Η μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, που όμως έχει πολλά τρωτά σημεία. Ένα από αυτά που ξεχωρίζουν είναι η ανεργία στους νέους (κάτω των 30 ετών) και κυρίως σ’ αυτούς που έχουν μεσαίο και υψηλό μορφωτικό επίπεδο.
Η Ελλάδα έχει το υπερδιπλάσιο ποσοστό -σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο- στους νέους έως 29 ετών με πτυχία, οι οποίοι παραμένουν εκτός της αγοράς εργασίας. Τα στοιχεία που παρουσίασε ο ΙΟΒΕ είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος που «αγγίζει» και το εγχώριο επιχειρείν. Το ποσοστό των νέων με μεσαίο και υψηλό μορφωτικό επίπεδο που είναι εκτός εργασίας βρίσκεται στο 20%, ενώ στην Ευρώπη ο μέσος όρος ανέρχεται στο 8%.
Αντιθέτως τα ποσοστά ανεργίας των νέων που έχουν ολοκληρώσει έως και την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Δημοτικό-Γυμνάσιο) βρίσκονται πολύ κοντά στα ευρωπαϊκά στάνταρ.
Πρόκειται για ένα παράδοξο σχήμα, λοιπόν, που υπάρχει στην ελληνική αγορά εργασίας, η οποία δεν απορροφά νέους εργαζόμενους με εξειδικευμένες γνώσεις, στον βαθμό που θα έπρεπε και γίνεται στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Αυτό αναδεικνύει δομικές αδυναμίες και στρεβλώσεις στην αρμονική σύνδεση μεταξύ της ανώτατης εκπαίδευσης, της απασχόλησης, των προγραμμάτων κατάρτισης και της πρόθεσης συμμετοχής στην αγορά εργασίας.
Συνολικά το μερίδιο των νέων που παραμένει ανενεργό, δηλαδή εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης και κατάρτισης (ΕΑΕΚ), είναι υψηλότερο στην Ελλάδα συγκριτικά με τον μέσο όρο στην ΕΕ, αν και καταγράφεται σύγκλιση κατά τα τελευταία έτη. Η διαφορά είναι μεγαλύτερη μεταξύ των γυναικών, των νέων στην ηλικιακή κατηγορία 18-29 ετών, καθώς και σε περιφέρειες της νησιωτικής και βόρειας Ελλάδας.
Η εικόνα στις Περιφέρειες
Ως ιδιαίτερα ευάλωτες περιοχές αναδεικνύονται τα Ιόνια Νησιά, η Ήπειρος, καθώς και τα νησιά του Αιγαίου (Βόρειο και Νότιο), με τα συνολικά ποσοστά τους να αγγίζουν το 24%, 19,7%, 18,7% και 16,3% αντίστοιχα. Στον αντίποδα, η Στερεά Ελλάδα, η Κρήτη και η Αττική καταγράφουν τις καλύτερες επιδόσεις στην χώρα, εμφανίζοντας ποσοστά χαμηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο.
Αναφορικά με την διάκριση ανά φύλο, παρουσιάζεται σημαντική ετερογένεια: ενώ στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο, στην Ήπειρο, στην Δυτική Μακεδονία, στην Δυτική Ελλάδα και στην Αττική καταγράφεται η αντίστροφη τάση.
Επιπλέον, αν και οι γυναίκες εμφανίζονται διαχρονικά περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο να βρεθούν εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, κατά τα τελευταία έτη καταγράφεται μια σαφής τάση σύγκλισης μεταξύ των δύο φύλων.