Αντιμέτωποι με μια ολοένα και πιο δύσκολη οικονομική εξίσωση βρίσκονται οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι, καθώς οι τιμές που εισπράττουν από την πώληση των προϊόντων τους κινούνται πτωτικά, την ώρα που το κόστος παραγωγής συνεχίζει να αυξάνεται.
Η απόκλιση μεταξύ των τιμών εκροών και εισροών συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στη βιωσιμότητα των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν τη διπλή πίεση που δέχεται ο πρωτογενής τομέας: από τη μία πλευρά, οι παραγωγοί δεν κατορθώνουν να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στις τιμές πώλησης των προϊόντων τους και, από την άλλη, εξακολουθούν να επιβαρύνονται από ακριβότερες ζωοτροφές, λιπάσματα, ενέργεια και λοιπά μέσα παραγωγής.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την αγορά τροφίμων, καθώς η διατήρηση υψηλού κόστους στο χωράφι και στις κτηνοτροφικές μονάδες περιορίζει τις δυνατότητες αποκλιμάκωσης των τιμών στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Σεπτέμβριο του 2026, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη Γεωργία – Κτηνοτροφία, χωρίς τις επιδοτήσεις, υποχώρησε κατά 0,4% σε ετήσια βάση. Η πτώση έρχεται σε συνέχεια της μείωσης κατά 4,7% που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.
Άνοδος 6,9% στο κόστος...
Η υποχώρηση των τιμών εκροών προήλθε κυρίως από τη φυτική παραγωγή, όπου ο αντίστοιχος δείκτης μειώθηκε κατά 0,7%. Αντίθετα, στη ζωική παραγωγή καταγράφηκε αύξηση 2,2%, η οποία ωστόσο δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει την αρνητική μεταβολή στη φυτική παραγωγή.
Σε μηνιαία βάση, η εικόνα ήταν επίσης αρνητική, καθώς ο γενικός δείκτης τιμών εκροών τον Σεπτέμβριο του 2026 μειώθηκε κατά 0,6% σε σύγκριση με τον Αύγουστο. Παράλληλα, ο μέσος σταθμικός δείκτης εκροών του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026 υποχώρησε κατά 0,4% σε σύγκριση με το προηγούμενο αντίστοιχο δωδεκάμηνο.
Άνοδος 6,9% στο κόστος παραγωγής
Στον αντίποδα, σημαντική επιβάρυνση καταγράφεται στο κόστος παραγωγής. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών στη Γεωργία – Κτηνοτροφία αυξήθηκε κατά 6,9% τον Σεπτέμβριο του 2026 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Η μεταβολή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έναν χρόνο νωρίτερα ο ίδιος δείκτης είχε παρουσιάσει μείωση 0,6%.
Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην ανατίμηση των αναλώσιμων μέσων παραγωγής, οι τιμές των οποίων ενισχύθηκαν κατά 8,8%. Παράλληλα, ο δείκτης τιμών των αγαθών και υπηρεσιών που συμβάλλουν στον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά 1,4%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιβάρυνση από την ενέργεια και τα λιπαντικά, καθώς αποτελούν βασικές συνιστώσες του λειτουργικού κόστους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την πίεση στους παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ακριβότερες εισροές χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των τιμών πώλησης των προϊόντων τους.
Άνοδος 6,9% στο κόστος... Συμπίεση των περιθωρίων κέρδους
Η απόκλιση ανάμεσα στην πορεία των δύο δεικτών αναδεικνύει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας. Οι τιμές που εισπράττουν οι παραγωγοί υποχωρούν, ενώ το κόστος των αγαθών και υπηρεσιών που απαιτούνται για την παραγωγή αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα περιθώρια κέρδους, επιβαρύνει τη ρευστότητα των αγροτικών και κτηνοτροφικών επιχειρήσεων και δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των επόμενων καλλιεργητικών περιόδων.
Παράλληλα, η αύξηση του κόστους παραγωγής δημιουργεί κινδύνους για την πορεία των τιμών των τροφίμων στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Εφόσον οι πιέσεις στις εισροές διατηρηθούν, οι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία κάλυψης των λειτουργικών τους δαπανών, ενώ η μετακύλιση μέρους αυτών των επιβαρύνσεων μπορεί να επηρεάσει και τις τελικές τιμές για τους καταναλωτές.
Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου αποτυπώνουν, συνεπώς, μια δυσμενή εικόνα για τη γεωργία και την κτηνοτροφία, με το αυξημένο κόστος παραγωγής να αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.