Νέες απαιτήσεις για τα συστήματα διασυνοριακών πληρωμών δημιουργεί η ενίσχυση των γεωπολιτικών εντάσεων, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο κατακερματισμού του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, όπως επισήμανε η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Ελλάδος, Χριστίνα Παπακωνσταντίνου.
Μιλώντας στο πάνελ «Βελτιώνοντας τις διασυνοριακές πληρωμές σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο», στο πλαίσιο της 10ης Διάσκεψης των Μεσογειακών Κεντρικών Τραπεζών που διοργάνωσε η Banco de España, η κ. Παπακωνσταντίνου υπογράμμισε την ανάγκη να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών πληρωμών και στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.
Όπως σημείωσε, οι αποφάσεις για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των χρηστών, τις αδυναμίες των υφιστάμενων συστημάτων, τα οφέλη κάθε εναλλακτικής λύσης αλλά και τους διαθέσιμους πόρους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο TIPS, την Υπηρεσία Διακανονισμού Άμεσων Πληρωμών του TARGET, χαρακτηρίζοντάς το χαρακτηριστικό παράδειγμα στοχευμένης αναβάθμισης μιας υφιστάμενης υποδομής, η οποία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τις διασυνοριακές πληρωμές. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι τα περιθώρια συνεχούς βελτίωσης των υφιστάμενων συστημάτων δεν είναι απεριόριστα και σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται νέες τεχνολογικές λύσεις.
Η τεχνολογία στην υπηρεσία της ανθεκτικότητας
Κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη των νέων υποδομών καλούνται να διαδραματίσουν οι κεντρικές τράπεζες, ώστε να διασφαλίζονται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η νομισματική κυριαρχία, ο ανταγωνισμός, η συμπερίληψη και η ασφάλεια.
Παράλληλα, η ΤτΕ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαλειτουργικότητα, στα κοινά πρότυπα, στη διασυνοριακή συνεργασία και στις υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πρωτοβουλία Appia του Ευρωσυστήματος, η οποία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία κατανεμημένου λογισμικού (DLT), το tokenisation και το χρήμα κεντρικής τράπεζας μπορούν να συνυπάρξουν σε ένα μελλοντικό ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν συστήματα πληρωμών με υψηλή διασύνδεση, αλλά ταυτόχρονα επαρκή ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικές διαταραχές, γεωπολιτικές εξελίξεις και τεχνολογικές εξαρτήσεις.
Η υποδιοικήτρια της ΤτΕ τόνισε ακόμη ότι η Ευρώπη επιδιώκει να έχει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων λύσεων, αντί να περιορίζεται στην υιοθέτηση τεχνολογιών που έχουν σχεδιαστεί αλλού. Η προσέγγιση της Appia δίνει έμφαση στη διαλειτουργικότητα, στα κοινά πρότυπα και στη διασύνδεση, αντί στην απομόνωση και τον κατακερματισμό.
Η διεθνής συνεργασία
Κεντρική θέση στην προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των συστημάτων πληρωμών έχει και η διεθνής συνεργασία. Σύμφωνα με την κ. Παπακωνσταντίνου, τα διεθνή φόρουμ μπορούν να συμβάλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχών, στην προώθηση κοινών προτύπων και στη σύνδεση της τεχνολογικής καινοτομίας με τη συνεργασία.
Η διαλειτουργικότητα, τα κοινά πρότυπα δεδομένων, οι ενιαίοι κανόνες και η εναρμόνιση του κανονιστικού πλαισίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για πιο αποδοτικά και ανθεκτικά δίκτυα πληρωμών.
Η ίδια αναφέρθηκε και στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέσω του Οδικού Χάρτη της G20, με τη συνδρομή του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Επιτροπής Πληρωμών και Υποδομών της Αγοράς (CPMI).
Σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν τον κίνδυνο κατακερματισμού του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, η ανθεκτικότητα, η διαλειτουργικότητα και η ασφάλεια των διασυνοριακών πληρωμών αποκτούν έτσι στρατηγική σημασία για την ευρωπαϊκή οικονομία.