Το μείζον κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων θα είναι ένα από τα κεντρικά θέματα της επικοινωνιακής καμπάνιας του νέου “κόμματος Τσίπρα”, που φιλοδοξεί να προσελκύσει ψηφοφόρους από όλο το πολιτικό φάσμα, προτείνοντας τολμηρές παρεμβάσεις και λύσεις για την στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων, με δίκαιη κατανομή βαρών.
Το οικονομικό επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού και οι συνεργάτες του στο Ινστιτούτο Τσίπρα ετοιμάζουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την τακτοποίηση των μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των servicers, ανέρχονται πλέον σε 25 δισ. ευρώ και αφορούν πάνω από 350.000 νοικοκυριά.
Το πλαίσιο του σχεδίου έχει διαμορφωθεί και αντικείμενο επεξεργασίας αποτελούν τώρα οι επιμέρους ρυθμίσεις. Κατευθυντήριος άξονας η θέσπιση ρυθμίσεων με κρατική συνδρομή, που θα είναι επωφελείς για όλους τους εμπλεκόμενους στο πρόβλημα - δανειολήπτες, τράπεζες και funds/servicers
Win-win διευθέτηση
Την βασική ιδέα είχε παρουσιάσει ως πρόταση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας πριν από μια εβδομάδα στο Forum του «Οικονομικού Ταχυδρόμου». Εκεί αναφέρθηκε σε έναν δημόσιο φορέα κοινωνικής διαχείρισης των κόκκινων στεγαστικών δανείων και σε μία διαδικασία win-win διευθέτησης μεταξύ Δημοσίου, δανειοληπτών και αγοράς.
Οι λεπτομέρειες της πρότασης βλέπουν σταδιακά το φως της δημοσιότητας και θα εξειδικευθούν περαιτέρω, μετά από έναν κύκλο συζητήσεων μεταξύ στελεχών του κόμματος, τραπεζικών στελεχών και ανθρώπων της αγοράς. Το ζητούμενο είναι η διαμόρφωση τελικών ρυθμίσεων που δεν θα δημιουργούν προβλήματα στις τράπεζες, θα μπορούν να γίνουν αποδεκτές από τους servicers και δεν θα αντιστρατεύονται το υφιστάμενο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο
Οι νέες ρυθμίσεις προτείνεται να ισχύσουν αρχικά για μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια και μελλοντικά – ανάλογα με τις διαπιστώσεις και τα αποτελέσματα που θα προκύψουν – να επεκταθεί η εφαρμογή τους στα επιχειρηματικά και σε δάνεια που σχετίζονται με αγροτική γη.
Πρώτο ζητούμενο θα είναι η προστασία της κατοικίας 12.000 ευάλωτων νοικοκυριών που κινδυνεύουν με πλειστηριασμό. Η προστασία θα δοθεί με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, σε συνδυασμό με την οικογενειακή κατάσταση (παιδιά, ΑμεΑ).
Επιμερισμός του κόστους
Το κόστος για το Δημόσιο υπολογίζεται σε 280 εκατ. ευρώ. Κάποια επιβάρυνση θα υποστούν και οι cervicers, οι οποίοι εν πάση περιπτώσει θα περιορίσουν τις απαιτήσεις τους, αλλά θα πάρουν πίσω το κεφάλαιο συν κάποιο λογικό κέρδος
Οσον αφορά τις υπόλοιπες κατηγορίες οφειλετών στεγαστικών δανείων, το σχέδιο της ΕΛ.Α.Σ διαπνέεται από τη λογική ότι πρώτα πρέπει να διασφαλιστεί ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής για τον ευάλωτο οφειλέτη και μετά να υπολογιστεί τι πραγματικά μπορεί να πληρώσει. Θα παρέχεται προστασία, αλλά όχι ασυδοσία – όποιοι μπορούν να πληρώσουν δεν θα έχουν δυνατότητα να γίνουν “μπαταχτσήδες”
Στο σχέδιο προβλέπεται η δημιουργία δημόσιου “φορέα κοινωνικής διαχείρισης στεγαστικών δανείων”, ο οποίος θα αγοράζει από τα funds πακέτα στεγαστικών δανείων ευάλωτων και άλλων δανειοληπτών.
Το τίμημα θα αντιστοιχεί στο κόστος κτήσης των δανείων από τα funds, συν μία λογική απόδοση/κέρδος. Η νέα συμφωνία ρύθμισης με τους οφειλέτες δεν θα περιλαμβάνει πανωτόκια και άλλες χρεώσεις
Εθελοντική για τα funds
Για να αποφευχθούν προβλήματα με το υφιστάμενο εποπτικό πλαίσιο, η αγοραπωλησία των δανειακών χαρτοφυλακίων θα γίνεται σε εθελοντική βάση. Τα funds δεν θα υποχρεούνται να πουλήσουν. Εκτιμάται όμως ότι θα σπεύσουν να επωφεληθούν και να απαλλαγούν από “προβληματικά” χαρτοφυλάκια αμφίβολης εισπραξιμότητας.
Η συμφωνία θα είναι επωφελής και για το Δημόσιο, καθώς διασφαλίζει χρηματικές ροές στην αποπληρωμή του senior κομματιού των τιτλοποιήσεων, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να καταπέσουν κρατικές εγγυήσεις που έχουν δοθεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».
Στον νέο “φορέα κοινωνικής διαχείρισης” θα περάσουν και όλα τα αναξιοποίητα ακίνητα του Δημοσίου, όπως και τα «κόκκινα» ακίνητα, μετά από σχετική συμφωνία με τα funds. Ετσι, με την υλοποίηση του “σχεδίου Τσίπρα” μπορεί να δημιουργηθεί το πρώτο αξιόλογο απόθεμα κοινωνικών κατοικιών