Τους βαρύτερους φόρους στην Ευρώπη έχει η Ελλάδα στην αμόλυβδη βενζίνη, ενώ σχετικά πιο ήπια είναι η φορολογική μεταχείριση του ντίζελ κίνησης. Η κυβέρνηση αρνείται να επανεξετάσει τη βαριά φορολογία στα καύσιμα, που έχει μείνει από τις εποχές των μνημονίων, καθώς έχει μεγάλη απόδοση εσόδων, και επιλέγει πάλι τα μέτρα - ασπιρίνες, όπως το fuel pass.
Βάσει των στοιχείων της Κομισιόν, η Ελλάδα φιγουράρει στη 2η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη συμμετοχή των φόρων στην τελική τιμή της αμόλυβδης (Euro-super 95). Για κάθε 100 ευρώ που πληρώνουμε στο βενζινάδικο, σχεδόν 56 είναι φόροι.
Ειδικότερα, με την τελική τιμή στη χώρα μας να διαμορφώνεται στα 1.977,00 ευρώ (ανά 1.000 λίτρα) και την τιμή προ φόρων μόλις στα 879,01 ευρώ, η ποσοστιαία επιβάρυνση από φόρους και τέλη σκαρφαλώνει στο ιλιγγιώδες 55,54%. Η μόνη χώρα που ξεπερνά ελαφρώς την Ελλάδα είναι η Μάλτα (56,25%), αν και εκεί η τελική τιμή στην αντλία είναι συγκριτικά πολύ χαμηλότερη.
Οι φόροι στην αμόλυβδη στην Ευρώπη (τιμές ανά 1.000 λίτρα)
Η ελληνική φορολογική επιβάρυνση απέχει σημαντικά από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους. Ο μέσος όρος συμμετοχής φόρων στην Ευρωζώνη (20 χώρες) βρίσκεται στο 50,65%. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (27 χώρες) είναι στο 49,31%.
Για λόγους σύγκρισης, σημειώνεται ότι χώρες όπως η Ισπανία (37,75%) και η Σουηδία (29,88%) διατηρούν τη φορολογία της αμόλυβδης σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα. Στην Κύπρο, η επιβάρυνση είναι μόλις 40,86%.
Ηπιότερη φορολογική μεταχείριση του ντίζελ κίνησης
Αντίθετα με την αμόλυβδη, η εικόνα στο πετρέλαιο κίνησης είναι τελείως διαφορετική, καθώς το ελληνικό κράτος επιβάλλει ελαφρύτερη φορολογία, ρίχνοντας τη χώρα πολύ χαμηλότερα στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Αυτή η επιλογή ηπιότερης μεταχείρισης του ντίζελ συνδέεται με τη μεγάλη σημασία του εν λόγω καυσίμου στις εμπορευματικές μεταφορές και στη διαμόρφωση γενικότερα του επιπέδου των τιμών στην αγορά.
Στο ντίζελ κίνησης, η τελική τιμή διαμορφώνεται στα 1.950,00 ευρώ (ανά 1.000 λίτρα), με την τιμή προ φόρων στα 1.148,25 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το ποσοστό συμμετοχής των φόρων στην τελική τιμή βρίσκεται στο 41,12%.
Το ποσοστό αυτό τοποθετεί την Ελλάδα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο:
- Ο μέσος όρος συμμετοχής φόρων στην Ευρωζώνη είναι 43,91%.
- Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 43,21%.
Στο ντίζελ, οι πρωταθλητές στους φόρους είναι η Μάλτα (54,30%) και η Ιταλία (51,05%), ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Συνεχείς αναπροσαρμογές στην Ευρώπη
Ενώ η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους φόρους των καυσίμων σαν... ιερή αγελάδα και αποφεύγει οποιαδήποτε παρέμβαση, οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη έκαναν συνεχείς προσαρμογές μετά το ξέσπασμα της νέας ενεργειακής κρίσης λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την αναφορά της Κομισιόν, σε ένα άνευ προηγουμένου μπαράζ φορολογικών παρεμβάσεων προχώρησαν τα ευρωπαϊκά κράτη την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2026, στην προσπάθειά τους να αναχαιτίσουν το ράλι των τιμών στην αντλία και να προστατεύσουν τους καταναλωτές. Από τον Μάρτιο έως και τον Ιούλιο, καταγράφηκε μια πραγματική «καταιγίδα» μεταβολών στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και τον ΦΠΑ σε βενζίνη (Eurosuper95), πετρέλαιο κίνησης και πετρέλαιο θέρμανσης.
