Η έκρηξη των τιμών των καυσίμων από τις αρχές Μαρτίου που κηρύχθηκε ο πόλεμος των ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, και η ακρίβεια στα τρόφιμα και σε άλλα βασικά καταναλωτικά αγαθά, καθώς και συγκυριακά έσοδα, συντηρούν το πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού τον Μάρτιο και συνολικά το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Στην ουσία πρόκειται για τον ΦΠΑ επί της ακρίβειας, μια παράμετρος που φουσκώνει τα κρατικά έσοδα, καθώς όσο αυξάνονται οι τιμές των αγαθών, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι εισπράξεις.
Επίσης, εκτός από τον μόνιμο πονοκέφαλο για τα νοικοκυριά, των ανατιμήσεων των τροφίμων, στο «χορό» των αυξήσεων μπήκαν και τα καύσιμα, οι τιμές των οποίων εκτινάχθηκαν από την έναρξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο.
Επισημαίνεται, ότι τα έσοδα του προϋπολογισμού αυξάνονται υπέρμετρα λόγω της ακρίβειας, επειδή εκτός των άλλων η Ελλάδα διατηρεί στα επίπεδα που διαμορφώθηκαν την εποχή των μνημονίων, τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στη βενζίνη, οι οποίοι είναι οι υψηλότεροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2026, παρουσιάζεται πλεόνασμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 1.469 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για έλλειμμα 111 εκατ. ευρώ και πλεονάσματος 1.610 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 4.369 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 2.732 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 4.498 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2025.
Ωστόσο, εξαιρώντας ποσό ύψους 208 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, ποσό ύψους 439 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό επενδυτικών πληρωμών και ποσό ύψους 464 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό κεφαλαιακών ενισχύσεων και μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, ανέρχεται σε 391 εκατ. ευρώ.
Οι φόροι
Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 18.508 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 685 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Αναλυτικότερα: τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 17.182 εκατ. ευρώ, αλλά αν αφαιρεθούν: το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της Εγνατίας Οδού και το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 16.741 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 133 εκατ. ευρώ ή 0,8% έναντι του στόχου. Όμως παρατηρείται πως:
- Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 7.402 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 438 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι αν εξαιρεθεί το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της ανωτέρω σύμβασης παραχώρησης, τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 132 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
- Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 1.464 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 143 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.030 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 15 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 5.729 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 41 εκατ. ευρώ εκ των οποίων: ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 183 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 116 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος μειωμένοι κατά 108 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Τσίμπησαν τα έσοδα τον Μάρτιο
Τον μήνα Μάρτιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 6.522 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 812 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, κυρίως λόγω των αυξημένων εσόδων από φόρους μετά επιστροφών κατά 503 εκατ. ευρώ, καθώς και των αυξημένων εσόδων ΠΔΕ κατά 321 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 5.402 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 388 εκατ. ευρώ ή 7,7% έναντι του στόχου. Μέρος της αύξησης αυτής, ύψους 135 εκατ. ευρώ, οφείλεται στην είσπραξη της 2ης δόσης του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, όπως προαναφέρθηκε. Πιο αναλυτικά:
- Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 1.915 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 87 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 595 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 80 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 853 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 6 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 1.336 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 49 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 100 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 32 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος μειωμένοι κατά 19 εκατ. ευρώ.
Οι δαπάνες
Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού το πρώτο τρίμηνο του 2026 ανήλθαν στα 17.039 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 895 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (17.934 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 953 εκατ. ευρώ.