Τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στην ιστορία θα έχουν το 2026 οι παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, δηλαδή αυτές που δεν κατευθύνονται σε... τούβλα (αγορά ακινήτων), όπως προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος, που τονίζει ότι αυτή η σημαντική μεταβολή του επενδυτικού μείγματος οφείλεται κυρίως στις δημόσιες επενδύσεις που έχουν προηγηθεί τα τελευταία χρόνια και προετοίμασαν το έδαφος για παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις.
Οι επενδύσεις (ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου) θα διατηρηθούν και το 2026 σε πολύ υψηλό ρυθμό αύξησης, όπως και το 2025 (8,8% και 8,9%, αντίστοιχα), ενώ θα μειωθούν οριακά (-0,1%) το 2027. Όσον αφορά την ποιοτική διάσταση, το 2026 θα καταγραφεί ρεκόρ αύξησης των παραγωγικών επενδύσεων, με την ελληνική οικονομία να ξεπερνά, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, τη χρόνια δομική αδυναμία της, που δεν είναι άλλη από την προσέλκυση επενδύσεων πρωτίστως σε ακίνητα/οικοδομή, δηλαδή σε τομείς που δεν ενισχύουν την παραγωγή και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Οι προβλέψεις της ΤτΕ για την οικονομία
Ισχυρή ανάπτυξη σε αβέβαιο περιβάλλον
Σε ένα εξαιρετικά ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από έντονη γεωπολιτική αστάθεια και διαρκείς προκλήσεις, η ελληνική οικονομία αναδεικνύεται σε «οχυρό» ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η χώρα μας όχι μόνο διατηρεί την αναπτυξιακή της δυναμική, αλλά συνεχίζει να υπεραποδίδει σημαντικά σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, μειώνοντας σταδιακά την απόκλιση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Μετά από ένα ιδιαίτερα ισχυρό 2025, όπου ο ρυθμός ανάπτυξης (σε πραγματικούς όρους) άγγιξε το 2,1%, αφήνοντας πίσω το αναιμικό 1,4% της Ευρωζώνης, η μεγέθυνση του ελληνικού ΑΕΠ το 2026 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 1,9%.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, αναφερόμενη στους παράγοντες που στηρίζουν αυτή την πορεία, αναφέρει χαρακτηριστικά στο τελευταίο αγγλόφωνο δελτίο της:
- «Οι κύριοι κινητήριοι μοχλοί της ανάπτυξης αναμένεται να είναι οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση με ισχυρές θετικές συμβολές, ενώ η συμβολή των καθαρών εξαγωγών αναμένεται να είναι αρνητική.
- Ειδικότερα, το 2026, οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 8,8% (συμβολή 1,6 π.μ. στην ανάπτυξη) και η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,9% (συμβολή 1,3 π.μ.).
- Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις εξαιρουμένων των κατοικιών, οι οποίες αποτελούν περίπου το 60% των συνολικών επενδύσεων και είναι οι πιο παραγωγικές, αναμένεται να καταγράψουν ρυθμούς ανάπτυξης ρεκόρ το 2026, ως αποτέλεσμα του φαινομένου προσέλκυσης (crowding-in effect) των προηγούμενων υψηλών – κυρίως δημόσιων – επενδύσεων».
Ουσιαστικά, το κράτος έχει δημιουργήσει το απαραίτητο έδαφος και τις κρίσιμες υποδομές, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να ακολουθήσει με νέα, φρέσκα κεφάλαια που αλλάζουν δομικά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.
Η σκιά του πολέμου και οι πιέσεις στον πληθωρισμό
Η ΤτΕ, ωστόσο, κρούει και τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τις εξωγενείς πιέσεις. Η Ευρώπη βιώνει ήδη ένα σοβαρό αρνητικό σοκ στην προσφορά ενέργειας, άμεσα συνδεδεμένο με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Οι προβολές της ΤτΕ, απόλυτα ευθυγραμμισμένες με τις παραδοχές της ΕΚΤ (Μάρτιος 2026), ενσωματώνουν σημαντικά υψηλότερες τιμές ενεργειακών αγαθών, αυξημένα βραχυπρόθεσμα επιτόκια, χαμηλότερες διεθνείς τιμές τροφίμων και ασθενέστερη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο πληθωρισμός (ΕνΔΤΚ) αναμένεται να παραμείνει σε αυξημένα επίπεδα το 2026, σκαρφαλώνοντας στο 3,1%. Σε αυτό συντελούν τα ακριβότερα ενεργειακά κόστη, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και η επίμονη ακρίβεια στον τομέα των υπηρεσιών. Μια σταδιακή αποκλιμάκωση προβλέπεται τα επόμενα χρόνια, με τον δείκτη να υποχωρεί στο 2,4% το 2027 και στο 2,3% το 2028.
Εξωτερικό εμπόριο και αγορά εργασίας
Τα νέα από το μέτωπο της απασχόλησης παραμένουν θετικά. Η ανεργία αναμένεται να περιοριστεί στο 8,2% το 2026 και να αποκλιμακωθεί περαιτέρω στο 7,7% έως το τέλος της περιόδου πρόβλεψης (2028), γεγονός που αντανακλά τη διαρκή ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας.
Στον τομέα του εξωτερικού εμπορίου, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία με μέσο ρυθμό 3,3%, χάρη στη βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Παρ' όλα αυτά, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (καθαρή συμβολή στο ΑΕΠ) θα είναι αρνητικό, καθώς η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα και η εγχώρια κατανάλωση έχουν υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, οι οποίες αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς.
Η επόμενη μέρα: Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης τι;
Για τη διετία 2027-2028, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να σταθεροποιηθεί στο 2,0%. Πολλοί αναρωτιούνται τι θα συμβεί μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης (NGEU) το 2026. Η ΤτΕ καθησυχάζει, εκτιμώντας ότι το επίπεδο των επενδύσεων το 2027 θα διατηρηθεί στα υψηλά του 2026 (με οριακή μείωση κατά 0,1%). Ενώ οι άμεσες δημόσιες επενδύσεις θα καταγράψουν πτώση, τα δάνεια του RRF θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την πραγματική οικονομία, καθώς οι εμπορικές τράπεζες θα συνεχίσουν τις εκταμιεύσεις προς τους τελικούς δικαιούχους. Παράλληλα, οι επενδύσεις στην κατοικία θα συνεχίσουν να ανακάμπτουν.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση σε νέες πηγές χρηματοδότησης: Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. (MFF 2028-2034) αναμένεται να αποφέρει περίπου 49,2 δισ. ευρώ, ενώ νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, θα εξασφαλίσουν επιπλέον 8 δισ. ευρώ, διατηρώντας το επενδυτικό μομέντουμ.
Οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες
Το μακροοικονομικό τοπίο συνοδεύεται κυρίως από καθοδικούς κινδύνους. Μια περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η παγκόσμια αβεβαιότητα αποτελούν τον βασικότερο φόβο. Άλλοι κίνδυνοι αφορούν την πιθανή ενίσχυση του παγκόσμιου εμπορικού προστατευτισμού, τον πιο επίμονο πληθωρισμό, τις ελλείψεις εργατικών χεριών που οδηγούν σε μισθολογικές πιέσεις, τις κλιματικές καταστροφές, καθώς και πιθανές καθυστερήσεις στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και την απορρόφηση των πόρων.
Στον αντίποδα, οι ανοδικοί κίνδυνοι (ευκαιρίες) περιλαμβάνουν την επίτευξη υψηλότερου δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή το διάστημα 2026-2027 και ενδεχόμενες νέες υπεραποδόσεις - έκπληξη από τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, τον τουρισμό.