Η αρχή έγινε τον Μάρτιο του 2026, με τις κυβερνήσεις να σπεύδουν να εφαρμόσουν οριζόντιες ελαφρύνσεις. Η Σλοβενία και η Ουγγαρία άνοιξαν τον χορό στα μέσα Μαρτίου (10 και 13 αντίστοιχα), μειώνοντας τους φόρους και στα τρία βασικά καύσιμα.
Ακολούθησαν άμεσα μεγάλες οικονομίες, όπως η Ιταλία (19/03) και η Ισπανία (22/03), με τη Μαδρίτη μάλιστα να προχωρά σε συνδυαστική προσωρινή μείωση τόσο του ΦΠΑ όσο και του ΕΦΚ σε όλα τα καύσιμα ανεξαιρέτως.
Η τάση αυτή εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Η Ιρλανδία (25/03), η Κροατία (30/03) και η Πολωνία –η οποία μείωσε και τον ΦΠΑ μαζί με τον ΕΦΚ– εφάρμοσαν τα δικά τους πακέτα ελαφρύνσεων.
Μπαίνοντας στον Απρίλιο, στο κύμα των μειώσεων προστέθηκαν η Κύπρος και η Αυστρία από την 1η του μήνα, η Τσεχία στις 08/04 για το ντίζελ, η Λιθουανία, η Ρουμανία, αλλά και η Γερμανία με τη Σουηδία (έναρξη ισχύος από 1η Μαΐου).
Το φορολογικό «ασανσέρ» της Πορτογαλίας
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει στην Πορτογαλία, η οποία υιοθέτησε ένα εξαιρετικά δυναμικό μοντέλο συνεχών αναπροσαρμογών. Η Λισαβόνα προχώρησε σε εβδομαδιαίες –σχεδόν– αυξομειώσεις του ΕΦΚ καθ' όλη τη διάρκεια του εξαμήνου. Για παράδειγμα, ενώ μείωνε συνεχώς τους φόρους (16/03, 20/03, 01/04), στις 20/04 τους αύξησε στο ντίζελ, αφού είχαν υποχωρήσει οι διεθνείς τιμές.
Ακολούθησε ένα μπαράζ διορθώσεων σχεδόν κάθε Δευτέρα του Μαΐου και του Ιουνίου, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να αντισταθμίζει πλήρως τις μεταβολές των διεθνών τιμών της αγοράς, κρατώντας μια εύθραυστη ισορροπία.
Η σταδιακή απόσυρση των μέτρων και οι αυξήσεις (Μάιος - Ιούλιος)
Καθώς το καλοκαίρι πλησίαζε, η δημοσιονομική πίεση αλλά και οι συνθήκες των αγορών οδήγησαν αρκετές χώρες σε μερική αναδίπλωση. Ήδη από τον Μάιο, ξεκίνησαν δειλά-δειλά οι πρώτες αυξήσεις και ο τερματισμός των έκτακτων μέτρων.
Η Αυστρία άρχισε να αυξάνει σταδιακά τους φόρους από την 1η Μαΐου (και εκ νέου στις 06/07). Στην Ιταλία αυξήθηκαν οι φόροι στη βενζίνη και το υγραέριο (LPG) την Πρωτομαγιά, στις 7 Ιουνίου τερματίστηκε η προσωρινή ελάφρυνση στο ντίζελ και, τελικά, στις 6 Ιουλίου οι συνολικές φορολογικές ελαφρύνσεις έλαβαν τέλος.
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στη Λιθουανία, όπου η απαλλαγή από τον ΕΦΚ στο ντίζελ καταργήθηκε στις 16 Ιουνίου. Την ίδια μέρα (16/06) έληξαν τα έκτακτα μέτρα στην Κροατία και η Πολωνία προχώρησε σε αύξηση φόρων. Τέλος, και η Ουγγαρία, που είχε πρωτοστατήσει στις μειώσεις τον Μάρτιο, προχώρησε σε γενικευμένες αυξήσεις από τις 20 Ιουλίου.
Πάντως, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν συνεχώς τις εξελίξεις με τον πόλεμο στο Ιράν και την επίδρασή τους στις τιμές των καυσίμων και αναμένονται νέες παρεμβάσεις πριν το τέλος του καλοκαιριού, ιδιαίτερα αν φανεί ότι η τιμή του μπρεντ σταθεροποιείται πάνω από τα 100 δολ. το βαρέλι.