο και για σταθερούς σκοπούς. Οι φόροι διοξειδίου του άνθρακα (CO2) περιλαμβάνονται στους ενεργειακούς φόρους και όχι στους φόρους ρύπανσης.
- Φόροι μεταφορών (εξαιρουμένων των καυσίμων για τις μεταφορές): Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει κυρίως φόρους που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη χρήση μηχανοκίνητων οχημάτων. Οι φόροι επί άλλου εξοπλισμού μεταφορών (π.χ. αεροπλάνα, πλοία ή σιδηροδρομικά αποθέματα) και οι σχετικές υπηρεσίες μεταφορών (π.χ. δασμοί επί ναυλωμένων ή τακτικών πτήσεων) περιλαμβάνονται επίσης εδώ, όταν ανταποκρίνονται στον γενικό ορισμό των περιβαλλοντικών φόρων. Οι φόροι στις μεταφορές μπορεί να είναι "εφάπαξ" φόροι που σχετίζονται με τις εισαγωγές ή τις πωλήσεις του εξοπλισμού ή επαναλαμβανόμενοι φόροι, όπως ο ετήσιος φόρος κυκλοφορίας.
- Φόροι ρύπανσης: Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι φόροι επί των μετρούμενων ή εκτιμώμενων εκπομπών στον αέρα και το νερό, της διαχείρισης στερεών αποβλήτων και του θορύβου. Εξαίρεση αποτελούν οι φόροι CO2, οι οποίοι περιλαμβάνονται στους ενεργειακούς φόρους.
- Φόροι χρήσης πόρων: Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει φόρους που συνδέονται με την εξόρυξη ή τη χρήση φυσικών πόρων, όπως το νερό, τα δάση, η άγρια χλωρίδα και πανίδα κ.λπ. καθώς οι δραστηριότητες αυτές εξαντλούν τους φυσικούς πόρους.
- Φόροι που καταβάλλονται από μη μόνιμους κατοίκους της επικράτειας: αναφέρονται σε φόρους που καταβάλλονται από α) νοικοκυριά μη κατοίκους (π.χ. καύσιμα μεταφορών που αγοράζονται από τουρίστες αναψυχής), β) εταιρείες της αλλοδαπής (π.χ. καύσιμα που αγοράζονται από αεροπορικές εταιρείες και επαγγελματίες ταξιδιώτες), γ) ξένες κυβερνήσεις (π.χ. στρατιωτικές βάσεις ή πρεσβείες) κ.λπ.
- Κοινωνικές εισφορές: είναι οι πραγματικές εισφορές που καταβάλλουν τα νοικοκυριά στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης προκειμένου να εξασφαλίσουν το δικαίωμα καταβολής κοινωνικών παροχών.