H κατάργηση της περικοπής των συντάξεων χηρείας μετά την παρέλευση της τριετίας, όπως προβλεπόταν από το νόμο Κατρούγκαλου (4387/2016) και η θέσπιση μόνιμης καταβολή της κύριας σύνταξης λόγω θανάτου με βάση τα αρχικά ποσοστά δικαιώματος (70%.), έχει προφανώς θετικό πρόσημο για τους δικαιούχους.
Ταυτόχρονα, όμως, όπως επισημαίνουν συνταξιουχικές οργανώσεις, η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας για τις συντάξεις χηρείας, «βάζει» κόφτη στους τελικούς ωφελούμενους και δημιουργεί και πάλι συνταξιούχους δύο ταχυτήτων.
Την ίδια στιγμή, το Ελεγκτικό Συνέδριο ανοίγει τον δρόμο για να διεκδικήσουν αναδρομικά ποσά, όσοι δικαιούχοι υπέστησαν περικοπές της συγκεκριμένης παροχής.
Οι συνταξιουχικές οργανώσεις καταγγέλλουν πως υπάρχουν θολά σημεία και «εστίες» αδικίας στη νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας. Ειδικότερα υποστηρίζουν ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία δημιουργεί μια νέα αδικία, καθώς διαχωρίζει τους συνταξιούχους (που ο θάνατος επήλθε) σε πριν και μετά τις 13/5/2016. Αφήνει, δηλαδή, εκτός νυμφώνος τους συνταξιούχους χηρείας εξ’ ιδίου δικαιώματος που ο θάνατος επήλθε πριν το νόμο Κατρούγκαλου και οι οποίοι ανέρχονται σε 100.000.
Την ίδια στιγμή δεν υπάρχει καμία ανάλογη μέριμνα για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι μένουν «ακάλυπτοι».
Επίσης, σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, δεν υπάρχει «κάλυψη» ούτε για τις επικουρικές συντάξεις, ενώ δεν αναγνωρίζεται το δικαίωμα επιστροφής των ποσών (αναδρομικά) που περικόπηκαν μετά τη συμπλήρωση της τριετίας από το θάνατο του / της συζύγου. Αναγνωρίζεται μόνο η επιστροφή, από το 35%, στο 70% της σύνταξης του εκλιπόντος.
Τι εκτιμά το Ελεγκτικό Συνέδριο για τα αναδρομικά
Γνωμοδοτώντας, επί της σχετικής διάταξης το Ελεγκτικό Συνέδριο χαρακτηρίζει θετική τη ρύθμιση εκτιμώντας ότι υπάρχει ένα ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 48,4 εκατ. ευρώ, που όμως μπορεί να υπερκαλυφθεί από τα έσοδα του e-ΕΦΚΑ. Παράλληλα, όμως, αναφέρεται και στο ενδεχόμενο να προκύψουν αξιώσεις από εκείνους τους συνταξιούχους που υπέστησαν περικοπές την προηγούμενη εξαετίας.
Υπενθυμίζεται ότι ανέρχονται σε 8.469 οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας, που υπέστησαν περικοπές, από το 2020 έως και το 2026, επειδή εφαρμόστηκε γι’ αυτούς η διάταξη που είχε ενσωματωθεί στο «νόμο Κατρούγκαλου» (ν. 4387/16). Ως αποτέλεσμα, οι ανωτέρω συνταξιούχοι που προέρχονται από το δημόσιο τομέα, έπαιρναν σύνταξη χηρείας στο 35% της παροχής του / της συζύγου που απεβίωσε. Όλοι οι υπόλοιποι δικαιούχοι όμως, που προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα, λάμβαναν το 70% της ίδιας παροχής…
Τώρα, με τη ρύθμιση που προώθησε το υπουργείο Εργασίας, θα προκύψει εξομείωση της παροχής στο 70% για όλους. Όμως δεν προβλέπεται η καταβολή αναδρομικών ποσών για όσους βίωσαν τις ανωτέρω περικοπές κατά την τελευταία εξαετία (ανά περίπτωση).
Γι’ αυτές τις περιπτώσεις, σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο, το Ελεγκτικό Συνέδριο εκτιμά ότι μπορούν να αναζητηθούν, δικαστικά, αναδρομικά ποσά.