Η ακρίβεια και οι σφοδρές ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα και προϊόντα, απόρροια των έντονων πληθωριστικών πιέσεων τα τελευταία χρόνια, έχουν αλλάξει τις συνήθειες των Ελλήνων καταναλωτών. Η πλειοψηφία έχει μειώσει τις δαπάνες για την αγορά τροφίμων, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό που προέρχεται από την κατηγορία των καταναλωτών με χαμηλά εισόδηματα, θέτει ως βασικό κριτήριο για την αγορά τροφίμων, την τιμή και όχι την ποιότητα.
Σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους καταναλωτές, οι Ελληνες έχουν θέσει εαυτούς σε ένα ιδιότυπο «καθεστώς» αναγκαστικής δίαιτας, εξαιτίας της ακρίβειας και της συρρίκνωσης της αγοραστικής τους δύναμης.
Τα στοιχεία που προκύπτουν από τη νέα ανάλυση της McKinsey & Company για την Ελλάδα είναι αποκαλυπτικά:
Το 63% των Ελλήνων καταναλωτών δηλώνει ότι σχεδιάζει να μειώσει τις δαπάνες του στα τρόφιμα, έναντι 50% στην ΕΕ, με κύριες στρατηγικές την στροφή σε πιο οικονομικά προϊόντα και την ενεργή αναζήτηση προσφορών, με τη διείσδυση των εκπτωτικών αλυσίδων να αναμένεται να αυξηθεί ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια.
Αγοράζουν πιο φθηνά προϊόντα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι καταναλωτές εμφανίζουν παρόμοια στάση απέναντι στην τιμή ανεξαρτήτως εισοδήματος σε ποσοστό ~48%. Στην Ελλάδα αποτυπώνεται ένα μεγαλύτερο χάσμα, με τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος να δίνουν σαφώς μεγαλύτερη έμφαση στην τιμή (70%), ενώ οι καταναλωτές υψηλότερου εισοδήματος στρέφονται περισσότερο προς επιλογές ποιότητας και υγιεινής διατροφής (σε ποσοστό 46% στην Ελλάδα έναντι 35% στην Ευρώπη).
Στροφή στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας
Παρά τη χαμηλότερη διείσδυση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (private label) στην Ελλάδα (~24% έναντι ~40% στην Ευρώπη), οι καταναλωτές τα αξιολογούν πλέον ως ισάξια των επώνυμων προϊόντων σε ποιότητα και αξία. Το 37% δηλώνει πρόθεση να αυξήσει τις αγορές private label, ενώ το 91% θεωρεί ότι προσφέρουν αντίστοιχη ή και καλύτερη σχέση αξίας-τιμής.
Η ελληνική αγορά
Σ’ ό,τι αφορά στην εγχώρια αγορά, η έρευνα επισημαίνει ότι παραμένει αρκετά κατακερματισμένη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό κανόνα. Τα μικρά και ανεξάρτητα σημεία πώλησης εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικό μερίδιο της αγοράς, ~30%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ ανέρχεται στο ~18%. Αυτή η εικόνα δημιουργεί προϋποθέσεις για νέες μορφές συνεργασιών με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.
Έντονος ανταγωνισμός ανάμεσα στις αλυσίδες
Επίσης καταγράφεται η δομική υποχώρηση του δείκτη «πιστότητας» προς τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με το 65% των καταναλωτών στην Ευρώπη να πραγματοποιεί αγορές από δύο και περισσότερες αλυσίδες κάθε εβδομάδα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό. Στην Ελλάδα, μόλις το 15% των καταναλωτών ψωνίζει αποκλειστικά από μία αλυσίδα, με το 73% να επισκέπτεται από δύο έως τρεις διαφορετικές αλυσίδες.