Το 2025 σηματοδότησε μια ιστορική χρονιά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για πρώτη φορά, η συνολική παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, δηλαδή αιολικά και ηλιακά, ξεπέρασε αυτή από ορυκτά καύσιμα, παρότι η χρήση φυσικού αερίου παρουσίασε αύξηση.
Η Ελλάδα ξεχώρισε μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφοντας νέα ιστορικά χαμηλά στη χρήση άνθρακα και ενισχύοντας τη θέση της ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ με τα υψηλότερα ποσοστά φωτοβολταϊκών.
Σύμφωνα με την European Electricity Review 2026 του think tank Ember, το μερίδιο της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ στην ΕΕ έφτασε το 48%, με αιολικά και φωτοβολταϊκά να φθάνουν σωρευτικά το 30%, ενώ τα ορυκτά καύσιμα περιορίστηκαν στο 29%.
Η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη στα φωτοβολταϊκά, μετά την Ουγγαρία και την Κύπρο, ξεπερνώντας την Ισπανία και την Ολλανδία.
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια συνεχίζουν να αυξάνονται με σταθερό ρυθμό. Το 2025, η παραγωγή από φωτοβολταϊκά έφτασε στις 369 TWh, αυξημένη κατά πάνω από 20% για τέταρτη συνεχή χρονιά. Οι χώρες που ξεχώρισαν με μερίδιο ηλιακής ενέργειας άνω του 20% ήταν η Ουγγαρία, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες.
Στον αντίποδα, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα έπεσε σε ιστορικό χαμηλό. Στην ΕΕ κάλυψε μόλις το 9,2% της συνολικής παραγωγής, ενώ στην Ελλάδα περιορίστηκε στο 5%. Μόλις 10 χρόνια πριν, ο άνθρακας αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τέταρτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. Ιρλανδία και Φινλανδία ολοκλήρωσαν πρόωρα την απανθρακοποίηση, δίνοντας το παράδειγμα σε όλη την Ευρώπη.
Παράλληλα, η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 8%, κυρίως λόγω μείωσης της παραγωγής από υδροηλεκτρικά. Αυτό οδήγησε τη δαπάνη για εισαγωγή φυσικού αερίου στα 32 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένη κατά 16% σε σχέση με το 2024, και προκάλεσε αύξηση των χονδρικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας σε 21 χώρες της ΕΕ.
Τα «κλειδιά» για την ενεργειακή μετάβαση
Η Ελλάδα, με τις πολιτικές ενίσχυσης των ΑΠΕ και την ενεργό επένδυση σε φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, δείχνει ότι μπορεί να βρίσκεται στην κορυφή της Ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης,
Ωστόσο, η σταθερή και συνεχιζόμενη αποανθρακοποίηση δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία ή τις επενδύσεις, αλλά απαιτεί πολιτική βούληση, στρατηγικό σχεδιασμό και συνεχή υποστήριξη των ανανεώσιμων πηγών.
Σημαντικά στοιχεία 2025:
-
Συνολικό μερίδιο ΑΠΕ στην ΕΕ: 48%
-
Αιολικά: 16,9%, Φωτοβολταϊκά: 13,2%
-
Παραγωγή φωτοβολταϊκών: 369 TWh, αύξηση >20%
-
Παραγωγή από άνθρακα στην ΕΕ: 9,2%, στην Ελλάδα: 5%
-
Αύξηση ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου: 8%
-
Κόστος εισαγωγής φυσικού αερίου: 32 δισ. ευρώ, +16%
Η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει ότι η συνέπεια στην εφαρμογή πολιτικών ΑΠΕ, η στρατηγική επένδυση και η ενίσχυση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές μπορούν να αλλάξουν ριζικά το ενεργειακό προφίλ μιας χώρας.
Η πολιτική βούληση, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για τη μετάβαση σε ένα πλήρως αποανθρακοποιημένο ενεργειακό μέλλον.